ဂျူနီယာဝင်း – ဆည်များ၏နေရာ ၂
(မိုုးမခ) သြဂုုတ် ၃၊ ၂၀၁၅
(Junior Win’s Where Dams Dare II ကုုိကိုုယ်တုုိင် ဘာသာပြန်သည်။)
မြန်မာပြည်မှာ ဆည်ပေါင်း ၂ဝဝကျော် ရှိနေပြီး ဟုုိက်ဒရုုိပါ၀ါဟုု ခေါ်တွင်သော ရေအားလ ျှပ်စစ် ဓါတ်အားဟာဖြင့် မဂ္ဂါဝက်ပေါင်း ၃သောင်း၉ ထောင် ထုုတ်လုုပ်လျက်ရှိနေပြီဟုု၍ သိရှိနေရပါသည်။ ဆည်တွေရဲ့ အပြစ်တွေ၊ အနာအဆာတွေ၊ ဖြစ်ပေါ်လာနုုိင်တဲ့ ပြသနာတွေကုုိ သိပ္ဗံပညာရူူထောင့်ကပဲဆုုိဆုုိ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိမ်းသိမ်းမူ ပညာရပ်ဆုုိင်ရာ ဗဟုုသုုတများနဲ့ပဲ ထောက်ပြပြ ဆည်များကလဲ တုုိးလာဆဲ၊ ပြသနာတစ်စုုံတရာ မဖြစ်သ၍ ဆုုိတဲ့ တေးသွားကိုု ညီးလာကြတာ ဘယ်လောက်တောင် ကြာပီလဲ။ အခုုတော့ ရေကြီး မုုိးလ ျှံ ဆုုိတဲ့ အချိန်ကာလကိုု ရောက်လာတဲ့အခါ ဆည်တွေရဲ့ အကျိူးဆက်တွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ တသက်နဲ့ တကိုုယ် မကြုံစဖူး ရေဘေး ပြသနာတွေကြုံရတော့ ဒီဒုုက္ခတွေကုုိ ဆန်းစစ်မိပါတယ်။ လတ်တလော တန်ဆာခံ ပြည်သူပြည်သားတွေရဲ့ ဒုုက္ခတွေကုုိ မြင်ရကြားရတော့ သည်လုုိဖြစ်လာရတဲ့ ပြသနာ အရင်းအမြစ်ကုုိ ရှာဖွေတူးဆွမိသပေါ့။
၂၀၀၂ကနေ စတင်လှုပ်ရှားသက်ဝင်လာတဲ့ ဆည်လုုပ်ငန်များဟာ ဂစ်ဂါဝပ် ၆ထောင်ကျော်ကနေ စခဲ့တာပါ။ ဆည်လုုပ်ငန်းများရဲ့ တည်ဆောက်မူ ဟာ ၃နှစ်ကာလ ကနေ အနှစ် ၃၀ စီမံကိန်းအထိ ရှိပါသတဲ့။ အင်မတန် သဘောမနောကောင်း မြန်မာပြည်ဟာ ကိုုယ့်တုုိင်းပြည်က စုုတ်ပြတ်သတ်ပြီး မီးရေမရလုုိ့ အတိဒုုက္ခရောက်နေသူများသာ တင်မက အိမ်နီးချင်းနုုိင်ငံများဖြစ်တဲ့ တရုုတ်၊ ယုုိးဒယား၊ အင်ဒီယားတုုိ့ အတွက်တောင် ရေအားလ ျှပ်စစ်များ ရှယ်ာယာလုုပ်နေတာကိုု သာဓုုခေါ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မဂါဝပ် ၁သောင်းခွဲကျော် ထိထုုတ်လုုပ်မယ် ဆုုိတဲ့ စီမံကိန်းကုုိလဲ ကြားသိ မှတ်တမ်းတင်ကြ ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မဂါဝပ် ၁ဝဝဝကျော်ရှိတဲ့ ရေအားလ ျှပ်စစ် စီမံကိန်းဆည်ကြီး ၁၂ ခုုဟာမီဒီယာများရဲ့ မျက်စိ နား နှခေါင်းကုုိ ပြာသွားစေတယ် ဆုုိယုုံမက နောက်ထပ် မဂ္ဂါဝပ် ၁ဝဝကနေ ၁၀၀၀ အင်အားရှိတဲ့ ဆည်အသေးလေး ၂ရခုုဟာလည်း အနည်းဆုုံး ဆောက်လုုပ်နေတယ ်ဆုုိတော့ကာ မြန်မာပြည်ဟာ ကမ္ဘာ့အလည်မှာ မျက်နှာပန်း လှပနေတာကုုိလဲ ဂုုဏ်ယူကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
တရုုတ်အမျိူးသားစီပွားရေး လုုပ်ငန်း များက မြန်မာပြည်ရဲ့ ရေအားလ ျှပ်စစ်လုုပ်ငန်း အနည်းဆုုံး ၆၃ ခုုမှာ ပါဝင်ကပြနေတယ်လုုိ့ ဆိုုပါတယ်။ ရွှေလီမြစ်က ရေအားလ ျှပ်စစ်စီမံကိန်း- ၁ ဟာ သက်သေတစ်ခုုပေါ့။
ပြည်နယ်နဲ့ တုုိင်း ၁၂ခုု ဖြစ်တဲ့ ကချင်မှာ ၃၉ ခုု၊ ကယားမှာ ရခုု၊ ကရင် ၂၁ ခုု၊ ချင်း ၂၂ ခ၊ုု စစ်ကုုိင်း ၂၁ခုု၊ တနသာရီ ၁၄၊ ပဲခူး ၁၄၊ မကွေး ၈၊ မန်းတလေး ၁၇၊ မွန် ၁၀၊ ရခုုိင် ၁၄၊ ရှမ်း၈၃၊ စုုစုုပေါင်း ၂၆ရခုု၊ နဲ့ မဂ္ဂါဝပ် ၄သောင်းနီးပါးဟာ မြန်မာပြည်ရဲ့ ဆည်မြောင်းတာတမံစီမံကိန်းများကနေ ထွက်ပေါ်လာနေတကိုုလဲ ပြည်သူအများ သိရှိမှတ်ယူကြ ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ငါတုုိ့ရဲ့ အမှောင်ထဲက ဖယောငး်တုုိင်များ ဘယ်တော့ငြိမ်းရတော့မလဲရယ်နဲ့ ဆင်းရဲသားတုုိင်းပြည်သူပြည်သားများ လျှပ်စစ်မီး ကလှည့် မကြာခင်ရောက်လာတော့မယ်ရယ်လုုိ့ စောင့်စားနေကြသူတွေအတွက် အားရှိအောင် တင်ပြလုုိက်တာပါ။ မကြာမှီ လာမည် မျော် ဆုုိသလုုိ ရေအားကနေ ရလာမယ့် လ ျှပ်စစ်ကုုိ မျော်လင့်နေရာကနေ ဟောဆုုိ မုုိးမင်းကြီးဆီက ရေအားက အရင်ရောက်လာပုုံ ရပါတယ်။
ယူနန်စက်မူဇုုံက တရုုတ်မြန်မာ ရေအားလ ျှပ်စစ် စီမံကိန်းများဟာ ၁၉ ၉ ၀ လောက်ကတည်းက စတင်လာခဲ့တာမှာ စီမံကိန်း ၂၅ခုု – ကွန်းလုုံ၊ ကျိူင်းတုုံ အစရှိသည်တုုိ့အပြင် ပေါင်းလောင်းဆည် ၃ုုခုု၊ ဇော်ဂျီ ၂ခုု၊ မေခ မြစ်တလျောက်က ရေအားလ ျှပ်စစ် ဆည်များ အဖြစ် တဖြေးဖြေး များပျား ကူးဆက်လာတာဟာ ကင်ဆာအမြစ်များ မြစ်များတလျောက် ဖြန့်ကျက်လာသလုုိပါပဲ။ အဲသည်စီမံကိန်းတွေထဲက တော်တော်များများဟာ အခုုဆုုိရင် လုုံးဝဥသုုံ ပြီးစီးနေပြီ ဖြစ်ကာ ကျန်တာများဟာလဲ ဆောက်လုုပ်ရေးများ၊ ငွေကြေးကိစ္စများနဲ့ ကြန့်ကြာနေတာလောက်သာ ရှိပါတယ်။
ကချင်ဒေသမှာဆုုိရင် တရုုတ်ရဲ့ ကုုမ္မဏီများကနေ မေခ၊ မေလိခ၊ ဧရာဝတီမြစ်များတလျောက် ဆည်ကြီးများဆောက်လုုပ်ဖုုိ့ကိစ္စများမှာ ပါဝင်ပတ်သက်လျက်ရှိနေကြပါတယ်။ မဂါဝပ်ပေါင်း ၁သောင်းခွဲနီးပါးလောက်ထုုတ်လုုပ်တဲ့ အဲသည်စီမံကိန်းအတွက် နတ်လူသာဓုုခေါ်ရမှာလား။ ၂ဝဝရခုုနှစ်မှာ တရုုတ်ရေအားလ ျှပ်စစ် စီမံကိန်းက မြန်မာပြည်က အာဏာရှိသူများနဲ့ ဆည်ရခုု တည်ဆောက်ဖုုိ့ လက်မှတ်ရေးထုုိးထား တယ်လိုု့သိရပါတယ်။ ၂၀၀၆ ခုုနှစ်မှာ မြန်မာ့ လ ျှပ်စစ်စီမံကိန်းနဲ့ယူနန်ရေအားလ ျှပ်စစ် ကုုမဏီနဲ့ မေခမြစ်တလျောက် ဆောက်လုုပ်မယ့် ဆည်ကြီးများအတွက် ဒီဇုုိင်းအဆင်သင့်၊ အစီအစဉ်အဆင်သင့်၊ သုုတေသန အဆင်သင့်နေပြီဖြစ်တယ် လုုိ့ဆုုိထားကာ ဒါတွေက တကယ်ပဲ ဖြစ်လာပြီလား ဖြစ်နေဆဲလားဆုုိတာတွေကုုိတော့ တိတိကျကျ မသိရပါဘူး။
ဆည်တစ်ခုု သည် စီးဆင်းနေသော ရေကုုိ ပိတ်ဆုုိ့ကာ ဆောက်လုုပ်ခြင်းဖြင့် ၄င်း၊ အားကောင်းစွာ စီးဆင်နေတဲ့ ရေအားကုုိ နည်းသွားစေလုုိသော အခြေအနေတစ်ခုုကုု ိဖန်တီး၍၄င်း ဆောက်လုုပ်ကြပါတယ်။ ထုုိ့ပြင် ရေလှောင်ကန် တာတမံတစ်ခုုကိုု တည်ဆောက်၍ ရေများကုုိ သုုိလှောင်လေ့ရှိကြသလုုိ ထုုိရေများကုုိ အနည်းအများ လွှတ်ကာ အဆက်မပြတ် စီးစေခြင်းဖြင့် ရေအားလ ျှပ်စစ်ကုုိ ထုုတ်လုုပ်ကြပါတယ်။ ထုုိအခါ အပြည်ပြည်ဆုုိင်ရာ လူသားများကာကွယ်မူ ဆုုိင်ရာ ဥပဒေအရ ကြီးမားသော အန္တရယ်ဖြစ်စေလောက်သည့် ရေအားကုုိ ထိမ်းချူပ်ကာ ပတ်ဝန်းကျင်လူနေမူ စနစ်များကုုိ ထည့်သွင်းရေးဆွဲစဉ်းစား ကြရပါတယ်။ ဆည်များကုုိ ဆောက်လုုပ်ရာတွင် ရေလွှမ်းမုုိးမူကုုိ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမူက အစိတ်အပုုိင်းတစ်ခုု အနေနှင့်တော့ ထည့်သွင်းလုုပ်ဆောင်လေ့ ရှိကြပါတယ်။
ဆည်တွေပျက်စီးမူဆုုိတာကတော့ဖြစ်ခဲ တောင့်ဖြစ်ခဲသော အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။ သုုိ့သော် ဆည်ကြီးပျက်စီးပြီဆိုုမှတော့ လူအသက်ပေါင်းများစွာ သက်ရှိသတ္တဝါပေါင်းများစွာ သေကြေပျက်စီးမည် ဖြစ််တာကြောင့် နေ့စဉ်နဲ့အမ ျှ ဘုုရားတရားနဲ့နေမှသာ သက်သာမယ့်သဘော ရှိပါတယ်။
နှစ်စဉ် သဘာဝ ရေလျံမူကုုိ ကာကွယ်ရာရောက်ဖိုု့၊ ပူပြင်းခြောက်သွေ့တဲ့ ရာသီမှာ ဆည်တွေကနေ ရေရဖုုိ့ ဆုုိတာကြောင့်၊ သည်ဆည်တမံများဟာ အကျိူးကျေးဇူးရှိပါတယ်လုုိ့ ကောင်းကွက်တွေကြီး ဆုုိပြီး ဆုုိသောငြားလဲပဲ တကယ့်ကုုိ မုုိးများလုုိ့ ရေကြီးပြီဆုုိပါရင် ဆည်များရေလျံမူကြောင့်ပါ၊ အတုုိးချလိုု့ အနီးအနားက မြို့ရွာများကား ရေဘေးဒဏ် ခံရုုံသာ ရှိတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆည်များက