Friday, October 24, 2014

ဆည္မ်ား၏ ေနရာ -ဂ်ဴနီယာ၀င္း


ဆည္မ်ား၏ ေနရာ
Junior Win ၏ ၂၀၁၂ ခုုနွစ္ထုုတ္ ‘Walking Through The Wonderland’ digital စာအုုပ္မွ ‘Where Dams Dare’ ဟူေသာ ေဆာင္းပါးကိုု ကိုုယ္တုုိင္ ဘာသာျပန္ပါသည္။
ဂ်ဴနီယာ၀င္း


ေနာက္ျပန္လွည့္ၾကည့္ေလေသာအခါ……..
နွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီကာ ရွင္သန္ခဲ့ေသာ အီဂ်စ္လူမ်ဴိးမ်ား ေနထိုုင္ၾကခဲ့ေသာ ႏုုိင္းျမစ္သည္ သဲကႏာရကိုု ျဖတ္ေရြ႕စီးဆင္းလ်က္ရွိေသာ ကမာေပၚတြင္ အရွည္ဆုုံးျမစ္ျဖစ္ပါသည္။ သူက ဘူရန္ဒီကေန ေျမထဲပင္လယ္ထဲ ကုုိ စီး၀င္လ်က္ရွိပါသည္။ ေျမာက္ဘက္ကေန ေတာင္ဘက္ကုုိ စီးဆင္းလ်က္ အာဖရိက အေ၇ွ႕ဘက္ဆီ  ျဖတ္သန္းကာ သြားပါသည္။ ေႏြေရာက္တုုိင္းမွာ သည္းထန္ေသာမုုိးမ်ားက ႏုုိင္းျမစ္ကုုိ ေရလႊမ္းမူမ်ား ျဖစ္ေစတတ္ပါသည္။ အီသုုိ႕ျဖစ္ျခင္းမွာ ရာသီလုုိက္က်ေရာက္သည့္ မုုိးသည္ အာဖရိက ေတာင္ဘက္ပိုုင္းတြင္ သည္းထန္စြာရြာသြန္း ေသာေၾကာင့္ လည္ေကာင္း၊ အေရွ႕အာဖရိကရွိ ေတာင္မ်ားက ႏွင္းမ်ားသည္ အရည္ေပ်ာ္ေရြ႕ ႏုုိင္းျမစ္ထဲ စီး၀င္လ်က္ရွိေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း နွစ္စဥ္ပင္ နိုုင္းျမစ္က လ်ံလာေသာ ေရသည္ အီဂ်စ္ဘက္သုုိ႕ ေရလၽြမ္းသြားတာ ျဖစ္ပါသည္။ ထုုိေရလႊမး္မူက တဖန္ ျပန္ဆင္းသြာေသာအခါ မာေက်ာေသာ ေျမသည္ အလြန္ေျမၾသဇာေကာင္းေသာ ေျမဆီလႊာမ်ား အျဖစ္က်န္ခဲ့ပါသည္။ ထုုိကဲ့သုုိ႕ေသာ သဘာ၀အေလ်ာက္ျဖစ္ေသာ ေရတက္ေရက် ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ေရွးေဟာင္းအီဂ်စ္ျပည္သည္ စုုိက္ပ်ဴိးေရးကုုိ အေျခခံျပီး ေအာင္ျမင္ေသာ ေဒသတစ္ခုုျဖစ္ကာ မုုန္တုုိင္းမ်ားကင္းစင္လ်က္ ပတ္၀န္းက်င္အေနအထား ေကာငး္မြန္ ခဲ့သည္ဟုု ဆုုိရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ နုုိင္းျမစ္သည္ လူေတြကုုိ ေရေသာက္ျမစ္ၾကီး သဖြယ္ ရွည္လ်ားစြာ စီးဆင္းေပးေနကာ အလုုပ္အေၾကြးျပဳေနသည္ဟုု ဆုုိရမည္ျဖစ္ပါသည္။ အဆင္မျပတ္စီးဆင္းေနေသာ ေရေၾကာင့္ အပင္ေတြေရာ တိရိစာန္ေတြပါ ရွင္သန္ႏုုိင္ၾကကာ အစာေရစာ ေခါင္းပါးသည္ မရွိပဲ ငတ္မြတ္ေသာ ေဘးမ်ားကင္းပါသည္။
ယေန႕ေခတ္၏ အိပ္မက္ဆုုိးမ်ား
အာစ္၀န္ ဟုုအမည္တြင္ေသာ ျမင့္မားေသာ ဆည္ၾကီးသည္ အီဂ်စ္ေတာင္ဘက္ပိုုင္းရွိ ႏုုိင္းျမစ္ကုုိ ျဖတ္ကာ ၁၉၆၄ ခုုႏွစ္ေလာက္က အာစ္၀န္ေဒသနားတြင္ တည္ေဆာက္ထားပါသည္။ ထုုိဆည္၏ နာဆာ အမည္ရွိ ေရေလွာင္ကန္ၾကီးသည္ ကမာေပၚတြင္ အၾကီးဆုုံး ျဖစ္ပါသည္။ ၁၉ ၆၈ ခုုႏွစ္လည္ပုုိင္းေလာက္က ထုုိတည္ေဆာက္မူ ျပီးဆီးခဲ့ပါသည္။ ၁၉ ၇၁ ခုုႏွစ္မွာ တရား၀င္ အသုုံးျပဳခဲ့ပါသည္။ သူက လ ွ်စ္စစ္ဓါတ္အား ၂၁၀၀ မီဂါ၀ါဒ္ စြမ္းရည္ ထုုတ္လုုပ္ပါသည္။
