ရုပ်ရှင်ကြည့်ရင်းဖြင့် ခံစားရသောစာဖတ်ရသည့်အရသာ ဂျူနီယာဝင်း

ရုပ်ရှင်ကြည့်ရင်းဖြင့် ခံစားရသောစာဖတ်ရသည့်အရသာ  ဂျူနီယာဝင်း

ရုပ်ရှင်ကြည့်ရင်းဖြင့် ခံစားရသောစာဖတ်ရသည့်အရသာ

(အမှတ် ၂၄၈၊ အတွေးအမြင်)

Elizabeth Gaskell(၁၈၁ဝ-၁၈၆၅) ၏ ၁၈၅၁ ခုနှစ်မှစတင်ကာ အခန်းဆက်ရေးသားခဲ့ပြီး ၁၈၅၃ ခုနှစ်မှာ လုံးချင်းထွက်ရှိခဲ့သော ‘Cranford’ ဟု အမည်ပေးထားသည့် ဝတ္ထုကြီးကို BBC DVD က ၂ဝဝရ မှာ ရုပ်ရှင်ရိုက်ခဲ့တယ်။ အဲဒီရုပ်ရှင်ကို ကြည့်ပြီး ခေတ်တစ် ခေတ်ကို တွေ့မြင်ခွင့်ရလိုက်တယ်။ အခု အဲဒီအကြောင်းကို မရေးခင်မှာ Cranfordအကြောင်းသိထားမှ ဖြစ်မယ်လို့ ယူဆမိတယ်။

Cranford မူရင်းဝတ္ထုကြီးဟာ အပိုင်းသုံးပိုင်း ရေးထားတာဖြစ်ပြီး အတော်ရှည်လျားတယ်။ အခု DVD ခွေမှာတောင် လေးခွေ အပြည့်ရိုက်ထားတာသာ ကြည့်ပေါ့။ Cranford ဒီဗီဒီအခွေရဲ့ အဖုံးကို ကြည့်လိုက်ရင် အဘွားကြီးပုံများနဲ့ တန်ဆာဆင်ထားတာဖြစ်လို့ ခေတ်ကို အမီလိုက်နေတဲ့ လူငယ်ပိုင်းများဟာ ဘယ်လိုမှ စိတ်ဝင်စားစရာ မရှိနိုင်ဘူး။ ခေတ်မီတဲ့ လက်နက်ဆန်းများမှ အထင်ကြီးသူများ ကြိုက်မှာလည်း မဟုတ်ဘူး။ နာမည်ကြီးမင်းသားမင်းသမီးတွေလည်း မပါဘူး။ ကိုယ်တောင်မှ သူငယ်ချင်းက လက်ဆောင်ပေးလို့ ကြည့်ဖြစ် တာလေ။ ဒီလို စိတ်မဝင်စားတာကို သူများကို အပြစ်မတင်ရဲပါဘူး။ ကိုယ်လည်း အတူတူနေမှာမို့ပဲ။ သို့သော် ကြည့်မိတဲ့အခါမှာ ထူးခြားတဲ့ ဆွဲဆောင်မှုကို ခံစားလိုက်ရတယ်။

