သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ ဘူမိဗေဒ၏ ဖခင်ကြီး ဂျူနီယာဝင်း

သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ  ဘူမိဗေဒ၏ ဖခင်ကြီး  ဂျူနီယာဝင်း

(အောင်ဆုလူငယ်ဂျာနယ်

            ၂ဝဝ၆၊ စက်တင်ဘာလ၊ ၁၅ ရက်)

 Charels Lyell ကို ၁၇၉၇ နိုဝင်ဘာ၊ (၁၄) ရက်တွင် မွေးဖွားပြီး သားသမီး (၁ဝ) ဦးမှာ အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ Charels Lyell (ချားလီရယ်လ်) (၁၇၉၇-၁၉၇၅) စကော့တလန်မှာ မွေးဖွားစဉ် အချိန်အခါတုန်းက ဘူမိဗေဒကို စိတ်ဝင်စားသူနည်းပါးလှ၏။ လူအများစုက ကမ္ဘာကြီးလုံးသည်ဟု ယုံကြည်နေကြပြီး အနည်းငယ်လောက်က ရှေးဒဏ္ဍာရီတွေကို စဉ်းစားကြကာ ကမ္ဘာကြီးက အခေါင်းပေါက်ကြီးပါဟု သက်သေပြချက် ရှိရှိ မရှိရှိ လက်ခံထားကြသော အချိန်အခါဖြစ်သည်။

            လူတစ်ဝက်လောက BC၄ဝဝ၄ မှာ ကမ္ဘာကြီးစဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အကြောင်းကတော့ (၁၇) ရာစုမှာ Archibishop ဟု ခေါ်တွင်သော ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီးက အဲဒီလိုပြောခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အီဂျစ်လူမိုျးတွေ အသက်ရှင်နေကြတာ BC၄ဝဝ၄  မတိုင်မီ ရာစုတွေကဆိုတော့ အဲဒီလိုပြောတာက မှားနေတာ သေချာသည်။

            Charels Lyell ရေးသားသော Principles of Geology (ဘူမိဗေဒဘာသာရပ်၏ ဥပဒေသများ) ဟူသော စာအုပ် ၁၈၃ဝ ခုနှစ်မှာ ထွက်လာခဲ့တော့မှ ဘူမိဗေဒသည် စစ်မှန်သော သိပ္ပံဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ဖြစ်လာခဲ့ရပါသည်။ သိပ္ပံပညာဟူသည် စနစ်ကျသော လေ့လာ ခြင်းမှ ရရှိလာသော အချက်အလက်များ သို့မဟုတ် အသိပညာတို့ဖြင့် တည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

            Charels Lyell က ချမ်းသာြွကယ်ဝသော မိသားစုမှ ပေါက်ဖွားလာသူဖြစ်သည်။ စကော့တလန်က အကောင်းဆုံးတက္ကသိုလ်မှာ နေခဲ့ ရသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူက သူ့ကို ရှေ့နေဖြစ်စေချင်သောကြောင့် လန်ဒန်သို့ သွားရောက်ကာ Oxfordတက္ကသိုလ်တွင် ဥပဒေပညာကို သင်ကြား စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် လန်ဒန်တွင် ဥပဒေရုံးကိုယ်ပိုင်ဖွင့် လှစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နှစ်နှစ်လောက်ကြာတော့ ဒီထက်ပိုတာတစ်ခုလုပ်ကြည့်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

            Charels Lyell ၏ ဝါသနာက တောင်တွေပေါ်တက်ပြီး ထူးဆန်းသော ကျောက်တုံးများ၏ ဖွဲ့စည်းမှုကို စူးစမ်းလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတလေ ကျောက်တုံးတွေထဲမှာ သစ်ပင်တွေ၊ တိရစ္ဆာန်တွေ၏ ရုပ်ြွကင်းတွေကို တွေ့ရတတ်သည်။ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ြွကင်းဟူသည် အရာ ဝတ္ထုတွေ၏ ခြေရာလက်ရာတွေ၊ အရိုးစုတွေကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ထင်ကျန်ကာ ရှိနေသော အရာများဖြစ်သည်။ သူက အဲဒီလို ဘာကြောင့်ဖြစ် သလဲဆိုတာ အလွန်သိချင်နေသည်။ အရိုးတွေက ဘယ်လိုရှိနေသလဲ၊ ဘယ်လောက်ကြာနေပြီလဲ။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာကြီးက ကြမ်းတမ်းပြီး ပုံပန်း မကျတဲ့ မျက်နှာပြင် ဘယ်လိုတည်ဆောက်နေသလဲ။ ပြီးတော့ တောင်တွေကို တက်တဲ့အခါ ပဲ့ကြွေ၊ ပြုတ်ကျတဲ့ ကျောက်တုံးတွေကြောင့် ကမ္ဘာကြီးဟာ ကွဲကြွေသည့် ပုံဖြစ်နေသလား ... ဆိုတာတွေကို စိတ်ဝင်စားလျက်ရှိသည်။ အဲဒီအတွက် အဖြေတွေရှိသည်။ အတိတ်တုန်းက တစ်ခါတစ်ရံဖြစ်တဲ့ မြေငလျင်တွေ၊ ကမ္ဘာမြေလှုပ်ရှားမှုတွေ ဒါတွေကြောင့် တောင်တွေ၊ တောင်ကြားတွေဖြစ်နေရသည်။