အာစ္၀န္ေရကာတာၾကီးသည္ ဧရိယာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုု အက်ဴိးအမ်ားၾကီးျပဳခဲ့သည္ မွန္ေသာလည္း ျပသနာေတြရွိေနပါသည္။ နာဆာေရေလွာင္ကန္ကေန ေရလႊမး္မုုိးမူေၾကာင့္ နိုုင္းျမစ္တေလ်ာက္က ေဒသမ်ားျဖစ္ေသာ အီဂ်စ္နွင့္ ဆူဒန္နွစ္ခုုစလုုံးမွာ လူမ်ားေထာင္ခ်ီျပီး ေျပာင္းေရြ႕ေနရပါသည္။ နုုိင္းျမစ္တေလ်ာက္က လယ္ယာမ်ားသည္ ေျမၾသဇာနည္းပါးလာကာ  ထုုတ္လုုပ္မူအား ေလ်ာ့က်လာေနပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ ျမစ္ေရ သုုိ႕မဟုုတ္ ေရလႊမ္းမုုိးတာေၾကာင့္ သဘာ၀အေလ်ာက္ရရွိေသာ ေျမဆီဓါတ္မ်ား နိမ့္က်လာေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ လယ္သမားမ်ားသည္ သီးနွံမ်ား ထြက္ရွိဖုုိ႕ ဓါတုုပစည္းမ်ား သုုံးၾကေသာလည္း ဟုုိးအရင္တုုန္းကေလာက္ အက်ဴိးသက္ေရာက္မူ မရွိပါ။ ဆည္မ်ားသည္ ႏုုိ္င္းျမစ္၏ ေရလႊမး္မိုုးူကုုိ ထိမ္းခ်ဴပ္လုုိက္ေသာေၾကာင့္ ခ်ဴိင့္၀ွမ္းမ်ား၊ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသမ်ားက ေျမၾကီးမ်ားသည္ ေျမၾသဇာမေကာင္းပဲ အထြက္ႏ်ဴန္းမ်ား ေလ်ာ့က်လာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေရကာတာ ေခၚ ဆည္ မ်ားေၾကာင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခုုိက္မူသည္ ၾကီးထြားလ်က္ရွိပါသည္။ ဆည္မ်ားသည္ ျမစ္ေရကိုုပိတ္ဆုုိ႕ထားေသာေၾကာင့္ ျမစ္ေရလွ်ံ မူနည္းပါးလာေသာလဲ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚအရပ္က ေရမ်ားလည္းတက္လာေနကာ ေျမႏွင့္ေရတုုိ႕တြင္ ဆားပါ၀င္မူ မ်ားလာပါသည္။ ထုုိ႕ျပင္ အီဂ်စ္နွင့္ ဆူဒန္ေဒသက ေရွးက်ေသာ ေနထုုိင္မူစနစ္နွင့္ ဆက္သြယ္မူအေျခအေနမ်ားသည္ ေရကာတာမ်ားေၾကာင့္ ေပ်ာက္ကြယ္မူမ်ား၊ ေနရေျပာင္းေရြ႕ရမူမ်ား ၾကဳံေနၾကရပါသည္။
၁၉ ၉ ၃ ခုုႏွစ္ အမ်ဴိးသား ပထ၀ီေျမဆုုိင္ရာ အဖဲြ႕အစည္း၏ သုုေတသနျပဳခ်က္အရ ဒါနီရယ္ ေဂ်စတန္ေလက နိင္ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚနွင့္ သက္ဆုုိင္ေသာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကုုိ အဓိကထား ေလ့လာမူတြင္ “ဘာေၾကာင့္ ႏုုိင္းျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသမ်ား ပင္လယ္ေရ၏ ၀ါးမ်ဴိမူမ်ား ျဖစ္လာရသလဲ“ ဆုုိတာ ပါပါသည္။ ေခတ္မီွလာေသာ အေျခအေနမ်ား ဥပမာ - လူဦးေရတုုိးပြားလာျခင္း၊ ေလထုုညစ္ညမ္းျခင္း၊ စုုိက္ပ်ဴိးေျမ နည္းလာျခင္း၊ ဆည္ေျမာင္းတာတမန္မ်ား မ်ားလာျခင္း၊ ဆားဓါတ္မ်ား ၀င္ေရာက္လာမူမ်ားလာျခင္း ေတြေၾကာင့္ နုုိင္းျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသမ်ား ပ်က္ဆီးခဲ့တာ ျဖစ္သည္ဟူေရြ႕ အေျဖထြက္လာပါသည္။