အရင်ဦးစွာ ‘Cranford’ ဆိုတဲ့ အကြောင်းကို ရှင်းပြပါ့မယ်။ Cranford ဆိုတာ Elizabeth Gaskellကောင်းကောင်းကြီး ရင်းနှီးခဲ့တဲ့ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ဘက်က Knutsford မှာ တည်ရှိသော စိတ်ကူးယဉ်နယ်မြေ ကလေးတစ်ခုပါတဲ့။ ဒီအမည်ကို ဝတ္ထုခေါင်းစဉ်အဖြစ်ယူထားပြီး အဲဒီဒေသမှာ နေထိုင်တဲ့ အမိုျးသမီးကြီး ညီအစ်မနှစ်ဖော် Miss Matty နှင့် Miss Deborah တို့ရဲ့ ဘဝ များကို အခြေခံကာ ရေးသားထားပါတယ်။ သူတို့နှစ်ဦးရဲ့ မိတ်ဆွေအမိုျးသမီးလေး Miss Smithဟာလည်း ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းထဲမှာ အရေးပါ တဲ့ ဇာတ်ကောင်ဖြစ်ပါတယ်။ ဝတ္ထုကြီးတစ်ခုလုံးကို Marry Smith ဆိုတဲ့ မိန်းကလေးက နောက်ခံစကားပြောအဖြစ် တစ်ခါတစ်ရံ ဝင်ပြော ပါတယ်။ ဝတ္ထုရဲ့ ခုနှစ်ဟာ ၁၈၄၂ ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး စိတ်ကူးယဉ်မြို့ကလေး Cranford မှာ အလယ်အလတ်တန်းစား မုဆိုးမများ၊ တစ်ကိုယ် တည်း အမိုျးသမီးများ နေထိုင်ကြီးစိုးကြတဲ့ခေတ်တစ်ခုကို ပုံဖော်ထားပါတယ်။ အဲဒီအမိုျးသမီးများဟာ ရှေးရိုးအစဉ်အလာလမ်းစဉ်ကို အလွန် တရာမှ ထိန်းသိမ်းကြကာ သူတို့တစ်တွေရဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်လုပ်ဆောင်မှုများဟာ အလွန်ယဉ်ကျေးလိမ္မာပါးနပ်ကြပါတယ်။

အဓိက အမိုျးသမီးဇာတ်ဆောင်များတွေထဲမှာ အဓိက အမိုျးသားဇာတ်ကောင်ကတော့ အဲသည် Cranfordကို အသစ်ရောက်လာတဲ့ ဒေါက်တာ Frank Harrison ဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ အပိုျကြီး အဘွားကြီး ညီအစ်မနှစ်ဖော် Miss Mary, Miss Deborah နှင့်အတူ သူတို့အိမ်မှာ အတူနေထိုင်တဲ့ ဧည့်သည် မိန်းကလေး Marry Smith နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ရတယ်။ ဒါအပြင် မြို့ကလေးရဲ့ အတင်းအဖျင်းရေးရာမှာ ဦးဆောင်သူ Octivia Pole, Tomkinson ညီအစ်မများ၊ ဆရာဝန်ရဲ့ အိမ်မှာ လုပ်ပေးသူ Mrs Rose စသည် စသည် များပြားလှတဲ့ အမိုျးသမီးဇာတ်ဆောင်များစွာနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ရတယ်။ ထို့အပြင် စစ်အရာရှိ Gordon ကိုလည်း အဲသည်ဒေသက ရှားပါးလှတဲ့ အမိုျးသား တွေထဲက တစ်ဦးအဖြစ် တွေ့ကြရပါတယ်။

အဲသည်လို အဖြစ်အပျက်များထဲမှာပဲ ရှေးအယူအဆများနဲ့ ခေတ်မီလာတဲ့ ဆေးပညာလွန်ဆွဲပွဲထဲက ရှေးဖက်ရှင်ဟောင်း ဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာ Morgan ကိုလည်း တွေ့ရတယ်။ သူနဲ့သူ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်အဖြစ် ရောက်လာတဲ့ ဆရာဝန်လေး ဒေါက်တာ Harrison ရဲ့ ခေတ်သစ်ဆေးပညာ အတွေးအခေါ်များဟာလည်း စိတ်ဝင်စားစရာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်အမိုျးသားဇာတ်ရုပ်ဖြစ်တဲ့Edmond Carter ဟာ မြို့မျက်နှာဖုံးအမိုျးသမီးကြီး Ludlow ရဲ့ မြေဆိုင်ရာ အေးဂျင့်တစ်ဦးပါ။ အဲသည်ဒေသရဲ့ ရှေးရိုးစွဲ အယူအဆတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ပညာဆိုတာ အဆင့်နိမ့်တွေနဲ့ မသက်ဆိုင်ဘူး။ အလုပ်သမားလူတန်းစားအတွက် ပညာတတ်စရာမလို ပါဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆကို ပယ်ဖျက်ဖို့ကြိုးစားရင်း လွတ်လပ်တဲ့ ပညာရေးစနစ်ကို တည်ထောင်ဖို့ ကြိုးစားနေသူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲသည်ထဲမှာ အလုပ်သမားလူတန်းစားတစ်ဦးရဲ့ ဆယ်နှစ် အရွယ်သား Harry Grefsonတစ်ယောက်ကတော့ Edmond Carte ရဲ့ အရေးအဖတ်သင်ပေးတာကို တိတ်တဆိတ်ရယူနေသူတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။