            ဒီအခြေတွေကို Charels Lyell က မကျေနပ်ပါ။ စကော့လူမိုျး၊ ဘူမိဗေဒပညာရှင် James Hutton ရေးသားသော ၁၇၈၉ ခုနှစ် ထုတ် စာအုပ်အဟောင်းတစ်အုပ်ကို သူ တလေးတစား ဖတ်ရှုခဲ့သည်။ Huttonက ကမ္ဘာကြီးသည် လူအများ စဉ်းစားနေကြတာထက်ကို ပို၍ အသက်ကြီးသည်။ ပြီးတော့ စဉ်ဆက်မပြတ် ပြောင်းလဲနေသော အရာတွေရှိသည်။ တောင်ကုန်း၊ တောင်တန်း၊ တောင်ကြားများသည် ကြောက် စရာ ကောင်းသော မြေငလျင်ဒဏ်များကြောင့် ပြောင်းလဲမှုချည်းပဲမဟုတ်၊ နှစ်တွေထောင်ချီချင်ချီမည်၊ သန်းချီကြာရင်လည်း ကြာခဲ့မည်။ မိုးတွေ၊ ဆီးနှင်းတွေ၊ လေတွေ၊ ဒီရေတွေအစရှိသော လှုပ်ရှားမှုများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်တဲ့။ Charels Lyell က ထိုအယူအဆတွေ ကို လက်မခံသော်ငြားလည်း မှန်ကန်သည်ဟု ယုံကြည်ပါသည်။

            သူကနှစ်ပေါင်းများစွာ မီးတောင်ရှင်များ၊ တောင်များ၊ ဥရောပကတောများကို သွားရောက်လေ့လာ စူးစမ်းခဲ့သည်။ သူတွေ့သမျှသော ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ြွကင်းတွေ ဟူသမျှကို စုဆောင်းခဲ့သည်။ Hutton ၏ သီအိုရီများသည် မှန်ကန်သည်ဆိုတာကို လက်ခံလာခဲ့သည်။ ဟုတ်ပါ သည်။ ကမ္ဘာကြီးက နှစ်တွေ ထောင်ချီရုံမကပါ။ နှစ်သန်းချီပါပြီ။ ကမ္ဘာကြီး၏နှစ်တွေ ထောင်ချီရုံမကပါ။ နှစ်သန်းချီပါပြီ။ ကမ္ဘာကြီး၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်တွေသည် ကြီးကျယ်လှတဲ့ ပြင်းထန်စွာတုန်လှုပ်မှုတစ်ခုကြောင့် ဖြစ်လာခြင်းမဟုတ်သော သဘာဝတရား၏ နှစ်သန်းချီ၍ ဖြည်း လေးစွာ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်ချေ၏။

            ကမ္ဘာကြီး၏ မျက်နှာပြင်သည် မိုးရေများ၊ လေပြင်းမုန်တိုင်းများ၊ သဲမုန်တိုင်းများ၊ ရေစီးကြောင်းများ၊ ငလျင်များကသဲတွေ၊ ရွံ့တွေကို သယ်လာပေးကြသည်။ ကမ္ဘာ့အနက်ရှိုင်းဆုံးနေရာက ဓာတ်သတ္တုတွေကိုလည်း သယ်ယူလာကြ၏။ နှစ်တွေကြာလာတော့ တောင်တွေဖြစ်လာ ၏။ တောင်ဟောင်းများက ပြိုကျကုန်ကြ၏။ ထိုအခါ သစ်ပင်များ၊ တိရစ္ဆာန်များ၏ အရိုးများဖြင့် ထိုနေရာမှာ ထိန်းသိမ်းပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ ၏။ နှစ်တွေ တော်တော်ကြာသောအခါ ကျောက်တုံး၊ သဲ၊ ရွှံ့မြေတစ်ခုခုတို့၏ အလွှာအောက်တွင် နှစ်မြုပ်ကုန်ကြ၏။ ဤကား Charels Lyell ၏ ပြောစကားများဖြစ်ပါသည်။

            ၁၈၃ဝ တွင် Principle of Geology စာအုပ်ထွက်ရှိပြီးနောက် ၁၈၃၂ နှင့် ၁၈၃၃ တွင် နောက်ထပ်အတွဲ နှစ်တွဲလိုက်ထွက်လာကြ ၏။ ထိုစာအုပ်တွေထဲတွင် သူ၏ သီအိုရီများ မှန်ကန်ကြောင်း ယုံကြည်လောက်သည့် သက်သေပြချက်တွေပါသည်။ ကမ္ဘာကြီး၏ သက်တမ်း နှင့် နှစ်တွေများစွာ ဘယ်လိုပြောင်းလဲခဲ့သလဲ ဆိုတာတွေပါသည်။ ထိုစာအုပ်များ ချက်ချင်းဆိုသလိုပဲ အောင်မြင်ခဲ့ကာ သူ့အမည်က ထင်ရှား ခဲ့ပါသည်။ သူ့ကြောင့်ပင် ဘူမိဗေဒဘာသာရပ်အတွက် ခိုင်မာသော သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ အုတ်မြစ်ချပေးနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

            အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲမှုသီအိုရီကို တီထွင်ခဲ့သူ Charels Lyell သည် Lyell ၏ ခင်မင်သော သူငယ်ချင်းဖြစ်ပြီး စာပေးစာယူ မိတ်ဆွေများ ဖြစ်ကြသည်။ DareinကLyell  ရေးသားသော စာအုပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ ''အလွန်တရာမှ အကိုျးတရားများကို ပေးစွမ်းသောဘူမိဗေဒ၏ ဥပဒေသများသည် တုန်လှုပ်စေပါ၏။ အရာဝတ္ထုများကို ဤသို့ အမြင်မိုျး လီရယ်လ်တစ်ယောက်သာ မြင်နိုင်စွမ်းရှိ ၏။ ထိုအရာများကို သူ့မျက်စိများက ဖောက်ထွင်း၍များ မြင်ခဲ့လေသလား''ဟု ချီးကူျးပြောဆိုခဲ့ပါလေသည်။ ထို့ပြင် ''ကျွနု်ပ်က သူ၏နည်း များကို သူတတ်နိုင်သည်ထက် ပို၍ ခရီးရောက်အောင် ထပ်မံ ဖြည့်စွက်ကြိုးစားခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ ကျွနု်ပ်၏ စာအုပ်များသည် လီရယ်လ် ဦးနှောက်တစ်ဝက်ပါနေပါတယ်လို့ တကယ်ယူဆမိပါသည်''ဟု ဆိုခဲ့သေးသည်။

            ၁၉၄၁-ခုနှစ်တွင် Charels Lyellူ ကို United Statesမှ ဖိတ်ကြားကာ Bostonတွင် ၁၂ နာရီ စာသင်တန်း ပို့ချစေခဲ့သည်။ ထိုပွဲသို့ လူတော်တော်များများ တက်ရောက်ပြီး သူပြောတာတွေကို စိတ်ဝင်တစား လာနားထောင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပို့ချမှု သင်ခန်းစာကို နှစ်ကြိမ် ပို့ချခဲ့ရပါသည်။ United STates တွင် ရှိနေစဉ် Niagara ရေတံခွန်များ၊ ၄င်းတို့၏ ကျောက်တုံးများကို ဘယ်လိုအရှိန်ဖြင့် ပွတ်တိုက်သွားစေ သလဲ ဆိုတာကို သွားရောက် လေ့လာခဲ့သည်။ ၁၈၄ဝ-၁၈၄၅ ခုနှစ်အကြား United States သို့ သွားရောက်ခဲ့သော Lyell ၏ ကြိုးပမ်းမှု ဖြင့် ခရီးသွား ဘူမိဗေဒစာအုပ်များထွက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၈၄၅- ခုနှစ်တွင် Travel in North America ကိုလည်းကောင်း၊ ၁၈၄၉ ခုနှစ်တွင် A Second visit to the United Statesကို လည်းကောင်း ရေးသားခဲ့သည်။

            Lyell သည် ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက မျက်စိအမြင်အာရုံအားနည်းခဲ့သည်။ သူ ဥပဒေဘာသာမှ ဘူမိဗေဒကို ပို၍ စိတ်အားထက်သန် ကာ ကူးပြောင်းခဲ့ရသော အကြောင်းတစ်ခုဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။ သူ ၁၈၄၈ ခုနှစ်တွင် ဗစ်တိုးရီးယား ဘုရင်မက သူ့ကို ဘွဲ့ထူးချီးမြှင့်ခဲ့ သဖြင့် Sir Charels Lyell ဖြစ်လာသည်။

            သူသည် တစ်ချိန်တွင် ဘူမိဗေဒကို ခေတ္တခဏ စွန့်လွှတ်ပြီး The Antiquity of Man (လူသား၏ သမိုင်းအစ) ဟူသော စာအုပ်ထဲ တွင် လူဟူသော သတ္တဝါသည် နှစ်သန်းပေါင်းများစွာက ယနေ့ယခုတွေ့မြင်ရသော ပုံပန်းသဏ္ဌာန်နှင့် ကွာခြားသော ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွက် လာသည့် အကြောင်းကို ရှင်းလင်းချက်များစွာဖြင့် တင်ပြထားသည်။ သို့သော် Charels Lyell ၏ အမည်သည် ဘူမိဗေဒအလုပ်ဖြင့်သာ ကျော်ကြားကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ သူတင်ပြခဲ့သော ဘူမိဗေဒ၏ ဥပဒေသများကြောင့် ခေတ်မီသော ဘူမိဗေဒသည် အရေးပါအရာရောက်သော သိပ္ပံ ပညာဖြစ်လာရသည်။

            ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် Sir. Charels Lyell ၏ ဆန္ဒအရ The Lyell Medal(လီရယ်လ် အထိမ်းအမှတ်ဆုတံဆိပ်) ဟူူ၍ ပေါ်ထွက်လာ ရသည်။ ဆုတံဆိပ်ဒင်္ဂါးပြားသည် ကြေးဖြင့်ပြုလုပ်ပြီး နှစ်စဉ်ဘူမိဗေဒအသင်းမှ ဆုထိုက်တန်သူများကို ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။ မျက်စိအမြင် အား နည်းသော Lyell ၏ ရုပ်ပုံလွှာကို တင်ပြရလျှင် အသိပညာကို အလွန်တပ်မက်သော၊ နှစ်လိုခင်မင်ဖွယ်ကောင်း၍ ရိုးသားဖြောင့်မတ်သော၊ အလွန်ရာမှ ကြည်လင်နေသော စိတ်၏ ခွန်အားဖြင့် ပြည့်စုံသော လူငယ်လူရွယ်ကလေးများ၏ ကြိုးစားမှုများကို လက်ခံအားပေးသော ဘူမိ ဗေဒ ဘာသာရပ်၏ ဖခင်ကြီးတစ်ဦးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြု လေးစားကြရမည် ဖြစ်ပါတော့သည်။

           

Ref      1.Giant of Science

2.Famous Scientist 1967

3.Encyclopedia Britnaica

            

Read More

သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ တစ်ဦးတည်းသော သက်ရှိစွယ်စုံကျမ်း ဂျူနီယာဝင်း

သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ

တစ်ဦးတည်းသော သက်ရှိစွယ်စုံကျမ်း

သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ  တစ်ဦးတည်းသော သက်ရှိစွယ်စုံကျမ်း  ဂျူနီယာဝင်း

(အောင်ဆုလူငယ်ဂျာနယ်

            ၂ဝဝ၆၊ စက်တင်ဘာလ၊ ၁ ရက်)

            Aristotleကို BC-၃၈၄ တွင် Aegean ပင်လယ်မြောက်ဘက်စွန်းအရပ်က Stagiraတောမြို့ကလေးတစ်မြို့မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူက ပညာတတ်၊ သြဇာရှိသူတစ်ယောက်ဖြစ်၍ Alexandrer the Geeat ဘုရင်၏ အဘိုးကို စောင့်ရှောက်ကုသပေးသော နန်းတွင်း သမားတော် ဖြစ်ပါသည်။ Aristotle ငယ်ရွယ်စဉ် ပညာရေးသည် သူ့နေအိမ်လို့ဆိုရပေမည်။ ဖခင်ကြီးသည် သဘာဝဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရပ် ဆိုင်ရာ အကိုျးသက်ရောက်မှုရှိသော နောက်ခံအကြောင်းအရာတွေကို သင်ကြားပေးခဲ့ပါသည်။

            BC ၃၆၇ တွင် သူ့အသက် ၁၇ နှစ်၌ အေသင်မြို့သို့ သွားရောက်ကာ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ အဲဒီမှာ ပလေတို၏ တပည့်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပလေတိုဟူသည် ထိုခေတ်အခါက တွေးခေါ်ပညာရှင်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ပါသည်။ ပလေတို၏ အတွေးအခေါ်ရပ်တွေထဲမှာ Aristotle သည် ကောင်းကောင်းကြီး နစ်ဝင်ခဲ့ပုံရပြီး ပလေတို၏ ဒဿနိကတွေကို ထပ်ပြီး ဆင့်ပွားဖို့ လိုမယ်လို့ ယူဆခဲ့သူဖြစ်ပါသည်။

            BC ၃၄၂ တွင် အသက် ၄၂ နှစ်ရှိပြီ ဖြစ်သည်။ Aristotle သည် ဘုရင်၏ မြေး၊ အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် မင်းသား Alexander ၏ ဆရာအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရပါသည်။ Alexander the Great ကွယ်လွန်ပြီးဘုရင်ဖြစ်လာသည့် မင်းသား Alexander ၏ အောင်မြင်မှုဟာ Aristotle ၏ လမ်းညွှန်သင်ကြားပေးမှုတွေနဲ့ လုံးလုံးလျားလျား ပတ်သက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ ဘုရင် Alexander သည် Aristotleအား ငွေကြေး အမြောက်အမြားဖြင့် ချီးမြှင့်မြှောက်စားခဲ့ပါသည်။

Aristotleသည် စာအုပ်ပေါင်း လေးရာမှသည် တစ်ထောင်ကြား ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းရပါသည်။ ယင်းစာအုပ်တွေကို သူတစ်ဦးတည်း ရေးသားခဲ့သလား၊ သူ၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် သိပ္ပံပညာရှင်တွေ၊ ဒဿနိကပညာရှင်တွေ၏ အရေးအသားတွေကို စုဆောင်း ထုတ်ခဲ့သလားဟူသော မေးခွန်းတွေ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပါသည်။ သူ၏ အရေးအသားများမှာ ပြောင်မြောက်လှသောကြောင့် လူတစ်ဦးတည်း ထုတ်တာမဖြစ်နိုင်ပါဘူးဟူသော ယုံကြည်မှု ခက်ခဲတာတွေကိုတောင် သူ့တွေးခေါ်မှုတွေက လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့ပါသည်။