ဆည္မ်ား၏ေနရာ

ဧရာ၀တီျမစ္သည္ ျမန္မာျပည္ ေျမာက္ဖ်ားကေန ေတာင္ဖက္ဆီသုုိ႕ စီးဆင္းလ်က္ရွိကာ ယခုုအခါ ျမစ္ဆုုံတြင္ ဆည္ၾကီးတစ္ခုုတည္ေဆာက္ဖုုိ႕ စိန္ေခၚခံေနရပါသည္။ ဆည္ၾကီးသည္ ေပ၅၀၀ အက်ယ္ႏွင့္ ေပ၅၀၀ အျမင့္ျဖင့္ ေဆာက္လုုပ္ဖုုိ႕ အစီအစဥ္ခ်မွတ္ထားပါသည္။ ျမစ္ဆုုံဆည္ စီမံကိန္းသည္ ေရြ႕ဆုုိင္းျခင္းသာ မရွိဘူးဆုုိပါ လွ်င္ ကမာေပၚမွာ ဟုုိက္ဒရုုိအီလက္ထရစ္ စြမ္းရည္စက္ရုုံ အားျဖင့္ ၁၅ ခုုေျမာက္ အၾကီးဆုုံး ျဖစ္လာမွာ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္ေရြ႕မ်ား ၂၀၁၇မွာ စီမံကိန္းအတုုိင္းျပီးေျမာက္ခဲ့မည္ ဆုုိပါလ ွ်င္ ဧရာ၀တီျမစ္ေၾကာ တစ္ေလ်ာက္ ပတ္၀န္းက်င္တစ္ေလ်ာက္မွာ ေနထုုိင္ေနၾကေသာ လူမ်ား သည္ ႏုုိင္းျမစ္ ေၾကာက ရင္ဆုုိင္ေနရေသာ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ထိခုုိက္မူႏွင့္ အေျခအေနဆုုိးမ်ားကုုိ ရင္ဆုုိင္ၾကရေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္ေရြ႕မ်ား ေရႊ႕ဆုုိင္းထားသည္ဟူေသာ အဓိပယ္သည္ ရပ္ပစ္လုုိက္သည္ ဟူေသာ အဓိပယ္ သက္ေရာက္သည္ ဆုုိမွသာလ ွ်င္ ျမစ္ဆုုံဆည္စီမံကိန္းနွင့္ ပတ္သက္ေနေသာ စိတ္ပူပန္မူမ်ား လုုံး၀ဥသုုံ စိတ္သက္သာရာရသြား ေစမွာ ျဖစ္ပါသည္။

