.jpg)
၂၀၁၀ၾသဂုတ္လမွာစိတ္ကူးခ်ဴိခ်ဴိ၁၁ႏွစ္ျပည့္ကထုတ္လုိက္တဲ့စာအုပ္၁၁အုပ္ေခါင္းစဥ္၁၁ခုထဲမွာဂ်ဴနီယာ၀င္းေရးတဲ့ေဆာင္းပါးႏွစ္ပုဒ္ပါတယ္။ရဲစြမ္းသတၱိနဲ႕သိပၸံပညာဆုိတဲ့စာအုပ္နွစ္မ်ဴိးထဲမွာျဖစ္ပါတယ္။ေဟာဒီရဲစြမ္းသတၱိစာအုပ္ထဲမွာ“သတၱိရွိျခင္း”အမည္နဲ႕သတိၱဆုိတဲ့အရာကို အခုလုိပုံေဖာ္ထားေလရဲ႕။
“သတၱိရွိျခင္း”
“သတၱိရွိျခင္း”
ဂ်ဴနီယာ၀င္း
“သတၱိရွိျခင္း၊မရွိျခင္းကုိအမ်ဴိးမ်ဴိးအဓိပၸါယ္သတ္မ...ွတ္ၾကသည္။သုိ႕ေသာ္ကၽြႏုိပ္တုိ႕သည္သတၱိရွိေသာသူတစ္ေယာက္သာျဖစ္ခ်င္ၾကသည္။ကေလးဘ၀ကဆရာစာေမးလွ်င္ရဲရဲ၀ံ့၀ံံထေျဖရဲတာ၊ေက်ာင္းအုပ္ဆရာမၾကီးအခန္းကိုကိစၥရွိလို႕သြားရမည္ဆုိလွ်င္သတၱိရွိေသာသူကိုပဲေရြးခ်ယ္သြားခုိင္းသည္ကအစသတၱိကေတာ္ေတာ္အေရးပါေနသည္။တစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္ရန္ျဖစ္ၾကသည့္အခါဗလေကာင္းသည့္ကေလးကအႏုိင္ရသြားလွ်င္ဒါကုိပဲသတၱိဟုေခၚေ၀ၚသလားဟုထင္ခဲ့ၾကသည္။ရူံးမယ္မွန္းသိရက္ႏွင့္ကိုယ့္ထက္အင္အားမ်ားသူမ်ားကငိအေသခံျပီးမုိက္ရူးရဲဆန္စြာတုိက္ခုိက္ျခင္းကေရာသတၱိရွိတာပဲလား။ေတြးစရာပါ။
“သတၱိဟူသည္သေဘာတရား၊အေတြးအေခၚ၊ခံစားမူစသည္တုိ႕ကုိျပေသာနာမ္ျဖစ္သည္။ဆုိလုိသည္မွာလက္ျဖင့္ကိုင္တြယ္ျပလုိ႕မရေသာအရာျဖစ္သည္။သတၱိသည္စိတ္၏ခံစားမူ၊ရင္ထဲကခံစားခ်က္ျဖစ္သည္။လူတစ္ေယာက္တြင္သတၱိဟူေသာခံစားခ်က္သည္တျခားေသာအရာမ်ားအားလုံးထက္ပုိသာေသာအရည္အခ်င္းတစ္ခုျဖစ္သည္။ဥပမာ=ေမ်ာ္လင့္ခ်က္၊သနားၾကင္နာမူအစရွိသည္တုိ႕သည္ထက္ျမက္ေသာအရည္အခ်င္းမ်ားျဖစ္မလာႏုိင္ပါ။သင္သည္သတၱိရွိေသာလူဆုိးတစ္ေယာက္ျဖစ္ႏုိင္သကဲ့သို႕သင္သည္သတၱိမရွိဘဲႏွင့္လူေကာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္မလာႏုိင္ပါ။
သတၱိသည္စိတ္ႏွင့္သက္ဆုိင္သည္။ကုိယ္က်င့္တရားႏွင့္ဥာဏ္ပညာတုိ႕ကသတၱိကုိအင္အားမ်ားေမြးေပးလုိက္ၾကသည္။ထုိကုိယ္က်င့္တရားႏွင့္ဥာဏ္ပညာတုိ႕ကုိေရာစပ္ေမြလုိက္ေသာအခါသတၱိအမ်ဴိးအစားနွစ္မ်ဴိးျဖစ္လာသည္။ပထမတစ္မ်ဴိးမွာထုိခုိက္ဒဏ္ရာသုိ႕မဟုတ္အသက္ဆုံးရူံးရသည္အထိစြန္႕စားလိုစိတ္ျဖစ္လာေအာင္တြန္းအားေပးမူျဖစ္သည္။ယင္းကုိရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိဟုေခၚသည္။ဒုတိယအမ်ဴိးအစားမွာအမွန္ႏွင့္အမွားကုိစဥ္းစားဆင္ျခင္ဆုံးျဖတ္၍မိမိ၏ဘ၀၊ေပွ်ာ္ရႊင္မူႏွင့္အနာဂါတ္တစ္ခုလုံးကုိရင္းႏွီးကာစြန္႕စားေသာစိတ္ဓါတ္ျဖစ္သည္။ယင္းကုိစိတ္ပုိင္းဆုိ္င္ရာသတၱိဟုေခၚသည္။