အဲသည် အသက်ဆယ်နှစ်သား ကလေး Harry Gregson ရဲ့ မွေးနေ့မှာ အဖေလုပ်သူက တောလိုက်ရင်း စီးဖို့ တောဘွတ်ဖိနပ် လက်ဆောင်ပေးတယ်။ ကလေးက ဖိနပ်ရလို့ ပျော်တယ်။ ဖိနပ်ကို ထုပ်ပိုးထားတဲ့ စာရွက်ပေါ်က James ဆိုတဲ့ စာလုံးလေးပေါင်းပြီး အော် ဖတ်ပြတော့ အဖေလုပ်သူက စိတ်ဆိုးပြီး မင်းနောက်တစ်ခါ စာလုံးတွေ သင်တယ်၊ ဖတ်တယ်ကြားရင် သေအောင်ရိုက်မယ်လို့ ပြောပြီး သွား ယုန်ဖမ်းချေဆိုပြီး ဘွတ်ဖိနပ်ကို ကောင်ကလေးပေါ် ပစ်ပေးလိုက်တယ်။ ပညာသင်တာကို လူမှုအဖွဲ့အစည်းအရ တားမြစ်ထားတာကထားတော့ မိဘကတောင် ပညာသင်တာကို အားမပေးဘူး။ ပညာတတ်သွားရင်၊ စာတတ်သွားရင် ကလေးက ယုန်ဖမ်းတော့မှာ မဟုတ်ဘူး။ အမဲလိုက် တော့မှာ မဟုတ်ဘူး။ သူ့စကားနားထောင်တော့မှာ မဟုတ်ဘူး။ အဲသည်လို အတွေးမိုျး ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ရှိနေတယ်။ ဒါဟာ ဝမ်းနည်းစရာ ကောင်းတဲ့ အဖြစ်ပေါ့။

အဲဒီလို ရှေးရိုးဆန်တဲ့ စိတ်ကူးတွေ၊ ယုံကြည်ချက်တွေ၊ မိရိုးဖလာယဉ်ကျေးမှုကို ဆုပ်ကိုင်ကာ နေထိုင်လျက်ရှိတဲ့ Cranford ဆိုတဲ့ ဒေသက လူ့အဖွဲ့အစည်းလေးဟာ သူ့ဟာနဲ့သူ သိုသိုသိပ်သိပ်၊ အေးအေးဆေးဆေးနေထိုင်လျက် ရှိကြပါတယ်။ ပြောရမယ်ဆိုရင် ဘယ်သူ့ကိုမှ လည်း ဒုက္ခမပေးဘူး။ ရှေးရိုးဆန်အမိုျးသမီးကြီးများ၊ အသစ်ရောက်လာတဲ့ ဆရာဝန် ဒေါက်တာ Harrison ကို မိန်းမသဘာဝ တစ်ဖက်သတ် စိတ်ကူးယဉ် စွဲလမ်းနေတဲ့ အပိုျပေါက်ကလေးများ၊ ဒေါက်တာ Harrison ဟာလည်း သူ့စိတ်ကူးထဲက မိန်းကလေးအပေါ် ဂရုတစိုက်ရှိခဲ့ရုံ မက တခြားသောသူ့ကို စိတ်ကစားနေတဲ့ အမိုျးသမီးလေးတွေကိုလည်း ဂရုစိုက်မိလို့ အထင်အမြင် လွဲခဲ့ရကာ ဃမညေ်သမိ က လက်မခံနိုင်တဲ့ လူတစ်ယောက်အဖြစ် မောင်းထုတ်ခံရပုံများဟာ အေးဆေးတည်ငြိမ်နေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းလေးကို လှုပ်ခပ်လိုက်တဲ့ ရေပွက်များပမာ ဖြစ်ခဲ့ရပါ တယ်။