နိဂုုံး

ျမန္မာျပည္က ဧရာ၀တီျမစ္သည္ ျမစ္ေၾကာတစ္ေလ်ာက္က ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕ေသာ အရပ္မွာ ေနထုုိင္ၾကေသာ လူမ်ားအတြက္ လယ္ယာေျမစိုုက္ပ်ဴိးဖုုိ႕ ေရမ်ားရရွိေစပါသည္။လူေတြ ေရေၾကာင္းခရီးသြားလာျခင္း၊ ငါးမ ွ်ားျခင္း၊ ေရကူးျခင္း၊ စိုုက္ပ်ဴိးျခင္း ႏွင့္ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ မ်ားကုုိ ေပးပါသည္။ ပန္းခ်ီပညာရွင္မ်ား အတြက္ လွပေသာ ပန္းခ်ီကားခ်ပ္မ်ား ေမြးဖြားေပး နိုုင္သလုုိ ကၽြႏိုုပ္တုုိ႕လည္း အတိတ္က ေျခရာေဟာင္းမ်ားကုုိ လြမ္းေမာဖြယ္ တူးဆြရွာေဖြနုုိင္မည္  ျဖစ္ပါသည္။ အခုုေတာ့ ဧရာ၀တီျမစ္သည္ ေရကာတာတည္ေဆာက္ဖုုိ႕ အစီအစဥ္ ရွိေနျပီဟုု ၾကားသိလုုိက္ရ ခ်ိန္မွာ သည္ေဆာင္းပါးတစ္ပုုဒ္ကုုိ ေကာက္ေရးုလုုိက္မိျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နွင့္ ပတ္သက္တာတုုိ႕၊ ဧရာ၀တီျမစ္ဆုုံစီမံကိန္းေၾကာင့္ ဘာေတြျဖစ္မလဲဆုုိတာ ႏွင့္ပတ္သက္လုုိ႕ ပညာရွင္ေတြလိုု တိက်ျပည့္စုုံေသာ အသိပညာေတာ့ ကၽြႏိုု္္ပ္မွာ မရွိပါ။ သုုိ႕ေသာ္လည္း သဘာ၀တရားကုုိ ခ်စ္ျမတ္ႏုုိးေသာ စိတ္ကိုုကား ကၽြႏုုိပ္တုုိ႕ မ်ဴိးဆက္မ်ား လက္ဆင့္ကမ္းသြားရင္းျဖင့္ လွပေသာ အမွတ္တရမ်ားအျဖစ္ ထာ၀ရတည္ျမဲပါေစသတည္း။


Reference:
(1) Science and Technology; essay ‘The Shrinking of the Delta’ from Frontiers II by Isaac and Janet Asimov 1993.
(2) From the research paper of National Geographic Society and Smithsonian Institution, by Oceanographer Daniel Jean Stanley in 1993.
(3) Microsoft Encarta of 2009
(4) အသက္ကုုိဖန္တီးျခင္းႏွင့္ သိပံစာတမ္းမ်ား - ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း နွင့္ တကသိုုလ္ေရႊရီ၀င္း


No comments: