Tuesday, September 11, 2018

အမ်ဴိးသမီးအခြင့္အေရး လွဴပ္ရွားမူ ဂ်ဴနီယာ၀င္း



အမ်ဴိးသမီးအခြင့္အေရး လွဴပ္ရွားမူ

ဂ်ဴနီယာ၀င္း

အေတြးအျမင္ ၃၁၃ ၂၀၁၈ စက္တင္ဘာ


(၁၉၉၂ ဇန္န၀ါရီထုုတ္ American Mosaic January 1992 မွ Women’s Movement ကုုိဘာသာျပန္သည္။ ေရးသူကေတာ့ အေမရိကန္မိုုးဆက္ ကအယ္ဒီတာတစ္ဦး လိုု႕ပဲ ယူဆရပါသည္။ သူ႕အတုုိင္းဘာသာျပန္ထားေသာလည္း စာေရးသူမွ ျဖည့္စြက္ခ်က္မ်ားကိုု ကြင္းစကြင္းပိတ္ျဖင့္ ေဖာ္ျပေပးထားသည္။)

လြန္ခဲ့တဲ့လ ၾသဂုုတ္လတုုန္းက (၁၉၉၂ခုုနွစ္ ၾသဂုုတ္လကုုိ ဆုုိလုုိပါတယ္) အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုု လႊတ္ေတာ္ကေန အေရးတၾကီးသတင္းတစ္ခုုကုုိ ထုုတ္ျပန္ ေၾကျငာလုုိက္ပါတယ္။ မဲအမ်ားဆုုံးရရွိခ်က္အရ ေရွးတုုန္းက ဥပေဒအေဟာင္းျဖစ္တဲ့ အမ်ဴိးသမီးေတြ စစ္အတြင္းမွာ စစ္ေလယာဥ္ပ်ံမေမာင္းရ ဆုုိတာကုုိ ျဖဳတ္ပစ္လုုိက္တာပါ။

ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကုုိယ္စားျပဳဌာနခ်ဴပ္ကေန ထုုိကဲ့သုုိ႕ေသာ အဓိပယ္ဆန္ဆန္ ဥပေဒတစ္ခုုကိုု လည္းပဲ ဂၽြန္လတုုန္းက ျပဌာန္းလုုိက္ပါေသးတယ္။ (အဲဒီ ဥပေဒကဘာလည္း ဆုုိတာေတာ့ ေဖာ္ျပမထားပါဘူး။)

လႊတ္ေတာ္က မဲေပးမူေတြအရ အေမရိကန္အမ်ဴိးသမီးမ်ားဆုုိင္ရာ အလုုပ္အကုုိင္ေတြနဲ႕ ပတ္သက္လုုိ႕ ေျပာင္းလဲမူေတြ ျဖစ္လာျပီလုုိ႕ ယူဆပါတယ္။ အမ်ဴိးသမီးမ်ား လွဴပ္ရွားမူေတြ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္အစိတ္ (၁၉၆၇ခုုနွစ္ ေလာက္က ကိုုဆိုုလုုိပါတယ္။) တုုန္းကေနစလိုု႕ ေျပာင္းလဲမူေတြ ျဖစ္လာတာလိုု႕ ဆိုုရပါမယ္။ ယေန႕ေခတ္မွာေတာ့ (၁၉၉၂ခုုနွစ္ကိုု ေျပာတာပါ။) ဒီလိုု လွဴပ္ရွားမူေတြကုုိ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ကုုိ လက္ခံလာတဲ့ အေနအထား ျဖစ္လာပါပီ။

အေမရိကန္ျပည္ေတာင္စုုမွာ အမ်ဴိးသမီးမ်ား လွဴပ္ရွားမူေတြရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ဘာေတြလဲ။ လွဴပ္ရွားမူေတြအရ အမ်ဴိးသမီးေတြဟာ အမ်ဴိးသားေတြလိုု အခြင့္အေရး တူတူလုုိခ်င္ပါတယ္။ အမ်ဴိးသား အမ်ဴိးသမီး ခဲြျခားဆက္ဆံခံေနရတာ မတရားဘူး။

ဥပမာေျပာရရင္ - အမ်ဴိးသမီး လွဴပ္ရွားမူေတြက ဘာေတြေျပာၾကသလဲ ဆုုိေတာ့ အမ်ဴိးသမီးေတြဟာ အမ်ဴိးသားေတြလုုပ္တဲ့ အလုုပ္ကုုိပဲ လုုပ္ၾကရမယ္ဆုုိရင္ သူတုုိ႕လုုိပဲ တူညီတဲ့ လခကုုိ ရသင့္ပါတယ္တဲ့။ ျပီးေတာ့ ႏုုိင္ငံေရးအရ ေျပာဆုုိမူေတြကုုိလည္း ေျပာေရးဆုုိခြင့္ အခြင့္အေရးေတြ ရသင့္ပါတယ္တဲ့။ ျပီးေတာ့ ဘဏ္ကေန ေခ်းေငြကိစၥမ်ားနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ အခြင့္အေရးကိုုလည္း အမ်ဴိးသားေတြလုုိ တန္းတူညီမ ွ် ေပးသင့္ပါတယ္တဲ့။

တခ်ဴိ႕ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ အစိတ္အတြင္းမွာကုုိ (၁၉၆၇ခုုနွစ္ ကေန ၁၉၉၂ခုုနွစ္အတြင္းကုုိ ဆုုိလုုိပါတယ္။) အထေျမာက္လာၾကပါတယ္။ ဥပမာ - ယေန႕ (၁၉၉၂ခုုနွစ္ကုုိေျပာတာပါ။) ဆုုိရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုုမွာ အမ်ဴိးသမီးေတြဟာ ေက်ာင္းတုုိ႕၊ လူမူေရးရာကိစၥေတြမွာ အလုုပ္ေတြ လုုပ္လာႏုုိ္င္ၾကပါပီ။ တခ်ဴိ႕ဆုုိ ႏုုိင္ငံေရးထဲေတာင္ ၀င္လာၾကပီ။

အေမရိကန္အမ်ဴးိသမီးေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္တစ္ရာေက်ာ္ ၁၈၅၀ကာလ အတြင္းမွာကတည္းက အမ်ဴိးသမီးအခြင့္အေရး အတြက္ တိုုက္ပဲြ၀င္လာခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သည္အုုပ္စုုေတြက တေျဖးေျဖး အဓိကမာန္တုုိင္သဖြယ္ ျဖစ္လာၾကပါတယ္။ သူတုုိ႕က အမ်ဴိးသမီးေတြဟာ မဲေပးခြင့္ရွိရမယ္လုုိ႕ ေတာင္းဆုုိလာၾကတယ္။ အဲသည္တုုိက္ပဲြဟာ ႏွစ္ ေပါင္း ခုုနွစ္ဆယ္ ၾကာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၂၀ခုုနွစ္ တုုိင္ေအာင္ အေမရိကန္အမ်ဴိးသမီးမ်ား မဲေပးခြင့္ ရပီဆုုိတဲ့ ဥပေဒမထြက္ေသးပါဘူး။

အဲသည္ေနာက္ပုုိင္းမွာမွ အမ်ဴိးသမီးအခြင့္အေရးကုုိ ေထာက္ပံ့သူမ်ားဟာ သူတုုိ႕ရဲ႕ အေရးအၾကီးဆုုံး ပန္းတုုိင္ တေန႕က် သူ႕အလိုုလိုု ေရာက္ကုုိ ေရာက္ရမယ္လိုု႕ ခံစားလာမိၾကတယ္။ သည္လုုိနဲ႕ အမ်ဴိးသမီး လွဴပ္ရွားမူမ်ားဟာ အေမရိကမွာ နွစ္ ေလးဆယ္ (၄၀) ေက်ာ္ၾကာ ညိမ္သက္ေနခဲ့တယ္။

၁၉၆၀ခုုႏွစ္ေတြ ေလာက္မွာ  အမ်ဴိးသမီးေက်ာင္းသူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ႏိုုင္ငံေရးလွဴပ္ရွားမူေတြမွာ တက္ၾကြစြာ ပါ၀င္လာၾကပါတယ္။ သူတိုု႕က ဗီယက္နမ္စစ္ျပီးဆုုံးဖုုိ႕ လွဴပ္ရွားမူေတြမွာ ပါလာတယ္။ လူမ်ဴိးေရးတန္းတူညီမ ွ်ေရး ကိစၥေတြအတြက္ ပါ၀င္လာၾကပါတယ္။

အဲသည္အမ်ဴိးသမီးေတြက အမ်ိဴးသားေတြကုုိ ေမးခြန္းေတြစေမးလာၾကတယ္။ -  အမ်ဴိးသားေတြက ဘာျဖစ္လုုိ႕ အမ်ဴးိသမီးေတြကုုိ ရုုိးရုုိးသာမန္ လူမူေရးကိစၥေတြမွာေတာင္မွ အာဏာ မေပးႏုုိင္ရတာပါလဲ။ အမ်ဴိးသမီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အဲသည္လုုိ ဘ၀မွာ သတ္မွတ္ခံထားရတာေတြကုုိ စဥ္းစားလာၾကတယ္၊ မေၾကမနပ္ေတြ ျဖစ္လာၾကပါတယ္။

နယူးေယာက္မွာ အမ်ဴိးသမီးစာေရးဆရာ အနည္းငယ္ေလာက္နဲ႕ တက္ၾကြ လွဴပ္ရွားသူအမ်ဴိးသမီးေတြ စုုျပီး ေတြ႕ဆုုံမူေတြ လုုပ္လာၾကပါတယ္။ အဲသည္အုုပ္စုု၀င္ အမ်ဴိးသမီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူတိုု႕ကုုိ အမ်ဴိးသားေတြေလာက္ ညဏ္ရည္မရွိဖူးဆုုိတာ နားသြင္းခံထားရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတုုိ႕ကုုိယ္တုုိင္ဟာ လွဴပ္ရွားမူေတြထဲ ပါ၀င္ေနတာေတာင္မွ သူတုုိ႕စိတ္ထဲမွာ စိမ့္၀င္ေနတာက အမ်ဴိးသားေတြရဲ႕ အလုုပ္ေတြက အမ်ဴိးသမီးအလုုပ္ေတြထက္ ပုုိျပီး အေရးၾကီးပါသတဲ့။

အဲသည္လုုိ ေတြ႕ဆုုံမူေတြကေန ရလာတဲ့ အေရးပါဆုုံး အေတြးအေခၚေတြထဲက တစ္ခုုကေတာ့ “ကိုုယ္ေရးကုုိယ္တာဆုုိတာ ႏုုိင္ငံေရးပဲ“ ဆုုိတာျဖစ္ပါတယ္။ အဓိပယ္ကေတာ့ အမ်ဴိးသမီးမ်ားရဲ႕ ဘ၀အျဖစ္အပ်က္မ်ားဟာ သူတိုု႕ကိုုယ္ေရးကိုုယ္တာ ကိစၥေတြၾကီးပဲမဟုုတ္ပါဘူး၊ ဒါေတြဟာ ႏိုုင္ငံေရးသေဘာတရားေတြလည္း ျဖစ္ပါတယ္ လုုိ႕ဆုုိလုုိပါတယ္။

ဥပမာအားျဖင့္ - အမ်ဴိးသမီးတစ္ေယာက္ကုုိ သူ႕ေယာက်ား္က ရုုိက္ႏွက္တယ္ဆုုိတဲ့ ကိုုယ္ေရးကုုိယ္တာ အျဖစ္အပ်က္မွာ သူမသည္  အမ်ဴိးသားတစ္ဦး၏ အႏွိတ္စက္ခံ တန္ဆာခံ တစ္ခုုတည္း ျဖစ္တာမဟုုတ္၊ သူမသည္ ခင္ပြန္းသည္က သူ၏ ဇနီးသည္ကိုု ရုုိက္ႏွက္ႏွိတ္စက္ေသာ လူမူေရးဆုုိင္ရာကိစၥတစ္ခုု၏ တန္ဆာခံျဖစ္ေနတယ္ လိုု႕သတ္မွတ္ပါတယ္။

၁၉၇၀ကာလေတြတုုန္းက အဲသည္အဖဲြ႕အုုပ္စုု၀င္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဗီဗီယန္ ေဂါနစ္ ဆုုိတဲ့အမ်ဴိးသမီးက နယူးေယာက္တုုိင္းမဂၢဇင္းမွာ သူ႕အေၾကာင္းေတြကုုိ ျပန္ေျပာင္းအမွတ္ရျပီး ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ “အဲသည္အေၾကာင္းေတြ ျပန္ေျပာရတာ ကၽြန္မရင္ထဲကုုိ ေလဆာေရာင္ျခည္နဲ႕ အပစ္ခံေနရသလိုုပါပဲ။ အခုုေတာ့ သည္ဒဏ္ရာေတြဟာ ေရာင္ျခည္နဲ႕အတူ ေႏြးေထြးသြားျပီး တေျဖးေျဖး ကုုစားေပးလာေနပါတယ္။ “

သူမကေျပာရာမွာ အဲသလုုိ အမ်ဴိးသမီးေတြ ေတြ႕ဆုုံပဲြေလးေတြကေန အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ တိတ္ဆိတ္စြာခံစားေနခဲ့ၾကရတဲ့ ဘ၀အျဖစ္အပ်က္ေတြ ပြင့္ထြက္လာေစပါတယ္တဲ့။

၁၉၇၀ခုုနွစ္ေတြမ်ားတုုန္းက အေမရိကမွာ အမ်ဴိးသမီးလွဴပ္ရွားမူေတြ ပုုိျပီးက်ယ္ျပန္႕လာကာ တန္းတူအခြင့္အေရးရရွိဖုုိ႕ ဆႏၵျပလမ္းေလ်ာက္ပဲြေတြ က်င္းပလာတဲ့အထိ ျဖစ္လာပါတယ္။ သူတိုု႕က ကုုမဏီေတြ၊ ေက်ာင္းေတြကုုိ ဥပေဒေၾကာင္းအရပဲ အမ်ဴိးသမီးမ်ားကိုု ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ မွ်မွ်တတ ဆက္ဆံဖုုိ႕ တြန္းအားေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ သူတိုု႕က ႏုုိင္ငံေရးလွဴပ္ရွားမူေတြကုုိလည္း ဦးေဆာင္က်င္းပလာၾကပါတယ္။

“အမ်ဴိးသမီးမ်ားဆုုိင္ရာ အမ်ဴိးသားအဖဲြ႕အစည္း“ ဟာ (သည္ေနရာမွာ အမ်ဴးိသားဆိုုတာ National ကုုိေျပာတာပါ။) (National Organization for women) အခုုဆုုိရင္ အၾကီးမားဆုုံး အုုပ္စုုၾကီး ျဖစ္လာျပီ။ ယေန႕ဆုုိရင္ (၁၉၉၂ခုုႏွစ္ကုုိ ေျပာတာပါ) အဲဒီအသင္းအဖဲြ႕ၾကီး သက္တမ္းက ၂၆ႏွစ္ရွိျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၆၆ခုုနွစ္ ဂၽြန္လ ၃၀ ရက္ေန႕က စတင္ဖဲြ႕စည္းလုုိက္တဲ့ ဒီအဖဲြ႕ၾကီးဟာ အခုု (၂၀၁၈ခုုနွစ္) ဆုုိရင္ သက္တမ္း ၅၁ ႏွစ္ ရွိပါျပီ။ စစခ်င္း အမ်ဴိးသမီး အေယာက္ ၄၉  ဦးနဲ႕ စခဲ့ရတာပါ။ ဥကၠဌ ၁၂ ဦး ႏွစ္အလုုိက္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရာမွာ ယခုုလက္ရွိ တုုိနီဗန္ပဲလ္ လက္ထက္ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္အမ်ဴိးသမီးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ႏုုိ္င္ငံေရးလွဴပ္ရွား တက္ၾကြသူေတြ မဟုုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အမ်ဴိးသမီးမ်ား လွဴပ္ရွားမူေတြေၾကာင့္ သူတိုု႕ရဲ႕ဘ၀ေတြကုုိ ဦးေဆာင္မူေတြ စလုုပ္ဖုုိ႕ စိတ္ပါလာၾကပါတယ္။