ပေးတဲ့ဒုုက္ခတွေဖြစ်လာဖုုိ့ ဖြစ်နုုိင်တဲ့ အခြေအနေများကုုိ နုုိင်ငံတကာက သုုံးသပ်ပြကြရာမှာ ဆည်တည်ဆောက်ကတည်းက ကွန်ပြူတာ အတွက်အချက်မှားယွင်းမူ၊ တည်ဆောက်ရေးပစ္စည်းများ ညံ့ဖျင်းမူ၊ တလတန်သည် – တနှစ်တန်သည် ပြုပြင်ထိန်းသိ်မ်းမူ အားနည်းမူများ အပြင် ရေမျက်နှာပြင် အနေအထား အနိမ့်အမြင့်၊ ပထဝီ အနေအထားနဲ့ ကမ္ဘာ့မြေလွှာရဲ့ ပြောင်းလဲမူများနဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရယ်ကြီးများဖြစ်တဲ့ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမူ၊ နှင်းများ အဆမတန်ကျမူ၊ သစ်ပင်များပြျိုလဲမူများ၊ မုုိးရေကြီးမူ နဲ့ငလျင်လှူပ်မူများ ဖြစ်တယ်လိုု့ ဆုုိပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ကြိုတင်မခန့်မှန်းနုုိင် မတွက်ချက်နုုိင်တဲ့ မမြင်ရတဲ့ ပြသနာတွေလည်း ရှိနေဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေအကုုန်လုုံးကုုိ ထည့်သွင်း တွက်ချက်ထားပြီး ကာကွယ်ဖုုိ့ဟာ အင်မတန်ခဲယဉ်းတဲ့ ကိစ္စများ ဖြစ်ပါတယ်လုုိ့ စာရေးသူအနေနဲ့ သုုံးသပ်မိပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်းပဲ မခန့်မှနး်နုုိင်တဲ့ ပြသနာတွေကိုု သိပ်မစဉ်းစားတာပဲ ကောင်းပါတယ် ဆုုိတော့ ဆည်တွေဟာ တုုိးသထက်တုုိးလာတာဟာ အဆန်းတော့မဟုုတ်ပါဘူး။ သည်တော့ သူများတုုိင်းပြည်က အခြေအနေတစ်ခုုကုုိပဲ ဆွဲယူပြီး ဆည်မဆောက်ခင်မှာ ဒါတွေဖြစ်တတ်တဲ့ သဘာဝတွေကုုိ လေ့လာဖုုိ့ လုုိအပ်နေပြီလုုိ့ယူ ဆမိပါတယ်။
အီဂျစ်က အာစ်ဝန် ဆည်
အီဂစြျက အာစျဝနျ ဆညျမွောငျးတာတံမံ ရကောတာကွီးဟာ ဧရိယာ တောျတောျမြားမြားကိုု အကြိူး အမြားကွီးပွုခဲ့တာ မှနျသောလဲ ပွသနာတှကေတော့ ရှိနပေါတယ်။ ရေလှောင်ကန်ကနေ ရေလွှမး်မုုိးမူကြောင့် မြစ်တလျောက်က ဒေသများ လူများထောင်ချီပြီး ပြောင်းရွေ့နေရပါတယ်။ မြစ်တလျောက်က လယ်ယာများဟာလဲ သဘာဝအလျောက်ရတဲ့ ရေမရတာကြောင့် မြေသြဇာနည်းပါးလာကာ ထုုတ်လုုပ်မူအား လျော့ကျလာပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ အာစ်ဝန် မြစ်ရေ သုုိ့မဟုုတ် ရေလွှမ်းမုုိးတာကြောင့် သဘာဝအလျောက်ရရှိသော မြေဆီဓါတ်များ နိမ့်ကျလာသောကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဆည်များသည် မြစ်ရေများ၏ ရေလွှမး်မိုုးူကုုိ ထိမ်းချူပ်လုုိက်သောကြောင့် ချိူင့်ဝှမ်းများ၊ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသများက မြေကြီးများဟာလဲ မြေသြဇာမကောင်းပဲ အထွက်နျူန်းများ လျော့ကျလာ ပါတယ်။ ရေကာတာ ခေါ် ဆည် များကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခုုိက်မူဟာ ကြီးထွားလျက်ရှိပါတယ်။ ဆည်များဟာ မြစ်ရေကိုုပိတ်ဆုုိ့ထားသောကြောင့် မြစ်ရေလျှံ မူနည်းပါးလာသောလဲ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်အရပ်က ရေများလည်းတက်လာ ကြောင့် နေထုုိင်မူစနစ်နှင့် ဆက်သွယ်မူအခြေအနေများသည် ရေကာတာများကြောင့် ပျောက်ကွယ်မူများ၊ နေရပြောင်းရွေ့ရမူများ ကြုံနေကြရတာပါပဲ။
တကမ္ဘာလုုံးမှာ ဆည်တွေ အများစုုမှာ သည်လုုိ ပြသနာတွေကြောင့် ရေလွှမ်းမုုိးမူ ပြသနာများဟာ ကြုံတွေ့နေကြရတာတွေကုုိ ဖတ်ရူမှတ်သားမိရသလောက် ဆည်တွေကြောင့် သစ်ပင်အိမ်ယာအဆောက်အဦ လယ်ယာလုုပ်ငန်းများ သက်ရှိသတ္တဝါများ ပျက်င်္စီးဆုုံးရူူးံမူ များကုု ိတွက်ချက်ပြထားတာတွေ စတဲ့ ဆည်သမုုိင်းရာဇဝင်ကုုိ အခုုတော့ သည်မှာခနနားလုုိက် ပါရစေ။
နိဂုုံး
အာစ်ဝန်ဆည်ကြီးအကြောင်း မှတ်သားဖူးတုုန်းက အဲသည်လုုိ အဖြစ်များကုုိ ကိုုယ်နဲ့မဆုုိင်ဖူးလုုိ့ တွေးပြီး ဆည်များ၏နေရာ ဆုုိပြီး ဆောင်းပါးရေးခဲ့ဖူးပါတယ်။ အခုုအဲသည် ဆောင်းပါးတပိုုင်းတစကုုိ ပြန်ဖတ်မိတော့ အဲဒါ ငါတုုိ့ တုုိင်းပြည်ကအကြောင်းလား လုုိ့ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်မိပါရဲ့။ သူများတွေ သောက်နေရတဲ့ ဆေးခါးကြီးကုုိ ငါတုုိ့လဲ သောက်နေရပါပီလားလုုိ့ အခုုတော့ စာနာစိတ်နဲ့ တွေးမိပါတယ်။ ဆည်တွေနားက မြို့ရွာတွေကုုိ စုုိးရိမ်မိတယ်။ သူတုုိ့ဖြစ်နေတဲ့ သောကတွေ စုုိးရိမ်စိတ်တွေကိုု ကုုိယ်ချင်းစာမိတယ်။
အဆက်မပြတ်ရွာနေတဲ့ မုုိးကြောင့် သတင်းထဲမှာ စုုိးရိမ်ရေမှတ်မကျော်သေးပါ မစုုိးရိမ်ရပါ ဆည်ကြီးက ခုုိင်ခန့်ပါတယ် တာတမံထဲကရေ လျံဖုုိ့ လက်မဘယ်လာက် လုုိသေးပါကြောင်း လုုိ့ ကြားရတုုိင်း ကြားရတုုိင်း အဲသည်နားက ပြည်သူပြည်သားတွေရဲ့ တုုန်လှူပ် ခြောက်ခြားနေတဲ့ စိတ်ကုု ိပိုုပြီး ဂရုုဏာထားမိကာ သည်ဆောင်းပါးကလေးတစ်ပုုဒ်ကုုိ စိတ်မကောင်းစွာဖြင့် ရေးလုုိက်မိပါတယ်။ ရေဘေးသင့်ပြည်သူများ အမြန်ဆုုံး ဘေးရန်ကင်း ကြပါစေ။