            Aristotle ကို သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသနအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးအဖြစ် သိကြသည်။ ဂရိနှင့် အာရှတစ်ခွင် လှည့်လည်ကျက်စားနေကြ သော လူတစ်ထောင်တို့ဟာ ပင်လယ်ရေပြင်နဲ့ ကုန်းမြေ၏ သဘာဝ နမူနာပုံစံတွေကို စုဆောင်းပြီး Aristotleထံ ပေးပို့ခဲ့ကြပါသည်။ Aristotle သည် ထိုကဲ့သို့ ရရှိခဲ့တဲ့ သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကူညီဖေးမမှုတွေကို အကြောင်းပြုလို့ ဇီဝဗေဒနှင့် သတ္တဗေဒဆိုင်ရာ သုတေသန တွေ လုပ်နိုင်ခဲ့လေသည်။ သူက ပင်လယ်ပြင်ကို စူးစမ်းခဲ့သည်။ တိရစ္ဆာန်တွေကို လေ့လာခဲ့သည်။

            အေသင်တွင် Aristotle သည် အဆောက်အအုံ အစုအဝေးတစ်ခုကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး Lyceum အမည်တွင်သော ကျောင်းတစ်ကျောင်း ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အဲဒီမှာ ကျောင်းသားများစွာ စုဆောင်းခဲ့သည်။ မနက်တိုင်းမှာ ယုတ္တိဗေဒ၊ ရူပဗေဒနှင့် သဘောတရားချည်းသက်သက် လေ့ လာသော တက္ကဗေဒပညာရပ်များကို သင်ကြားသည်။ နေ့လည်တွေမှာ စီကုံးပြောဆိုတတ်အောင် အပြောအဆို တတ်ဖို့နှင့် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ ဘာသာတွေကို သင်သည်။ သင်ကြားရေးနှင့် ဆွေးနွေးမှုများကို ခြံထဲမှာ ဆရာနှင့်တပည့်တွေ လမ်းလျှောက်ရင်း ပြုလုပ်လေ့ ရှိလေသည်။

            Aristotle သည် ကမ္ဘာ့ပထမဦးဆုံး စာကြည့်တိုက်ကို ဖွင့်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ အဲဒီအတွက် စာရွက်စာတမ်းတွေ၊ မြေပုံတွေ ထားရှိသည်။ သူက စာအုပ်စာတမ်းတွေကို ငွေပေါင်းများစွာဖြင့် ဝယ်ယူသည်။ ယင်းသည် Alexanderဘုရင်၏ ပံ့ပိုးပေးကမ်းမှုတွေ ပါရှိခဲ့လို့ဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။

            တခိုျကသော Aristotle ၏ တွေ့ရှိချက်တွေမှာ မရေရာမှုတွေ ရှိခဲ့သော်လည်း တိကျသေချာသော အရာတွေလည်း ရှိခဲ့ပါသည်။ သူက ရှင်သန်နေသော သတ္တဝါတွေကို သူတို့၏ အစိတ်အပိုင်းများအလိုက် အုပ်စုတွေခွဲလို့ ရပါသည်စဟု ဆိုခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာကြီးထဲ က အရာမှန်သမျှသည် အမှတ်တမဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာသော အရာများမဟုတ်ပါတဲ့။ အရာအားလုံးသည် သူ့စနစ်နဲ့ သူ့ပုံစံနဲ့ ပေါ်ထွက်လာတာတွေ ဖြစ်ပါသည်ဟု ဆိုခဲ့လေသည်။ Aristotle နှင့် သူ၏ သုတေသနအဖွဲ့သည် ဇီဝဗေဒနယ်ပယ်ထဲက ပြသမှုတွေကို ကောင်းကောင်း လုပ်ဆောင် ပြခဲ့နိုင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် Aristotle ကို ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ နည်းပညာ၏ ရှေ့ပြေးပုဂ္ဂိုလ်ဟု ဆိုနိုင်လေသည်။

            H.F.Well ၏ ‘The Outline of History’ စာအုပ်တွင် Arstotleကို 'သူ့ရဲ့ အရေးပါလှတဲ့ သိပ္ပံပညာရပ်ကို နားလည်မှုဟာ ခေတ်မီတဲ့ သိပ္ပံပညာရပ်လှုပ်ရှားမှုကို ရှေ့ကြိုမြင်နေသူ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့လေသည်။ သူဟာ အချက်အလက်တွေကို အတူတကွ စုဆောင်းပြီး အသိပညာ ဖြန့်ဝေပေးသူဖြစ်ပေသည်။ သူသည် သဘာဝဆိုင်ရာ ရှုထောင့်ကကြည့်တဲ့ ပထမဦးဆုံး သမိုင်း ပညာရှင်ပါပဲ။ သူ့ရှေ့ကသူတွေက အရာဝတ္ထုတွေရဲ့သဘာဝကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်။ သူက အဲဒီအလုပ်တွေကို ကျော်လွန်လို့ အရာဝတ္ထုတွေရဲ့ အုပ်စုတွေကိုခွဲပြီး အစီအစဉ်ချပြ၊ နှိုင်းယှဉ်ပြခဲ့ပါတယ်'ဟု ရေးသားခဲ့လေသည်။

            Aristotle ၏ အရေးအသားများသည် သူ၏ ယုံကြည်မှုကို အခြေခံထားပြီး အမှန်တရားကို ရိုးသားစွာ လက်ခံထားသည်။ ရှေ့ကဆိုခဲ့ သလို သူ၏ ယုံကြည်တာတွေထဲမှာ အမှားအယွင်းတွေ ပါနေခဲ့သည်။ ဥပမာ-Aristotleက ကျောက်ခဲတစ်လုံးနှင့် သစ်ရွက်တစ်ရွက် အမြင့်မှ လွှတ်ချသောအခါ ကျောက်ခဲက မြေပေါ်အရင်ကျသည့် ဖြစ်ရပ်ကို ကြည့်ပြီး လေးတဲ့အရာဝတ္ထုနှင့် ပေါ့သော အရာဝတ္ထုကို အမြင့်မှ ပစ်ချလျှင်လေးသည့် အရာဝတ္ထုက မြေပေါ်အရင်ကျမည်ဟူသော မှားယွင်းသည့် အယူအဆကို ချပြခဲ့ဖူးသည်။ ဥပမာ- နှစ်ပေါင် အလေးနှင့် တစ်ပေါင်အလေး။ သို့သော် ယင်းကို Aristotle က သက်သေမပြခဲ့ပါဘူး။ ဒါဟာ ယုတ္တိဗေဒ သဘောအရ လက်ခံနိုင်သည့်အတွက် မှန်သည်လို့ ဆိုခဲ့လေသည်။

            Galileoရဲ့ ခေတ်မှာတော့ သူက လေ၏ ခုခံမှုကို လစ်လူျရှုပြီး လေးတဲ့အရာနှင့် ပေါ့သောအရာ နှစ်ခုကို တစ်ချိန်တည်း အမြင့်က လွှတ်ချလျှင် အချိန်တူတူ မြေပေါ်ကျမယ်လို့ဆိုကာ ပီစာမျှော်စင်ပေါ်က အလေးမတူတဲ့ အရာနှစ်ခုကို လွှတ်ချပြပြီး သက်သေပြခဲ့သည်။ ၁၈၈၅ ခုနှစ်မှာ ဒတ်ချ်လူမိုျး သင်္ချာပညာရှင် တစ်ယောက်က ဘောလုံးနှစ်လုံးကို ပြူတင်းပေါက်ပေါ်က ပစ်ချပြခဲ့သည်။ တစ်လုံးက နောက် တစ်လုံးထက် ၁ဝ ဆ ပိုလေးပါသည်။ ထိုအခါ မြေပေါ်သို့ ထိရိုက်သံ တစ်သံသာထွက်သည်ကိုသာ ကြားခဲ့ရပါသည်။ ယင်းသည် အလေး မတူတဲ့ အရာဝတ္ထုနှစ်ခု၏ တစ်ချိန်တည်းမှာ ကျသည်ဆိုတာကို ပြခဲ့သော သက်သေပဲ ဖြစ်လေသည်။

            Aristotle ၏ ခေတ်မှာတော့ လူတော်တော်များများ၏ အချိန်များသည် တွေးခေါ်စဉ်းစားကြခြင်း၊ ဆွေးနွေးကြခြင်း၊ စာများများ ဖတ်ခြင်း၊ ဂီတကို လိုက်စားခြင်းတို့ဖြင့်သာ အချိန်ကုန်ဆုံးလေသည်။ Aristotleက နိုင်ငံ၏ စံဟူသည်မှာ လူတိုင်းတွင် အိမ်နှစ်လုံးရှိရမည်။ တစ်လုံးက ကိုယ်နေထိုင်တဲ့ နိုင်ငံတွင်းမှာ၊ တစ်လုံးက ဆင်ခြေဖုံးမှာ၊ ပြီးတော့ လူသားမိုျးနွယ် တစ်ရပ်လုံးအတွက် ကောင်းမွန်စစ်မှန်မှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှုရဖို့ သေချာသော မြင့်မားသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းစနစ် ရှိကိုရှိရမည်ဟု ဆိုသည်။

            Alexander ဘုရင်ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင်တော့ သူ့အပေါ်မှာ ရှိနေခဲ့ကြတဲ့ မနာလိုမုန်းတီးမှုတွေ၊ မယုံကြည်မှုတွေ ထွက်ပေါ်လာကြ လေသည်။ သူ့ကို ဘုရားသခင်အား စော်ကားသူဟု စွပ်စွဲပြီး သေမိန့်ချခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သူကမိခင်၏ ရပ်ရွာ Chalcisသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ လေသည်။ BC၃၂၂ အသက် ၆၂ နှစ်တွင် အစာအိမ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။