“သည္ေတာ့အခုဆုိရင္ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိႏွင့္စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိကိုထင္ထင္ရွားရွားျမင္ၾကျပီေပါ့။တခ်ဴိ႕ေသာလူမ်ားမွာရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိအျပည့္ရွိေသာ္လည္းစိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိခ်ဴိ႕တဲ့ၾကသည္။ဥပမာျပရေသာ္ဂ်ပန္စစ္သားမ်ားသည္ရုပ္ပို္င္းဆုိင္ရာသတၱိအျပည့္ရွိသည္။သို႕ေသာ္၎တုိ႕၏စစ္ရူံးမူ၊၎တုိ႕၏အစီအစဥ္မ်ားက်ဆုံးမူမ်ားကုိရင္ဆုိင္ရဲေသာသတၱိမရွိသျဖင့္မိမိကုိယ္ကုိယ္သတ္ေသျခင္းျဖင့္ဘ၀ကုိအရူံးေပးသြားၾကသည္။ယင္းသည္၎တုိ႕တြင္စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိမရွိသည္ကိုျပသရာေရာက္သည္။မိမိ၏က်ရူံးမူကုိခံႏို္င္ရည္ရွိေသာသတၱိသည္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိျဖစ္သည္။စိတ္ပုိ္င္းဆုိင္ရာသတၱိရွိသူမ်ားသည္မိမိ၏ကိုယ္ခႏၱာထိခုိက္မူ၊အႏၱရယ္ရွိမူကုိအလြန္သတိထားေရွာင္ရွားတတ္ၾကသည္။ထုိ႕ေၾကာင့္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိသည္ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိထက္ပုိ၍ရွားပါးျပီးျမင့္မားေသာအရည္အခ်င္းတစ္ခုျဖစ္သည္။
လူတုိင္းလူတုိင္းတြင္ရုပ္ပုိင္းဆုိင္၇ာသတၱိအနည္းအမ်ားစီရွိၾကသည္။သုိ႕ေသာ္ဘယ္ေလာက္ရွိသည္ဆုိသည့္အခ်က္ကေတာ့စိတ္၀င္စားစရာျဖစ္ပါသည္။သတၱိဟူေသာအရာကိုဘဏ္တုိက္ထဲတြင္စုေဆာင္းထားေသာေငြေၾကးပိုက္ဆံမ်ားအျဖစ္ယူဆၾကည့္ရေအာင္။ကၽြႏုိပ္တုိ႕ကဒါကုိခ်ိန္ဆ၍မွ်မွ်တတသုံးစဲြေနၾကရ၏။အကယ္၍အသုံးအစဲြၾကိးစြာအရမး္ကာေရာသုံးစဲြလုိက္လွ်င္တစ္ခ်ိန္တြင္အရင္းပါျပဳတ္ကာေဒ၀ါလီခံသြားရမည္။အခ်ိန္တုိင္းေနရာတိုင္းတြင္မွ်မွ်တတသုံးစဲြၾကရသည္။လုံး၀မသုံးပဲထားလွ်င္ဘဏ္တုိက္တြင္ပိုက္ဆံမ်ားပုိလွ်လာကာဒုကၡေတြ႕ၾကရသည္။ထုိ႕ေၾကာင့္လုိအပ္သလုိထုတ္သုံးၾကရသည္။ဤကားဘ၀တြင္သတၱိကုိသင့္ေလွ်ာ္သလုိသုံးစဲြတတ္ဖို႕ဥပမာေပး၍တင္ျပရျခင္းျဖစ္ပါသည္။