ဥပမာ - သူတုုိ႕က အလုုပ္သမား လွဴပ္ရွားမူေတြမွာ စတင္ပါ၀င္လာၾကတယ္။ အတိတ္မွာ ဖယ္ခံခဲ့ရတဲ့ အလုုပ္ေတြမွာ အလုုပ္ေတြ ရလာၾကတယ္။ အမ်ဴိးသမီးေတြဟာ ထရပ္ကားဒရုုိင္ဘာေတြ၊ ဆရာ၀န္ေတြ၊ ေရွ႕ေနေတြနဲ႕ မီးသတ္သမားေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။

၁၉၆၀ခုုနွစ္ အေမရိကမွာ ကေလးရွိတဲ့ လက္ထပ္ျပီး အမ်ဴိးသမီးမ်ား အမ်ားစုုဟာ အိမ္အျပင္ထြက္ အလုုပ္မလုုပ္ၾကပါဘူး။ ယေန႕ေတာ့ (၁၉၉၂ခုုႏွစ္) ၃ပုုံ၂ပုုံက အလုုပ္ထြက္လုုပ္ေနၾကပါျပီ။ အမ်ဴိးသမီးအမ်ားစုုက ေျပာတာေတာ့ သူတိုု႕ရဲ႕အေရးၾကီးဆုုံး ပန္းတုုိင္က ေပ်ာ္ရြင္ဖြယ္ အိမ္ေထာင္သည္ဘ၀ကုုိ ရရွိျခင္းပါတဲ့။ ဒါေပမယ့္ အလုုပ္မွာ ေအာင္ျမင္မူက ဒုုတိယ ပန္းတုုိင္ အျဖစ္ေနာက္က လုုိက္လာပါျပီ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္က (၁၉၈၂ခုုနွစ္ကုုိ ဆုုိလိုုပါတယ္) အမ်ဴိးသမီးမ်ားဟာ ပ်မ္းမ ွ်အားျဖင့္ အမ်ဴိးသားမ်ား ရတဲ့လခ ၏ ၅၉  ရာခုုိင္ႏွဴန္း ပဲ ရပါတယ္။ ယေန႕ေတာ့ (၁၉၉၂ခုုနွစ္) အမ်ဴိးသမီးမ်ားလခဟာ အမ်ဴိးသားမ်ားရတာ၏ ၇၀ရာခုုိင္နွဴန္း ရပါပီ။ ကၽြမ္းက်င္သူေတြကေျပာရာမွာ အဓိကအခ်က္က ပညာေရးနဲ႕ ေလ့က်င့္မူေတြေၾကာင့္ တုုိးရလာတာ လုုိ႕ဆုုိပါတယ္။ အမ်ဴိးသမီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ယေန႕ (၁၉၉၂) ေခတ္မွာ လခမ်ားမ်ားရတဲ့ အလုုပ္အကိုုင္မ်ဴိးကုုိ ရရွိဖုုိ႕ ၾကိဳးစားေနၾကပါတယ္။ ယေန႕ေခတ္ အေျခအေန (၂၀၁၇-၁၈) ကာလ ေတြမွာေတာ့ အမ်ဴိးသမီးေတြရဲ႕ လခဟာ အမ်ဴိးသားေတြကုုိ မွီလာရုုံမက တခ်ဴိ႕ေသာ ေနရာဌာနေတြ မွာ အမ်ဴိးသားေတြရဲ႕ လခကုုိ ေက်ာ္တက္လာေနတာေတြ ေတြ႕ၾကရပါတယ္။ ဥပမာ တခ်ဴိ႕ မဂၢဇင္း၀န္ထမ္းေတြမွာ အမ်ဴိးသမီးအယ္ဒီတာက အမ်ဴိးသားအယ္ဒီတာ ထက္ လခ ေဒၚလာ၂ေသာင္း ပုုိရေနပါတယ္။

အခုုထိ(၁၉၉၂ကုုိ ေျပာတာပါ။) ေတာ့ အမ်ဴိးသားနဲ႕ အမ်ဴိးသမီး လခရပုုံက မတူပါဘူး။ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ အမ်ဴိးမ်ဴိး ရွိပါတယ္။ အမ်ဴိးသမီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက မိရုုိးဖလာအလုုပ္မ်ဴိး ဥပမာ စာသင္တဲ့အလုုပ္ သုုိ႕မဟုုတ္ သူနာျပဳအလုုပ္ေတြကုုိ လုုပ္ေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲသည္အလုုပ္ေတြက အမ်ဴိးသားေတြလုုပ္တဲ့ အလုုပ္ေတြထက္ စကတည္းက လခက နည္းျပီးသား ျဖစ္ေနပါတယ္။

တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အမ်ဴိးသမီးေတြက မိခင္ေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္။ သူတိုု႕ခင္မ်ာ အိမ္အလုုပ္နဲ႕အျပင္အလုုပ္ၾကားမွာ ေတာ္ေတာ္ၾကီး ဗ်ာမ်ားေနၾကရတယ္။ အဲသည္အလုုပ္နွစ္ခုုစလုုံး လုုပ္ဖုုိ႕ိုဆုုိရင္ တစ္ပတ္ကုုိ နာရီ၄၀ ေအာက္သာ သာမန္အားျဖင့္ လုုပ္နုုိင္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သည္ေတာ့ လခက နည္းသြားတာေပါ့။

အမ်ဴိးသမီးမ်ား လွဴပ္ရွားမူေတြ လုုပ္လာၾကေတာ့ အမ်ဴိးသမီးတခ်ဴိ႕က အေတြးေတြ ရလာတယ္။ ဟုုတ္တယ္ေလ အမ်ဴိးသမီးေတြလည္း အမ်ဴိးသားေတြလုုိပဲ တန္းတူအခြင့္အေရး ရွိသင့္တာေပါ့။ ဘာျဖစ္လုုိ႕ အမ်ဴိးသမီးေတြက်ေတာ့ အမ်ဴိးသားေတြလုုိ တန္းတူ မျဖစ္ရတာလဲ။

တခ်ဴိ႕ လွဴပ္ရွားသူ(အမ်ဴိးသမီးေတြကုုိယ္တုုိင္ကေတာင္) သူတုုိ႕ေတြက “ႏိုုး“ လုုိ႕တုုန္႔ျပန္ၾကပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုုိေတာ့ အမ်ဴိးသားေတြနဲ႕မွ  သူတုုိ႕က တူမွမတူတာ။ သည္လုုိတုုိင္းတာတာ မွားတယ္ေပ့ါ။ သည္ေတာ့ မိဘဘုုိးဘြား လက္ထပ္ကတည္းက လက္ခံထားတဲ့ အမ်ဴိးသမီးအလုုပ္ေတြ ကုုိပဲ လုုပ္ရင္လုုပ္၊ ဒါမွမဟုုတ္ အႏၱရယ္ကင္းကင္းနဲ႕ ဘယ္သူမွ မထိခုုိက္တဲ့ အရာမ်ဴိးေတြ ရွာလုုပ္    ဒါပဲ။

ဥပမာ - တခ်ဴိ႕ ကုုမဏီေတြက ေျပာင္းလဲတဲ့အေနနဲ႕ အမ်ဴိးသမီးလုုပ္သားေတြ ခန္႕ထားလာၾကတယ္။ သူတုုိ႕က ကေလးေမြးဖြားဖုုိ႕ ခြင့္ရက္ရွည္ ေပးမယ္ဆုုိေတာ့ အမ်ဴိးသမီးေတြ အတြက္ အဆင္ေျပမယ္။ တခ်ဴိ႕က အခ်ိန္ပုုိင္း လုုပ္ခြင့္ေပးတယ္။

ဒါေပမယ့္ လွဴပ္ရွားသူေတြက တုုိးတက္မူ ေျပာင္းလဲမူကသိပ္ကိုု ေနွးလြန္းတယ္လိုု႕ ေျပာၾကတယ္။ အေၾကာင္းျပခ်က္တစ္ခုုက ကုုမဏီေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ထိပ္ပုုိင္းမွာ ခန္႕ထားတဲ့ အမ်ဴိးသမီးအေရအတြက္က နည္းေသးတယ္။ အဲဒါမလုုံေလာက္ဘူး။ အရွိန္ျပင္းျပင္းနဲ႕ တုုိးတက္ဖုုိ႕လုုိတယ္။

တခ်ဴိ႕အမ်ဴိးသမီးေတြမွာ ကုုမဏီအၾကီးၾကီးေတြမွာ အေရးၾကီးတဲ့အလုုပ္ေတြ မထမ္းေဆာင္ၾကရဘူး။ သူတုုိ႕ဟာ ထိပ္ဆုုံးအဆင့္ကုုိ ေရာက္ဖုုိ႕ ပိတ္ဆိုု႕ခံထားရတယ္လုုိ႕ ခံစားၾကရတယ္။ အဲသည္လုုိ အပိတ္ဆုုိ႕ခံထားရတာကိုု သူတုုိ႕က “ဖန္မ်က္နွာက်က္“ လုုိ႕ေခၚၾကတယ္။ ဆုုိလုုိတာက အမ်ဴိးသမီးေတြဟာ ထိပ္က အဆင့္ေတြကုုိ ဖန္သားကုုိ ျဖတ္ျပီး ေတြ႕ျမင္ခြင့္ရၾကေပမယ့္ အဲသည္ကုုိ တက္လွမ္းေရာက္ရွိဖုုိ႕ အခြင့္မရွိၾကဘူး။ (ျမင္သာျမင္ရ မၾကင္ရ ဆုုိတဲ့ ျမန္မာစကားပုုံလုုိေပါ့။)

အမ်ဴိးသမီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူတိုု႕ုုိကုုိယ္ပုုိင္လုုပ္ငန္းေတြမွာေတာင္ ဖန္မ်က္နွာက်က္ေတြနဲ႕ အတားဆီးခံထားၾကရတယ္လိုု႕ ခံစားမိၾကပါတယ္။ ယေန႕ေခတ္ (၁၉၉၂ခုုနွစ္ကာလ) မွာဆုုိရင္ စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းအေသးစား ေတြရ႕ ဲ  ၃ပုုံ၁ပုုံဟာ အမ်ဴိးသမီးေတြ ပိုု္င္ၾကပါတယ္။

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုုမွာ အေျခခံဥပေဒဆုုိင္ရာ တန္းတူညီမွ် အခြင့္အေရး ရရွိဖုုိ႕ ျပင္ဆင္မူ ေတြလုုပ္ဖုုိ႕ အမ်ဴိးသမီးလွဴပ္ရွားမူ ေတြပါ၀င္လာၾကပါတယ္။ အဲသည္ျပင္ဆင္မူေတြအရ အမ်ဴိးသမီးေတြဟာ ဥပေဒအရ တန္းတူညီမ ွ် အခြင့္အေ၇းေတြ ရရွိလာၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပင္ဆင္မူအတြက္ ဒါကုုိ ဆန္႕က်င္ၾကတဲ့ တန္ျပန္ထုုိးနွက္မူမ်ားကုုိ ျဖတ္ေက်ာ္ရာမွာ အခက္အခဲေတြ ရင္ဆုုိင္ရလိုု႕ အဲဒီလွဴပ္ရွားမူေတြက ဘယ္ေတာ့မွ မေအာင္ျမင္ပါဘူး။

အေမရိကန္ႏုုိင္ငံေရးဘ၀မွာ အမ်ဴိးသမီးေတြရဲ႕ အေျခအေနက ေရာေထြးေနပါတယ္။ မႏွစ္က (၁၉၉၁ခုုနွစ္ကိုု ဆုုိလုုိပါတယ္) ဆုုိရင္ အရင္နွစ္ေတြကထက္ အမ်ဴိးသမီးအမတ္ေတြ ပိုုမ်ားလာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဥပေဒေၾကာင္းဆုုိင္ရာ အမ်ဴိးသမီးအေရအတြက္က ေနွးေကြးစြာပဲ တက္လာပါတယ္။

ေဒသဆုုိင္ရာ အဖဲြ႕ေတြမွာ အမ်ဴိးသမီးအုုပ္ခ်ဴပ္သူ ေနရာ၅၀ ရွိလာတယ္။ ဒါဟာ ၆ % ရာခုုိင္နွဴနး္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ျပည္သူ႕ကုုိယ္စားလွယ္အျဖစ္ အဖဲြ႕၀င္အေရအတြက္ဟာ အမ်ဴိးသမီး ၃၁ ေယာက္ပဲရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ၇ ရာခုုိင္နွဴနး္ပဲ ရွိပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာ အမ်ဴိးသမီး ၂ေယာက္ပဲရွိတယ္။ ဒီအေရအတြက္ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ တုုနး္ကအတုုိင္းပါပဲ။ (ဒါေတြက ၁၉၉၂ စစ္တမ္းအရ ျဖစ္ပါတယ္။)

လွဴပ္ရွားသူေတြကေျပာတာေတာ့ ဘယ္ေလာက္ ေအာင္ျမင္မူရတယ္ ဆုုိတာကုုိ တုုိင္းတာဖုုိ႕ ခက္ပါတယ္တဲ့။ တေန႕ေန႕က်ရင္ေတာ့… တဲ့၊ သူတုုိ႕ကေျပာပါတယ္ ေက်နပ္ေလာက္ေအာင္ တုုိးတက္လာမွာပါတဲ့။ အဲသည္ေန႕မေရာက္ခင္မွာေတာ့ တဲ့၊ သူတုုိ႕က ဆက္ေျပာပါတယ္ လုုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီး က်န္ေနေသးတယ္ တဲ့။

သုုိ႕ေသာ္လည္း အခုုအခါမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုုက လွဴပ္ရွားသူေတြ ေတာင္းဆုုိတဲ့ အမ်ဴိးသမီးအခြင့္အေရးေတြကုုိ စဥ္းစားလာ၊ လက္ခံလာၾကပါတယ္။ သည္ေတာ့ လွဴပ္ရွားသူေတြက ဒါဟာ ေအာင္ျမင္မူရဲ႕လမ္းစပဲလုုိ႕ ေျပာလာၾကပါတယ္။

ယေန႕ေခတ္ (၁၉၉၂ခုုနွစ္) အေမရိကန္အမ်ဴိးသမီးမ်ားဟာ သူတုုိ႕ရဲ႕ မိခင္မ်ားန႕ဲ သူတုုိ႕ရဲ႕အဖြားမ်ား နဲ႕ မတူကဲြျပားတဲ့ ဘ၀မ်ားကုုိ အလုုိရွိၾက၊ ေမ်ာ္လင့္လ်က္ ရွိေနၾကပါတယ္။ အဲသည္အတိတ္က အႏွိမ္ခံ၊ လူရာသြင္းမခံရတဲ့ ဘ၀မ်ဴိး ျပန္မသြားခ်င္ၾကေတာ့ ပါဘူး။

ဂ်ဴနီယာ၀င္း




Thursday, August 16, 2018

သတင္းဘယ္ေလာက္အေရးႀကီးသလဲ ဂ်ဴနီယာ၀င္း

သတင္းက ဘယ္ေလာက္မ်ားအေရးၾကီးသလဲ

အေတြးအျမင္ အမွတ္ ၃၁၂ ၾသဂုုတ္လ

ဂ်ဴနီယာ၀င္း

(James Glen Stovell (ဂိ်မ္းစ္ ဂလန္ စတုုိဗယ္) ရဲ႕”Journalism“ (သတင္းစာပညာ) လုုိ႕အမည္ေပးထားတဲ့ စာအုုပ္က အပိုုင္းတခ်ဴ႕ိကုုိ သင့္ေလ်ာ္သလုုိ ဘာသာျပန္တင္ျပထားတာပါ။ သူ႕ရဲ႕အာေဘာ္အတုုိင္း ဘာသာျပန္ထားေသာလည္း စာေရးသူျဖည့္စြက္ထားတာေတြကိုု ကြင္းစကြင္းပိတ္နဲ႕ လုုပ္ေပးထားပါတယ္။)

သတင္းက ဘယ္ေလာက္အေရးၾကီးသလဲ ဆုုိတဲ့ေမးခြန္းက ေမးစရာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လိုု႕ လူေတြက သတင္းစာဆရာေတြရဲ႕  သတင္းတင္ျပမူပုုိင္းဆုုိင္ရာကုုိ ၀င္ေရာက္ပတ္သက္မူ မရွိခ်င္ၾကတာလဲ။