အဲသည်လို အခြေအနေတွေကြားများမှာ Cranford ကို ရောက်ရှိလာတဲ့ ဒေသဆိုင်ရာ တာဝန်ခံ Charles Maulver ဟာ မီးရထား သံလမ်း ကုမ္ပဏီဒါရိုက်တာဖြစ်နေပုံနဲ့ သူရဲ့ခေတ်မီတဲ့ စိတ်ကူးတွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ Cranford ဒေသလေးကို အသုံးချထိခိုက်ခဲ့ပုံ များဟာ စက်မှုတော်လှန်ရေးခေတ်ကို ကူးပြောင်းခံရတော့မယ့် ဒေသတစ်ခုရဲ့ အခြေအနေတစ်ရပ်ကို မြင်တွေ့ခွင့် ရလိုက်မှာ ဖြစ်ပါတော့ တယ်။

ဒီတော့ ဇာတ်လမ်းကို အကျယ်မချဲ့တော့ဘဲ လိုရင်းကို ဆိုရရင် Cranford ဆိုတဲ့ ရှေးဒေသတစ်ခုမှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ ရှေးဆန်တဲ့ အမိုျးသမီးကြီးများရဲ့ စည်းကမ်းစည်းစနစ်ကြီးမားစွာ၊ အယူသည်းမှုများစွာနဲ့ သူတို့ရဲ့ အေးဆေးတည်ငြိမ်ပြီး ရိုးစင်းလှတဲ့ လူနေမှုစနစ်တွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ဘဝတွေကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်တယ်။ ဇာတ်အိမ်ဟာ ရှေးအဘွားကြီး ညီအစ်မနှစ်ယောက်ရဲ့ ရှေးဆန်တဲ့အနေအထိုင်များ၊ အဲသည်ကနေ ခေတ်မီဖို့ကြိုးစားနေကြတဲ့ လူနေမှုစနစ်တွေ၊ စက်မှုတော်လှန်ရေးခေတ်ကို ခြေလှမ်းလှမ်းတော့မယ့် အရိပ်အယောင်များနဲ့ မိမိ တို့ရဲ့ ရှေးရိုးရာလူနေမှုစနစ်ကို အဖျက်ဆီးမခံချင်ရှာတဲ့ ခံစားမှုများကိုမြင်တွေ့ကြရတယ်။ လွမ်းစရာတွေ၊ မျက်ရည်ကျစရာတွေ၊ စိတ်မကောင်း ဖြစ်စရာတွေ ရောြွပမ်းလို့ ကြည်နူးစရာတော့ မနည်းရှာပြီး စိတ်ကျေနပ်ရတဲ့သဘောပေါ့။

သည်တော့ ဇာတ်လမ်းအားဖြင့်လည်း လူစိတ်ဝင်စားစရာမရှိသော်လည်း အဆင့်အတန်းမြင့်တဲ့ ဇာတ်ရုပ်များနဲ့ တည်ဆောက်ထားကာ အင်္ဂလိပ်အမိုျးသမီး စာရေးဆရာတစ်ဦး၏ ဝတ္ထုကြီးကို ရုပ်ရှင်အဖြစ် ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်လို့ ဝတ္ထုကြီးကို မဖတ်နိုင်ရင်တောင်မှ ဒီဗွီဒီရုပ်ရှင် ကြည့်ပြီးစာဖတ်ရတဲ့အရသာကို ခံစားကြည့်ကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါရစေ။

(အမှတ် ၂၄၈၊ အတွေးအမြင်)