“သတၱိရွိေအာင္သင္ေပးလုိ႕ရသလားဟူေသာေမးခြန္းကုိေျဖရသည္ဆုိေသာရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိကုိေတာ့သင္ယူ၍ရႏုိင္သည္ဟုေျဖရမည္ျဖစ္ပါသည္။လူတစ္ေယာက္ကုိျပင္းထန္ေသာေလ့က်င့္ခန္းမ်ားေပး၍တုိက္ရည္ခုိက္ရည္ရွိေအာင္ေလ့က်င့္ေပးကာရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိရွိေအာင္ထိေရာက္စြာသင္ေပးလုိ႕ရသည္။ရန္သူမ်ား၊မိမိကုိဆန္႕က်င္တုိက္ခုိက္ေသာသူမ်ားႏွင့္ရင္ဆုိင္ေတြ႕သည့္အခါမေၾကာက္မရႊ႕ံတုိက္ပဲြ၀င္ရဲေသာသတၱိမ်ဴိးကုိေမြးေပးႏို္င္သည္။စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိကုိေရာ?။ဤကားအနည္းငယ္မွ်သာသင္ေပးလုိ႕ရႏုိင္သည္။ယင္းသည္မိမိစိတ္တြင္းကသဘာ၀က်ေသာခံစားမူျဖစ္သည္။လူငယ္လူရြယ္မ်ားသည္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိကုိမိမိ၏မိဘ၊အတူေနေသာမိသားစု၊မိမိတက္ေသာေက်ာင္းမ်ား၊တကၠသုိလ္မ်ား၊ဘာသာေရးယုံၾကည္မူမ်ားနွင့္တျခားေသာအလုပ္ခြင္ပတ္၀န္းက်င္တုိ႕မွရရွိႏုိင္သည္။သို႕ေသာ္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာခံစားခ်က္မွျဖစ္ေပၚလာေသာသတၱိဟူေသာအရာသည္မိမိရင္ဆုိင္ၾကံေတြ႕လုိက္ရေသာဘ၀အေတြ႕အၾကဳံ၊အျဖစ္အပ်က္မ်ားမွရုတ္တရက္ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ထုိအခ်ိန္အခါတြင္အသုံးျပဳလုိက္ရေသာစိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိသည္အလြန္တရာမွရွားပါးကာသိရွိဖုိ႕လညး္ခက္ခဲလွသည္။ယင္းကုိငယ္ရြယ္စဥ္မွအစျပဳ၍အေတြ႕အၾကဳံမ်ားကိုရင္းႏွီးကာေလ့လာသင္ယူသြားရမည္ျဖစ္ပါသည္။
“နိဂုံးခ်ဴပ္ဆုိရေသာ္သတၱိအမ်ဴိးအစားနွစ္မ်ဴိးရွိသည္။ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိႏွင့္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိတုိ႕ျဖစ္သည္။ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိသည္အႏၱရယ္ကိုမိမိကုိယ္ခႏၱာကုိရင္း၍ရင္ဆုိင္ရဲျခင္းျဖစ္သည္။ယင္းကုိေကာင္းစြာမထိန္းသိမ္းႏုိင္လွ်င္မုိက္ရူးရဲသတၱိျဖစ္သြားတတ္သည္။စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိသည္အသိဥာဏ္၊ကုိ္ယ္က်င့္တရားနွင့္ယဥ္၍အႏၱရယ္ကုိရင္ဆုုိင္ျခင္းျဖစ္သည္။မိမိ၏အရူံးကုိရင္ဆုိင္ရဲေသာ၊သူတစ္ပါး၏ႏုိင္ထက္စီးနင္းျပဳမူကုိမတု႕ံျပန္ပဲခံႏုိင္ရည္ရွိေသာသတၱိသည္ပင္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိရွိျခင္းျဖစ္ပါသည္။ထုိ႕ေၾကာင့္စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိသည္ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိထက္ပုိ၍အင္အားရွိသည္။စိတ္ပညာရွင္မ်ားကခံႏုိင္ရည္ရွိျခင္းသည္သတၱိ၏အေျခခံျဖစ္သည္ဟုဆုိထားသည့္အတြက္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိကုိေမြးယူသင္ယူဖုိ႕လုိအပ္လွပါသည္။”
“သတၱိရွိျခင္း၊မရွိျခင္းကုိအမ်ဴိးမ်ဴိးအဓိပၸါယ္သတ္မ...ွတ္ၾကသည္။သုိ႕ေသာ္ကၽြႏုိပ္တုိ႕သည္သတၱိရွိေသာသူတစ္ေယာက္သာျဖစ္ခ်င္ၾကသည္။ကေလးဘ၀ကဆရာစာေမးလွ်င္ရဲရဲ၀ံ့၀ံံထေျဖရဲတာ၊ေက်ာင္းအုပ္ဆရာမၾကီးအခန္းကိုကိစၥရွိလို႕သြားရမည္ဆုိလွ်င္သတၱိရွိေသာသူကိုပဲေရြးခ်ယ္သြားခုိင္းသည္ကအစသတၱိကေတာ္ေတာ္အေရးပါေနသည္။တစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္ရန္ျဖစ္ၾကသည့္အခါဗလေကာင္းသည့္ကေလးကအႏုိင္ရသြားလွ်င္ဒါကုိပဲသတၱိဟုေခၚေ၀ၚသလားဟုထင္ခဲ့ၾကသည္။ရူံးမယ္မွန္းသိရက္ႏွင့္ကိုယ့္ထက္အင္အားမ်ားသူမ်ားကငိအေသခံျပီးမုိက္ရူးရဲဆန္စြာတုိက္ခုိက္ျခင္းကေရာသတၱိရွိတာပဲလား။ေတြးစရာပါ။
“သတၱိဟူသည္သေဘာတရား၊အေတြးအေခၚ၊ခံစားမူစသည္တုိ႕ကုိျပေသာနာမ္ျဖစ္သည္။ဆုိလုိသည္မွာလက္ျဖင့္ကိုင္တြယ္ျပလုိ႕မရေသာအရာျဖစ္သည္။သတၱိသည္စိတ္၏ခံစားမူ၊ရင္ထဲကခံစားခ်က္ျဖစ္သည္။လူတစ္ေယာက္တြင္သတၱိဟူေသာခံစားခ်က္သည္တျခားေသာအရာမ်ားအားလုံးထက္ပုိသာေသာအရည္အခ်င္းတစ္ခုျဖစ္သည္။ဥပမာ=ေမ်ာ္လင့္ခ်က္၊သနားၾကင္နာမူအစရွိသည္တုိ႕သည္ထက္ျမက္ေသာအရည္အခ်င္းမ်ားျဖစ္မလာႏုိင္ပါ။သင္သည္သတၱိရွိေသာလူဆုိးတစ္ေယာက္ျဖစ္ႏုိင္သကဲ့သို႕သင္သည္သတၱိမရွိဘဲႏွင့္လူေကာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္မလာႏုိင္ပါ။
သတၱိသည္စိတ္ႏွင့္သက္ဆုိင္သည္။ကုိယ္က်င့္တရားႏွင့္ဥာဏ္ပညာတုိ႕ကသတၱိကုိအင္အားမ်ားေမြးေပးလုိက္ၾကသည္။ထုိကုိယ္က်င့္တရားႏွင့္ဥာဏ္ပညာတုိ႕ကုိေရာစပ္ေမြလုိက္ေသာအခါသတၱိအမ်ဴိးအစားနွစ္မ်ဴိးျဖစ္လာသည္။ပထမတစ္မ်ဴိးမွာထုိခုိက္ဒဏ္ရာသုိ႕မဟုတ္အသက္ဆုံးရူံးရသည္အထိစြန္႕စားလိုစိတ္ျဖစ္လာေအာင္တြန္းအားေပးမူျဖစ္သည္။ယင္းကုိရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိဟုေခၚသည္။ဒုတိယအမ်ဴိးအစားမွာအမွန္ႏွင့္အမွားကုိစဥ္းစားဆင္ျခင္ဆုံးျဖတ္၍မိမိ၏ဘ၀၊ေပွ်ာ္ရႊင္မူႏွင့္အနာဂါတ္တစ္ခုလုံးကုိရင္းႏွီးကာစြန္႕စားေသာစိတ္ဓါတ္ျဖစ္သည္။ယင္းကုိစိတ္ပုိင္းဆုိ္င္ရာသတၱိဟုေခၚသည္။
“သည္ေတာ့အခုဆုိရင္ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိႏွင့္စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိကိုထင္ထင္ရွားရွားျမင္ၾကျပီေပါ့။တခ်ဴိ႕ေသာလူမ်ားမွာရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိအျပည့္ရွိေသာ္လည္းစိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိခ်ဴိ႕တဲ့ၾကသည္။ဥပမာျပရေသာ္ဂ်ပန္စစ္သားမ်ားသည္ရုပ္ပို္င္းဆုိင္ရာသတၱိအျပည့္ရွိသည္။သို႕ေသာ္၎တုိ႕၏စစ္ရူံးမူ၊၎တုိ႕၏အစီအစဥ္မ်ားက်ဆုံးမူမ်ားကုိရင္ဆုိင္ရဲေသာသတၱိမရွိသျဖင့္မိမိကုိယ္ကုိယ္သတ္ေသျခင္းျဖင့္ဘ၀ကုိအရူံးေပးသြားၾကသည္။ယင္းသည္၎တုိ႕တြင္စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိမရွိသည္ကိုျပသရာေရာက္သည္။မိမိ၏က်ရူံးမူကုိခံႏို္င္ရည္ရွိေသာသတၱိသည္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိျဖစ္သည္။စိတ္ပုိ္င္းဆုိင္ရာသတၱိရွိသူမ်ားသည္မိမိ၏ကိုယ္ခႏၱာထိခုိက္မူ၊အႏၱရယ္ရွိမူကုိအလြန္သတိထားေရွာင္ရွားတတ္ၾကသည္။ထုိ႕ေၾကာင့္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိသည္ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိထက္ပုိ၍ရွားပါးျပီးျမင့္မားေသာအရည္အခ်င္းတစ္ခုျဖစ္သည္။
လူတုိင္းလူတုိင္းတြင္ရုပ္ပုိင္းဆုိင္၇ာသတၱိအနည္းအမ်ားစီရွိၾကသည္။သုိ႕ေသာ္ဘယ္ေလာက္ရွိသည္ဆုိသည့္အခ်က္ကေတာ့စိတ္၀င္စားစရာျဖစ္ပါသည္။သတၱိဟူေသာအရာကိုဘဏ္တုိက္ထဲတြင္စုေဆာင္းထားေသာေငြေၾကးပိုက္ဆံမ်ားအျဖစ္ယူဆၾကည့္ရေအာင္။ကၽြႏုိပ္တုိ႕ကဒါကုိခ်ိန္ဆ၍မွ်မွ်တတသုံးစဲြေနၾကရ၏။အကယ္၍အသုံးအစဲြၾကိးစြာအရမး္ကာေရာသုံးစဲြလုိက္လွ်င္တစ္ခ်ိန္တြင္အရင္းပါျပဳတ္ကာေဒ၀ါလီခံသြားရမည္။အခ်ိန္တုိင္းေနရာတိုင္းတြင္မွ်မွ်တတသုံးစဲြၾကရသည္။လုံး၀မသုံးပဲထားလွ်င္ဘဏ္တုိက္တြင္ပိုက္ဆံမ်ားပုိလွ်လာကာဒုကၡေတြ႕ၾကရသည္။ထုိ႕ေၾကာင့္လုိအပ္သလုိထုတ္သုံးၾကရသည္။ဤကားဘ၀တြင္သတၱိကုိသင့္ေလွ်ာ္သလုိသုံးစဲြတတ္ဖို႕ဥပမာေပး၍တင္ျပရျခင္းျဖစ္ပါသည္။
“သတၱိရွိေအာင္သင္ေပးလုိ႕ရသလားဟူေသာေမးခြန္းကုိေျဖရသည္ဆုိေသာရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိကုိေတာ့သင္ယူ၍ရႏုိင္သည္ဟုေျဖရမည္ျဖစ္ပါသည္။လူတစ္ေယာက္ကုိျပင္းထန္ေသာေလ့က်င့္ခန္းမ်ားေပး၍တုိက္ရည္ခုိက္ရည္ရွိေအာင္ေလ့က်င့္ေပးကာရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိရွိေအာင္ထိေရာက္စြာသင္ေပးလုိ႕ရသည္။ရန္သူမ်ား၊မိမိကုိဆန္႕က်င္တုိက္ခုိက္ေသာသူမ်ားႏွင့္ရင္ဆုိင္ေတြ႕သည့္အခါမေၾကာက္မရႊ႕ံတုိက္ပဲြ၀င္ရဲေသာသတၱိမ်ဴိးကုိေမြးေပးႏို္င္သည္။စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိကုိေရာ?။ဤကားအနည္းငယ္မွ်သာသင္ေပးလုိ႕ရႏုိင္သည္။ယင္းသည္မိမိစိတ္တြင္းကသဘာ၀က်ေသာခံစားမူျဖစ္သည္။လူငယ္လူရြယ္မ်ားသည္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိကုိမိမိ၏မိဘ၊အတူေနေသာမိသားစု၊မိမိတက္ေသာေက်ာင္းမ်ား၊တကၠသုိလ္မ်ား၊ဘာသာေရးယုံၾကည္မူမ်ားနွင့္တျခားေသာအလုပ္ခြင္ပတ္၀န္းက်င္တုိ႕မွရရွိႏုိင္သည္။သို႕ေသာ္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာခံစားခ်က္မွျဖစ္ေပၚလာေသာသတၱိဟူေသာအရာသည္မိမိရင္ဆုိင္ၾကံေတြ႕လုိက္ရေသာဘ၀အေတြ႕အၾကဳံ၊အျဖစ္အပ်က္မ်ားမွရုတ္တရက္ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ထုိအခ်ိန္အခါတြင္အသုံးျပဳလုိက္ရေသာစိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိသည္အလြန္တရာမွရွားပါးကာသိရွိဖုိ႕လညး္ခက္ခဲလွသည္။ယင္းကုိငယ္ရြယ္စဥ္မွအစျပဳ၍အေတြ႕အၾကဳံမ်ားကိုရင္းႏွီးကာေလ့လာသင္ယူသြားရမည္ျဖစ္ပါသည္။
“နိဂုံးခ်ဴပ္ဆုိရေသာ္သတၱိအမ်ဴိးအစားနွစ္မ်ဴိးရွိသည္။ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိႏွင့္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိတုိ႕ျဖစ္သည္။ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိသည္အႏၱရယ္ကိုမိမိကုိယ္ခႏၱာကုိရင္း၍ရင္ဆုိင္ရဲျခင္းျဖစ္သည္။ယင္းကုိေကာင္းစြာမထိန္းသိမ္းႏုိင္လွ်င္မုိက္ရူးရဲသတၱိျဖစ္သြားတတ္သည္။စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိသည္အသိဥာဏ္၊ကုိ္ယ္က်င့္တရားနွင့္ယဥ္၍အႏၱရယ္ကုိရင္ဆုုိင္ျခင္းျဖစ္သည္။မိမိ၏အရူံးကုိရင္ဆုိင္ရဲေသာ၊သူတစ္ပါး၏ႏုိင္ထက္စီးနင္းျပဳမူကုိမတု႕ံျပန္ပဲခံႏုိင္ရည္ရွိေသာသတၱိသည္ပင္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိရွိျခင္းျဖစ္ပါသည္။ထုိ႕ေၾကာင့္စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိသည္ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာသတၱိထက္ပုိ၍အင္အားရွိသည္။စိတ္ပညာရွင္မ်ားကခံႏုိင္ရည္ရွိျခင္းသည္သတၱိ၏အေျခခံျဖစ္သည္ဟုဆုိထားသည့္အတြက္စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာသတၱိကုိေမြးယူသင္ယူဖုိ႕လုိအပ္လွပါသည္။”