            သူ၏ အရေးအသား တော်တော်များများသည် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် နောက်နှစ် ၂ဝဝ လောက်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ သူ၏ မှတ်တမ်းမှတ်ရာတွေကို ဥရောပရှိ စာပေသမားတွေက သူ့အားရှင်သန်လျက်ရှိသော ကမ္ဘာ့စွယ်စုံကျမ်းသဖွယ် အသိအမှတ်ပြု ဖတ်ရှုနေကြရ လေတော့သည်။

            နိဂုံးခုျပ်ဆိုရလျှင် Aristotleသည် သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး တစ်ဦးပါပဲ။ စိတ်မကောင်းစရာတစ်ခုကတော့ သူက နာမည်ကြီးလွန်းခဲ့ခြင်းဖြစ် သည်။ ညဏ်ပညာ နည်းပါးသူတွေက သူ၏ အမှားတွေကို သူ၏အောင်မြင်မှုနှင့် သူ၏ အရေးအသားတွေကိုသာ ကြည့်ပြီး လက်ခံခဲ့ကြခြင်း ပင် ဖြစ်ပေတော့သည်။

            

Read More

သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ အဏုမြူဗုံးကို မရည်ရွယ်ဘဲလမ်းပြခဲ့မိသူ ဂျူနီယာ၀င်း

သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ

အဏုမြူဗုံးကို မရည်ရွယ်ဘဲလမ်းပြခဲ့မိသူ

(အောင်ဆုလူငယ်ဂျာနယ်၂ဝဝ၆၊ သြဂုတ်လ၊ ၁၅ ရက်)

သိပ္ပံပညာရှင် တော်တော်များများသည် အဏုကြည့်မှန်ပြောင်း၊ အဝေးကြည့်မှန်ပြောင်း သို့မဟုတ်ပါက ဓာတ်ခွဲခန်းသုံး ကိရိယာတွေ သုံးပြီး အလုပ်လုပ်ကြသည်။ သူတို့က ပြဿနာတွေ၏ အဖြေကို ရှာဖွေစမ်းသပ်မှုတွေ လုပ်ကြသည်။ အဖြေကိုရှာဖွေကြသည်။ Albert Einstein ကတော့ ထိုအချက်တွေနှင့် မတူသော သိပ္ပံပညာရှင်ဖြစ်ပါသည်။ သူကသီအိုရီဆန်သော ရူပဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးပါ။ သူကတွေ့ရှိ ချက်တွေကို စမ်းသပ်ခန်းထဲမှာရှာခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဦးနှောက်ထဲမှာ၊ ခေါင်းထဲမှာ ရှာတာဖြစ်သည်။ သူကသူ့ သီအိုရီတွေကို စမ်းသပ်မှု တွေ လုပ်ပြီး သက်သေမပြပါဘူး။ သူရဲ့ထူးခြားပြီး ကြီးကျယ်တဲ့ ဦးနှောက်ကို ချစ်တယ်။ မွေးမြူတယ်။ အကြံညဏ်တွေ ထုတ်ဖော်တယ်။ ပြီးတော့ သင်္ချာဖော်မြူလာတွေအဖြစ် အသွင်ပြောင်းတယ်။ ဤကား ဗူဘနမအ Albert Einstein ၏ ဝိသေသဖြစ်ပေသည်။

တခို့ျသော Albert Einstein (အဲလ်ဘက်အိုင်စတိုင်း)၏ သီအိုရီများက သူ့ခေတ်အခါထက်ကို ရှေ့ရောက်လွန်းနေသောကြောင့် စမ်း သပ်မှုတွေဟာ သိပ္ပံပညာ ရပ်ဆိုင်ရာ ကိရိယာတွေ တိုးတက်လာတော့မှသာလျှင် လုပ်ခဲ့ကြရလေသည်။ အိုင်စတိုင်းသည် ကမ္ဘာကြီးကို စကြ ဝဠာ၏ ဥပဒေသတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ကူညီတဲ့ သင်္ချာ ဖော်မြူလာတွေ ထုတ်ပေးခဲ့လေသည်။ သမိုင်းမှာ အိုင်စတိုင်းကဲ့သို့သော အလင်းစွမ်းရည်၊ ကမ္ဘာ့ဆွဲအား၊ အာကာသ၊ အချိန်ဟူသော လှို့ျဝှက်ဆန်းကြယ်သောအရာများကို ကျွနု်ပ်တို့ လူသားတွေ နားလည်အောင် အကူအညီပေးခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်မရှိခဲ့ဖူးပါဘူး။