သတင္းဟာ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းအတြက္ အေရးပါတဲ့ အစိတ္အပုုိင္းတစ္ခုု ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ရဲ႕ ဘ၀မွာ သတင္းကုုိ အပုုိင္း ၃ ပုုိင္းခဲြထားေပးပါတယ္။ အခ်က္အလက္ေပးျခင္း၊ ေဖ်ာ္ေျဖျခင္းနဲ႕  လူထုုကိုု ဆဲြေဆာင္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ၃ခုုက တစ္ခုုနဲ႕တစ္ခုု ပတ္သက္ေနတယ္။ ေျပာရရင္ ေရာယွက္ေနတယ္လုုိ႕ေတာင္ ေျပာလုုိ႕ရပါတယ္။ တကယ့္ဘ၀မွာ တခါတရံ ခဲြထုုတ္ဖုုိ႕ေတာင္ ခက္ခဲပါတယ္။

အခ်က္အလက္ေတြက သတင္းမွာ ေတာ္ေတာ္ အေရးပါတယ္ ဆုုိတာ သိသာထင္ရွားပါတယ္။ သတင္းဟာ အျဖစ္အပ်က္ေတြ၊ တကယ့္ဇာတ္လမ္းေတြကုုိ ေျပာျပေနတာပါ။ ဒါဟာ ကၽြန္ေတ္ာတုုိ႕ေတြနဲ႕ သက္ဆုုိင္တယ္၊ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕အေၾကာင္းေတြကုုိ သိေစပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ အေတြ႕အၾကဳံေတြနဲ႕ ေ၀းကြားတဲ့၊ လက္လွမ္းမမီွႏုုိင္တဲ့ အျဖစ္ေတြ၊ လူေတြ အေၾကာင္းကုုိ သိေအာင္လုုပ္ေပးတယ္။ ကမာၻၾကီးရဲ႕ အေၾကာင္းေတြကုုိ လည္းတတ္ႏုုိင္သေလာက္ သိလာရတယ္ေပါ့။ သတင္းေတြဟာ အသိပညာက်ယ္ျပန္႕လာေအာင္၊ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ တက္ေနတဲ့ ေလွကားထစ္ေတြ တဆင့္ျပီးတဆင့္ ျမင့္တက္လာေအာင္ ျဖည့္စြမ္းေပးေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ေနထုုိင္ေနတဲ့ ကမာၻၾကီးက ဘယ္လုုိဟာမ်ဴိးလဲ ဆုုိတာ သတင္းေတြကတဆင့္ သိလာပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕က သတင္းေတြကုုိ ဖတ္ျပီး ဆုုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်ႏုုိင္တယ္။ ဥပမာ - မုုိးေလ၀သ သတင္း။ ဘယ္လုုိအ၀တ္အစား၀တ္သင့္သလဲ၊ ထီးယူမလား၊ စသျဖင့္ မနက္ခင္း မုုိးေလ၀သ ဖတ္ျပီး ဆုုံးျဖတ္လုုိ႕ရတယ္။ တခါတေလ ခရီးသြားဖုုိ႕ကိစၥေတြမွာ မုုိးေလ၀သက အေရးၾကီးလာတယ္။ မုုန္တုုိင္းရွိသလား၊ မုုန္တုုိင္း ေက်ာ္သြားမယ့္ေနရာျဖစ္ေနသလား၊ မုုန္တုုိင္း ျပီးသြားပလား၊ မုုန္တုုိင္းေၾကာင့္ သစ္ပင္ေတြက်ဴးိက်လုုိ႕ လမ္းေတြ ပိတ္ဆုုိ႕ေနလား။ သတင္းေတြဖတ္ျပီး ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ရဲ႕ အစီအစဥ္ေတြ ေျပာင္းလုုိ႕ရတယ္။ ရုုပ္ျမင္သံၾကားသတင္း ေတြကေနလည္း လတ္တေလာသတင္းေတြ နားေထာင္ျပီး အခ်ိန္မွီ ေရာက္ဖုုိ႕ စဥ္းစားစရာေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ေဘ့စ္ေဘာအားကစားကုုိလည္း ထုုိင္ၾကည့္ဖုုိ႕အခ်ိန္သတ္မွတ္ လိုု႕လည္း ရပါတယ္။

တခါတေလ သတင္းမီဒီယာေတြကုုိ ကုုၽြန္ေတာ္တုု္ိ႕အတြက္ ဆုုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ မွန္ကန္ေစေအာင္ ျဖည့္ဆြမ္းေပးတဲ့အတြက္ အမွတ္ေတြ ေပးရပါတယ္။ ဥပမာ မဲထည့္ဖုုိ႕ကိစၥေတြမွာ ဘယ္သူ႕ကုုိ မဲထည့္သင့္သလဲဆုုိတာကုုိ သတင္းေတြၾကည့္ျပီး ဖတ္ျပီးေတာ့ျဖစ္ျဖစ္ ဆုုံးျဖတ္လိုု႕ရေစတယ္။ ေၾကာ္ျငာေတြကလည္း ဒီပစၥည္း၀ယ္သင့္ မ၀ယ္သင့္ စဥ္းစားလုုိ႕ရေအာင္ အခ်က္အလက္ေတြ ေပးထားတယ္။ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ ေတြ႕တဲ့အခါ အခ်င္းခ်င္း သတင္းထဲက အခ်က္အလက္ေတြ ေဆြးေႏြးလိုု႕လည္းရ၊ ညင္းခုုန္လုုိ႕လည္း ရပါတယ္။

လက္ရွိအေျခအေနေတြကုုိ သတင္းေတြကေန သိႏုုိင္တဲ့အတြက္ လူထုုဟာ သတင္းနဲ႕ မ်က္ေျခမျပတ္ေအာင္ေနေနၾကရပါတယ္။ ဥပမာ စစ္အတြင္းတုုန္းကဆုုိ လူေတြဟာ စုုရုုံးျပီး အတူတကြ ေရဒီယုုိကေလး နေဘးကေန နားေထာင္ေနၾကရတယ္။ လမ္းေပၚက ထုုတ္လႊင့္တဲ့ ရုုပ္ျမင္သံၾကားသတင္းကိုု လမ္းသြားလမ္းလာေတြ စုုကာ မတ္တပ္ရပ္လ်ုက္ အတူတကြ ၾကည့္ၾကတယ္။ မဟာမိတ္ေတြ ၀င္လာျပီလား၊ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ တုုိက္ခုုိက္ခံေနရ ပီလား၊ ဘယ္ေနရာမွာ ဗုုံးၾကဲခံေနရလား စသျဖင့္ သတင္းေတြကုုိ ၀ုုိင္းကာ နားေထာင္၊ ဖတ္ရူရင္း လူေတြ အခ်င္းခ်င္း အေဖာ္ျပဳေနၾကရတယ္။

အခုုဆက္လက္ျပီးေတာ့ သတင္းရဲ႕ ဒုုတိယ အဓိကအစိတ္အပိုုင္းတစ္ခုုျဖစ္တဲ့ ေဖ်ာ္ေျဖျခင္းကိုု ဆက္ပါ့မယ္။ ေဖ်ာ္ေျဖျခင္းဆုုိတဲ့ကိစၥဟာ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းအတြက္ အေရးပါတဲ့ အပုုိင္းျဖစ္ပါတယ္။ သတင္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ကုုိ တုုိက္ရုုိက္မပတ္သက္ မသက္ဆုုိင္ပါဘူး။ သတင္းတုုိင္းဟာ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ရဲ႕ဘ၀ကိုု ထိန္းခ်ဴပ္မထားပါဘူး။ ဆုုံးျဖတ္ခ်က္ခ်တယ္ဆိုုတာကလည္း ကၽြန္ေတာ္တိုု႕က ကုုိ္ယ့္ဘာသာကုုိယ္ ခ်တာျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္လုုိခ်ပါ ဘယ္လိုုလုုပ္ပါလိုု႕ ဘယ္သတင္းကမွ မေျပာပါဘူး။ (သတင္းစာဆရာေတြေရးတဲ့ သတင္းတုုိင္းဟာ သူတုုိ႕ကုုိယ္ပုုိင္ အယူအဆ မပါရ၊ သူတုုိ႕အာေဘာ္မပါရလိုု႕ ေရွ႕ကေဆာင္းပါးမ်ားမွာ တင္ျပထားျပီးျဖစ္တယ္။ သတင္းကုုိ ဖတ္ျပီး ထီးယူသင့္မသင့္ ခရီးမသြားသင့္ သြားသင့္ ဆုုိတာက သင့္ဘာသာသင္ ကိုုယ္သြားမယ့္ေနရာကိုု ၾကည့္ပီး ဆုုံးျဖတ္ခ်က္ခ်တာပါ။ အဲသလုုိပါပဲ တျခားေသာ သတင္းအမ်ဴိးအစားတုုိင္းဟာလည္း အဲသည္သေဘာအတုုိင္း ျဖစ္ပါတယ္။)သတင္းကေပးတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုုိၾကည့္ျပီး လူေတြက စဥ္းစားမယ္၊ တုုိင္ပင္မယ္၊ ဆုုံးျဖတ္မယ္။

သတင္းထဲက ေဖ်ာ္ေျဖတဲ့ အပုုိင္းဟာ သတင္းစာဆရာေတြၾကားထဲမွာ ႏွစ္မ်ားစြာ အညင္းပြားစရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ စူပါမားကပ္ေတြနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့သတင္းေတြ၊ နံမယ္ၾကီးေတြရဲ႕သတင္းေတြ၊ လူမူထုုတ္ကုုန္ပစၥညး္ေတြအေၾကာင္းဟာ လူထုုကုုိ ေပးေနတဲ့ ေဖ်ာ္ေျဖေရး သတင္းေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ လူေတြ စိတ္၀င္စားတဲ့ပမာဏ ကိုု တြက္ၾကည့္ေတာ့ ေဖ်ာ္ေျဖေရးအပိုု္ငး္ဟာ လူေတြ ပိုုၾကိဳက္ၾက တာကိုု ေတြ႕ရတယ္။ သည္ေတာ့ လူစိတ္၀င္စားတာကုုိပဲ အဓိကထား တင္ဆက္ေနၾကမလား သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ကုုိပဲ အပင္ပန္းခံျပီး သတင္းလုုိက္ေနၾကတာ တန္ေရာတန္ရဲ႕လား ဆုုိျပီး သတင္းစာဆရာေတြ အခ်င္းခ်င္း အညင္းပြားစရာျဖစ္လာတာ ဆန္းေတာ့မဆန္းဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၀၁ခုုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ေန႕က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အေမရိကမွာ အၾကမ္းဖက္တုုိက္ခုုိက္ခံရမူ သတင္းဟာ ေဖ်ာ္ေျဖေရးသတင္းေတြကုုိ ေက်ာ္တက္သြားတာေတာ့ လက္ေတြ႕ပါပဲ။

(တတိယ အစိတ္အပုုိင္းျဖစ္တဲ့ လူထုုကိုု ဆဲြေဆာင္မူဆုုိတာကုုိ စာေရးသူက အေသးစိတ္ထပ္ရွင္းျပမထားပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ မွန္းၾကည့္လိုုက္ေတာ့ ဒီအခ်က္ဟာ ေရွ႕က အခ်က္၂ခုုနဲ႕ ေရာယွက္ေနပါတယ္။ သတင္းစာဖတ္သူေတြရဲ႕ စိတ္၀င္စားမူဟာ ဘာလဲဆုုိတာကုုိ သတင္းစာဆရာေတြ တင္ျပတဲ့ သတင္းေတြေပၚမူတည္ျပီး အေျဖရွာေနတဲ့သေဘာလုုိ႕ ယူဆပါတယ္။)

သတင္းေတြကုုိဖတ္ျပီး လူထုုဟာ စိတ္၀င္စားလာမယ္၊ ေမးစရာေတြ ေပၚလာမယ္၊ အခ်င္းခ်င္း တုုိင္ပင္ႏွီးေနွာခ်င္လာမယ္၊ စကားေျပာစရာ အေၾကာင္းေတြ ရလာမယ္ ဆိုုရင္ ေဖ်ာ္ေျဖေရးသတင္းျဖစ္ျဖစ္၊ အခ်က္အလက္ေတြေဖာ္ျပတဲ့ သတင္းျဖစ္ျဖစ္ ဒါကုုိ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းအတြက္ တန္ဖိုုးရွိတဲ့သတင္းေတြ အျဖစ္ သတ္မွတ္ပါတယ္။ အခုု  ႏုုိ္င္ငံေရးသတင္းေတြအေၾကာင္းကုုိ ဆက္ပါမယ္။

ႏုုိင္ငံေရးသတင္းမ်ား

သတင္းေတြဟာ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းအတြက္ အေရးပါတယ္ ဆုုိတာ ေရွ႕မွာ ေျပာခဲ့ျပီးပါျပီ။ အခုုဆက္လက္ျပီး သတင္းေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ရဲ႕ ကိုုယ္ပုုိင္ဘ၀ေတြထဲကုုိ ဘယ္ေလာက္အေရးပါလာသလဲ ဘယ္လုုိ အက်ဴးိသက္ေရာက္မူေတြ ရွိသလဲ ဆုုိတာကုုိဆက္ေျပာပါ့မယ္။ သည္ေတာ့ ဥပမာေလးေတြနဲ႕ပဲ တင္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏုုိင္ငံေရးအလုုပ္ဆုုိတာဟာ ၉၀% အေျပာ၊ ၁၀% လွဴပ္ရွားမူ လိုု႕ဆုုိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုုိင္ငံေရးအမ်ားစုုဟာ အၾကံညဏ္ေတြ၊ လုုပ္ပုုံကိုုင္ပုုံေတြ၊ ယုုံၾကည္မူနဲ႕ သြားေနပါတယ္။ မိမိရဲ႕ အျမင္ေတြကုုိတင္ျပတယ္၊ ညင္းခုုန္မယ္၊ တျခားသူေတြနဲ႕  တုုိက္ခုုိက္မယ္၊ တျခားသူေတြနဲ႕ ဆန္႕က်င္ဘက္လုုပ္မယ္။ ဒီအလုုပ္က ညင္းခုုန္၊ ေဆြးေႏြး၊ ညွိႏွဴိင္း …. အဲသည္သေဘာ။ မွန္ပါတယ္။ ႏုုိင္ငံေရးသမားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ တေနရာကေန တေနရာက မဟာမိတ္ေတြဖဲြ႕၊ လက္ဆဲြနွဴတ္ဆက္၊ တဖက္သားကုုိ သိပ္ဂရုုစုုိက္တဲ့ ပုုံကုုိ ျမင္သာထင္သာေတြ႕ရတယ္ေပါ့။ သည္လုုိနဲ႕ အျမင္ခ်င္းဖလွယ္မယ္၊ ဥပေဒေတြ ခ်မွတ္ေဆြးေႏြးမယ္။ ဒီေနရာမွာ ႏုုိင္ငံေရးရဲ႕ အဓိကအလုုပ္က လူ႕အဖဲြ႕အစည္းကုုိ မဟာမိတ္ေတြနဲ႕ အတူတကြ အၾကံညဏ္ေတြ ထုုတ္ၾက၊ ေရြးခ်ယ္ၾကတာပါပဲ။

သည္ေတာ့ သတင္းစာဆရာေတြက ဘယ္သူကျဖင့္ ေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ ၾကိဳးစားေနျပီ၊ ဘယ္သူကျဖင့္ ေရြးေကာက္ပဲြ၀င္ေတာ့မယ္၊ သူတုုိ႕က သည္လုုိ စိတ္ကူးေတြရွိတယ္၊ သူတိုု႕က ဘယ္လိုု အစီအမံေတြနဲ႕ လုုပ္ေဆာင္ေနတယ္ စသျဖင့္ သတင္းေတြလုုိက္ရ၊ ေရးရ၊ တင္ျပရပါတယ္။

သတင္းနဲ႕ သတင္းမီဒီယာ ရဲ႕ အဓိကအလုုပ္တစ္ခုုက အစုုိးရနဲ႕ အစုုိးရအရာရွိေတြအေပၚမွာ ေစာင့္ၾကည့္ျပီး ႏုုိင္ငံေရးအျမင္ေတြနဲ႕ ေရးျခစ္ၾကရတာပါပဲ။ ဥပမာအားျဖင့္ ၁၉ ရာစုု တုုန္းက ဆုုိရင္ လူထုုပုုိက္ဆံေတြကုုိ ဘယ္လုုိသုုံးစဲြသလဲ၊ ျဖဳန္းတီးေနသလား၊ စီမံမူကဘယ္လုုိလဲ၊ ေငြေရးေၾကးေရး အက်င့္ပ်က္ျခစားမူတြ ရွိေနသလား ဆုုိတာေတြကုုိ သတင္းစာတုုိ႔မဂၢဇင္းတုုိ႕မွာ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ ၾကပါတယ္။ အဲသည္လုုိ ေဖာ္ျပမူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းၾကားက ျပႆနာေတြ ပါပါလာတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ - ကေလးလုုပ္အားမ်ား သုုံးစဲြခုုိင္းေစမူမ်ား - ဒါေတြကုုိ အစုုိးရက လစ္လ်ဴရွဴထားတယ္ ဘာညာေပါ့။ သတင္းစာဆရာေတြက အစုုိးရလုုပ္ငန္းေတြကုုိ ေစာင့္ၾကည့္ေနရင္းကေန အဲသည္လုုိ ျပႆနာေတြကုုိ ႏုုိင္ငံေရးဆန္ဆန္ မီးေမာင္းထုုိးျပရင္းနဲ႕ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ တင္ျပႏုုိင္ၾကပါတယ္။ ယေန႕ေခတ္မွာလည္း သည္လိုု တခါတရံ ပုုံ၀တၳဳဆန္ဆန္ေတြ ေရးသားေဖာ္ျပၾကတာ ေတြ႕ၾကရတယ္။

လူထုုကုုိ ႏုုိင္ငံေရး ျပႆနာေတြကုုိ သိေစတာဟာ တနည္းအားျဖင့္ လူေတြရဲ႕ တုုန္႕ျပန္မူကုုိ ၾကားၾကရတယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြကိစၥမ်ဴိးဆိုု လူထုုနဲ႕ သက္ဆုုိင္တယ္ဆိုုတာမ်ဴိးကုုိ သတင္းစာဆရာေတြက အေရးေကာင္းရင္ေကာင္းသလုုိ ထိေရာက္ပါတယ္။ ႏုုိင္ငံေ၇းသမားေတြက ေအာ္ေနတာထက္ ေဘးလူက၀င္ေျပာရင္ ပုုိနား၀င္တတ္ပါတယ္။ အဲသည္လုုိ ေဘးလူတစ္ေယာက္ရဲ႕ လုုိအပ္ခ်က္ကုုိ သတင္းစာဆရာေတြက ျဖည့္ဆည္းေပးနုုိင္ပါတယ္။ ဒါဟာ သတင္းမီဒီယာေတြက လူထုုဆီကစကားသံေတြကုုိ ဆဲြထုုတ္ေပးတဲ့ တဖက္တလမ္း ကူညီမူပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၄နာရီသတင္းမီဒီယာနဲ႕ အင္တာနက္သတင္းေတြဟာ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ေပးတာထက္ ေဖာင္းပြမူေတြက ပုုိမ်ားေနပါတယ္။ ေနာက္တမ်ဴိးေျပာရရင္ သတင္းဆုုိတဲ့ အရာက လုုံလုုံေလာက္ေလာက္ မပါဘူး။ သတင္းအဖဲြ႕အစည္းေတြ မီဒီယာထုုတ္လႊင့္မူ ဆုုိတာေတြကုုိ ၾကည့္လုုိက္စမ္းပါ။ စကားလက္ဆုုံေျပာတဲ့ အခန္းဂဏေတြ၊ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ အျမင္ခ်င္းဖလွယ္ၾကတာေတြ၊ ဖက္ရွင္ဂဏေတြ အဲဒါေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားေနပါတယ္။ အဲဒီလုုိအေျခအေနမွာ ႏုုိင္ငံေ၇းအခန္းဂဏေတြကုုိ ေဆြးေႏြးၾက၊ ႏွီးေႏွာၾက စတဲ့ သေဘာပါတဲ့ အခန္းေတြကုုိ ထည့္သြင္းၾကပါတယ္။ အဲသည္ထဲ အျပင္လူေတြကလည္း ၀င္ပါလုုိက္ၾကေသး။ အဲသည္လုုိေတြ လုုပ္တာဟာ ႏုုိင္ငံေရးကုုိ ေမွးမွိန္သြားေစတယ္လိုု႕ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ ထင္ပါတယ္။ ႏုုိင္ငံေ၇းသမားေတြနဲ႕ လူထုုၾကားမွာ တံတားတစ္ခုုကိုု ခင္းမယ္ဆုုိရင္ တုုိတုုိနဲ႕လုုိရင္းျဖစ္ျဖစ္၊ တစ္ခုုခုုကုုိ အဓိကထားျပီးေတာ့ျဖစ္ျဖစ္ အာရုုံစုုိက္ျပီး တင္ျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေရရွည္အတြက္ပုုိေကာင္းပါလိမ့္မယ္။

တဖန္လူ႕အဖဲြ႕အစည္းကုုိ ေဖာ္ေဆာင္တဲ့ သတင္းဆုုိတဲ့အထဲမွာ စီးပြားေရးရဲ႕အခန္းဂဏ ကလည္း ေတာ္ေတာ္အေရးပါေနပါတယ္။ စားသုုံးသူေတြအတြက္ ဆုုံးျဖတ္ခ်က္ေတြခ်ေပးမယ့္၊ စဥ္းစားေပးမယ့္  အခ်က္အလက္ေတြ ေပးဖုုိ႕ဟာလည္း အေရးၾကီးတာကုုိး။ ဥပမာ သြားတုုိက္ေဆး ဘယ္တံဆိပ္ေကာင္းသလဲ ဘာ၀ယ္ရမလဲ ဆုုိတာကအစေပါ့။ ဒါဟာလည္း သူတိုု႕အတြက္ ပိုုက္ဆံကုုန္ရမယ့္ ကိစၥဆုုိေတာ့ အေ၇းၾကီးတာေပါ့။ တဖန္ သတင္းေတြကေန လူငယ္လူရြယ္ကေလးမ်ား ဘယ္ေကာလိပ္ ဘယ္ေက်ာင္း တက္ရင္ေကာင္းမလဲ ဆုုိတဲ့ ဆုုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ဖုု႕ိ အခ်က္အလက္ေတြကိုု သိႏုုိင္ပါေသးတယ္။ ဒါေတြကုုိ သတင္းစာပညာနဲ႕ ေရးသားလုုိက္တဲ့ သတင္းမ်ားကေန ၾသဇာသက္ေရာက္မူမ်ားစြာနဲ႕ လူေတြဆီေရာက္ရွိ ေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူတိုု႕ရင္ဆုုိင္ေနၾကရတဲ့ ျပႆနာေတြကုုိ ေျဖရွင္းလုုိၾကတယ္။ လုုပ္ငန္းကုုိင္ခန္းေတြ၊ ကုုမဏီလုုပ္ငန္းေတြ၊ ကိုုယ္ပုုိင္လုုပ္ငန္းလုုပ္သူေတြက သူတုုိ႕ပုုိင္ဆုုိင္မူေတြ၊ အခြင့္အေရးေတြ ကာကြယ္လုုိၾကတယ္။ ဒီလုုိအေျခအေနေတြမွာ ေရွ႕ေနေရွ႕ရပ္တုုိ႕၊ ဥပေဒပညာရွင္တုုိ႕၊ တရားခြင္ တုုိ႕ဆုုိတာ ပါလာျပီ။ ေဖ်ာ္ေျဖေရးဆုုိတဲ့ ဂဏထဲမွာ သူမ်ားအေၾကာင္းေတြ ေ၀ေ၀ဆာဆာ တင္ျပလုုိ႕ရတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ သတင္းေတြဟာလည္း နံမယ္ရပါတယ္။ လူေတြကလည္း ကုုိယ့္ဘ၀အေျခအေနေတြကိုု ခနေမ့ျပီး ဒီလုုိသတင္းေတြကုုိ ဖတ္ခ်င္ၾကတယ္။ သူမ်ားရင္ဆုုိင္ေနရတာေတြကုုိ ကိုုယ့္ျပႆနာလိုု သေဘာထားျပီး သိခ်င္စပ္စုုၾကတယ္။ ၁၉၉၀ခုုနွစ္ေလာက္က O.J. Thompson (အုုိေဂ် ေသာမဆင္) လူသတ္မူတစ္ခုုရဲ႕ တရားခြင္ကုုိ သတင္းေရးၾကတာကိုု လူေတြက စိတ္၀င္တစား ေစာင့္ဖတ္ၾကတယ္။ မ်က္နွာဖုုံးသတင္းေတြေတာင္ ျဖစ္လိုု႕။ သတင္းေရးဆရာေတြ အေရးေကာင္းရင္ေကာင္းသလုုိ ေနာက္ဆုုံး ဆုုံးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့အထိ လူစိတ္၀င္စားမူ ရခဲ့တယ္။ အသည္လုုိ တရားခြင္သတင္းေတြ လူၾကိဳက္မ်ားတာေၾကာင့္ ယေန႕ေခတ္ဆုုိရင္ တရားခြင္တီဗီေဒ့ါကြန္ ေတာင္မွ လူဖတ္အမ်ားဆုုံးစာရင္း၀င္လာျပီ။

တဖန္ အေရးပါဆုုံးသတင္းကေတာ့ အားကစားသတင္းပေဒသာပါပဲ။ တခ်ဴိ႕ေသာ လူေတြကေတာ့ အားကစားစာမ်က္နွာဆုုိရင္ ေက်ာ္လႊားသြားၾကပါတယ္။ ဒါေတြက အလကားဟာေတြ၊ ဘာအဓိပယ္မွမရွိဘူး။ သိုု႕ေသာ္ ကမာၻ႕အားကစား သတင္းေတြဟာ အခ်ိန္ေတြကုုန္၊ ပိုုက္ဆံေတြအကုုန္ခံျပီး လူေတြပါ၀င္ကာ လူ႕စိတ္၀င္စားမူေတြကုုိ ဆဲြယူႏုုိင္တဲ့ သတင္းေတြျဖစ္ေနတယ္။ သတင္းစာေတြမွာ အားကစားစာမ်က္နွာေတြက သတင္းအစီအစဥ္ထက္ေတာင္ မ်ားေနတယ္။ ေဒသဆုုိင္ရာ တီဗီသတင္းေတြကုုိ ၾကည့္လုုိက္ဦး။ အားကစားထုုတ္လႊင့္မူက ပုုိသာေနတယ္။ အားကစားလႊင့္တ့ဲ လုုိင္းေတြကုုိ ၾကည့္ဦးမလား။ အားကစားလုုိင္းေတြမ်ား လႊင့္သာလႊင့္ မရွဴံးဘူးဆုုိပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႕ရဲ႕ ပညာေရးလုုိင္းမွာ  ေကာလိပ္ တကၠသိုုလ္က အားကစားေတြ ပါ၀င္ကာ လႊင့္ထုုတ္ၾကပါတယ္။ အဲသည္အထဲမွာ အားကစားလက္သစ္ကေလးေတြ၊ နံမယ္ရအားကစားသမားေတြကုုိလည္း ေမြးထုုတ္ေပးလုုိက္ေသးတာကုုိး။

တုုိင္ျပည္နဲ႕ခ်ီျပီး က်င္းပၾကတဲ့ အုုိလံပစ္အားကစားေတြဆုုိရင္ အားကစားသတင္းေတြဟာ မ်က္နွာဖုုံးသတင္းေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ပရိသတ္အင္အားကလည္း ေဒသတြင္းေရာ၊ ျမိဳ႕တြင္း ျမုုိ႕ျပင္ပါ ပါ၀င္ပတ္သက္လာတယ္။ ေ၀ဖန္သူေတြက ေျပာရာမွာ အားကစားသတင္းေတြကုုိ တင္ျပတဲ့အခါ အားကစားဆုုိင္ရာအခ်က္အလက္ေတြ ကုုိ ဦးစားေပးသင့္တယ္၊ အားကစားနည္းစနစ္ေတြကုုိ ပိုုျပီး တင္ျပသင့္တယ္၊ လူထုုစိတ္၀င္စားေအာင္ဆုုိျပီး ပရိသတ္ရေအာင္ ဘာမဟုုတ္တာေလးေတြကုုိ ပုုံၾကီးခ်ဲ႕တာမ်ဴိးေတြ နည္းသင့္တယ္လိုု႕ ေထာက္ျပၾကပါတယ္။


ဂ်ဴနီယာ၀င္း



Tuesday, July 3, 2018

My Life Will Go On, The Picture of Junior Win by Junior Win





ျမန္မာလုိ မျပန္ခင္ အ၈္လိပ္လုိ အရင္ထြက္လုိက္တာပါ။
ကုိယ့္ဘ၀ေကာက္ေၾကာင္းေတြ ကုိ ျမန္မာလုိထက္ အ၈္လိပ္လုိ ခ်ေရးလိုက္ေတာ့ ပုိၿပီး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း နဲ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ရွိလုိ႔ ေရးျဖစ္သြားတာပါပဲ။
ေလာ့ဘရုိင္ရန္ ရဲ႕ ကဗ်ာစာေၾကာင္း ယူသုံးရရင္
ရယ္တယ္ဆုိတာ ငုိမိမွာစုိးလုိ႔ပါ ဆုိတာလုိ။
ကုိယ့္ရဲ႕ရယ္သံေတြကုိသာ ၾကားၾကပါေစ။
စာအုပ္နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာစရာအဲသေလာက္ပါပဲ။

ေအာက္က ေၾကာ္ျငာက မုုိးမခက ေရးတာပါ။ ေက်းဇူးတင္လ်က္


မိုးမခစာေပက အဂၤလိပ္ဘာသာ (ဘာသာျပန္မဟုတ္) စာအုပ္အျဖစ္ Junior Win’s The picture of Junior Win – My Life will go on ထုတ္ေ၀လိုက္ပါျပီ။

စာေရးသူက သူ႔ဘေလာ့ဂ္မွာ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ My Life will go on အမည္နဲ႔ အခန္းဆက္ေရးထားတဲ့ ေဆာင္းပါးတုိမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ေဆာင္းပါးေတြကို ကာတြန္းေမာင္ရစ္က သရုပ္ေဖာ္ဆြဲထားျပီး သူျဖတ္သန္းခဲ့တဲ့ ဘ၀ဇာတ္ေၾကာင္းက မိသားစုဓာတ္ပုံေတြကိုလည္း မွ်ေ၀ထားပါတယ္။

ဂ်ဴနီယာ၀င္းဟာ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ပဲ A Memory of My Grandparents (2015) စာအုပ္နဲ႔ ကြယ္လြန္သြားတဲ့ အဘိုးအဘြား ဦးခင္ေမာင္လတ္ ေဒၚခင္မ်ဳိးခ်စ္တို႔ ဘ၀ရုပ္ပုံလႊာနဲ႔ မိသားစုဇာတ္ေၾကာင္းကို ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ပဲ Burmese Days & Flowers ကို ေရးသားခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာစာေရးဆရာက အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ ေရးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ သူၾကဳံေတြ႔ ျဖတ္သန္းရတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းတဲ့ မိသားစုဘ၀နဲ႔ လိႈင္းထန္တဲ့ ပညာေရးဘ၀၊ စာေရးဆရာဘ၀ကိုလည္း ထုတ္ေဖာ္ေရးသားထားတာျဖစ္ပါတယ္။

ဆိပ္ကမ္းသာစာေပ – အမွတ္ ၁၃ / ၃၈ လမ္း။ ပလာဇာေစ်းသစ္ ။ ၀၉ ၇၈၆၈၃၇ ၃၀၅ / ၀၉ ၉၆၃၆၉၉၈၃၄ က ျဖန္႔ခ်ိပါတယ္။ အုပ္ေရ ၅၀၀၊ စာမ်က္ႏွာ ၁၂၈။ တန္ဖိုး ၃ေထာင္ က်ပ္ ျဖစ္ပါတယ္။