သူ့ကို ၁၈၇၉ ခုနှစ် မတ်လ (၁၄) ရက်နေ့ ဂျာမဏီနိုင်ငံ Ulm မြို့မှာမွေးသည်။ သူ့မွေးပြီး တစ်နှစ်အကြာမှာMunich ၏ ဆင်ခြေ ဖုံး အရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဖခင်က လျှပ်စစ်-ဓာတုစက်ရုံ သေးသေးလေးပိုင်ဆိုင်သည်။ အိုင်စတိုင်း၏ ဦးလေးက အဲဒီစက်ရုံမှာ အလုပ်လုပ်ရင်း သူတို့နှင့်အတူနေသည်။ အိုင်စတိုင်း၏ မိခင်ကဂီတကို စိတ်ဝင်စားပြီး သူမကြောင့် နင်တယောထိုးပညာကို အသက်ခြောက် နှစ်မှာ သင်ကြားခဲ့ရသည်။ အဲဒီတယောလေ့ကျင့်ခန်းတွေကို သဘောမကျသော်ငြားလည်း နောက်ပိုင်းမှာတော့ မိုဇတ်၏ တယောဂီတကို ကောင်းကောင်းထိုးနိုင်ခဲ့သည်အထိ ကျွမ်းကျင်ခဲ့ပါသည်။ ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်ကသင်ခဲ့သော တယောထိုးသည့် အတတ်သည် သူ့ဘဝတစ်ခုလုံး ကို လွှမ်းခြုံခဲ့ပါသည်။ သူ့ဘဝ၏ စိတ်အပန်းဖြေစရာ ဘဝ၏ အနှစ်သာရကို ခံစားဖို့ရာ ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။

အိုင်စတိုင်းသည် ကလေးတုန်းက သာမန်ကလေးတစ်ယောက် အဆင့်ပင်မမီချေ။ စကားပြော အလွန်နှေးကွေးကာ သင်ကြားဖို့အလွန် ခက်ခဲသောကြောင့် မိဘများက သူ့ကို ထုံထုံအအဖြစ်သွားမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့ကြရသည်။ သူ့ကလေးဘဝမှာ ရွယ်တူကလေးတွေနှင့် ခွဲထွက်ကာ တစ်ကိုယ်တည်းနေရင်း သူ့အချိန်တွေကကို စိတ်ကူးယဉ်ကာ ဘာမှမလုပ်ဘဲ ကုန်လွန်ခဲ့လေသည်။ သူကခွန်အားသုံးပြီး လုပ်ရသောအလုပ်တွေ၊ ပြေးလွှားဆော့ရသော ကစားနည်းတွေ၊ ကုန်ကုန်ပြောရရင်တော့ စစ်တိုက်တမ်းကစားရတာကိုပင် မုန်းတီးသူဖြစ်လေသည်။ သူတို့နေရသော ရပ်ကွက်က ဂျာမန်စစ်စခန်းတွေနဲ့ နီးစပ်လျက်ရှိသော်လည်း အိုင်စတိုင်းကတော့ လက်နက်ကိရိယာတွေကို သဘောမကျ၊ ပြေးလွှားလှုပ်ရှားရ တာကို မနှစ်သက်နိုင်၊ သူကြီးပြင်းလာရပုံကတော့ သက်သောင့် သက်သာမရှိလှပေ။ ပြီးတော့ သူကစက်ရုပ် လူသားတွေလိုလည်ပတ် လှုပ်ရှားနေရသည့် သဘောသဘာဝကိုလည်း မနှစ်သက်သူ ဖြစ်သည်။

အိုင်စတိုင်းမိဘများက ဂျူးလူမိုျးများ ဖြစ်ကြသော်လည်း သူတို့က ဘာသာရေးအယူကို စိတ်မဝင်စားကြပေ။ အိုင်စတိုင်းကို အနီးဆုံး ကက်သလစ်ကျောင်းသို့ ပို့ခဲ့ကြသည်။ အိုင်စတိုင်းမှာ ငယ်စဉ်ကစာညံ့လွန်းသဖြင့် ဆရာဆရာမများက 'ထုံထိုင်းပြီး ရှေ့မတက်တဲ့ ကောင် ကလေး'ဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ သူကလည်း ကျောင်းတက်ရတာ မပျော်ပါ။ ကျောင်းသားများမှာ သင်ကြားမှုကို အလွတ်ကျက်ခြင်းဖြင့်သာ ဖြတ် သန်းခဲ့ကြရသည်။ ဘာသာရပ်ကို ဆွေးနွေးမှုခို့ျယွင်းနေသဖြင့် နက်နက်နဲနဲ စိတ်ဝင်စားမှုကို ဦးမဆောင်နိုင်ဖြစ်ကြရသည်။

အိုင်စတိုင်းက သူ့ငယ်ဘဝမှာ အရေးအပါဆုံးဖြစ်ရပ်နှစ်ခု ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ သူအသက် (၅) နှစ်မှာ ဖခင်ဖြစ်သူက လက်ဆောင်ပေး သော သံလိုက်အိမ်မြှောင် ရရှိခဲ့ခြင်းနှင့် အသက် (၁၂) နှစ်မှာ ယူကလစ် (Euclid) ၏ ဂျီသြမေတြီကို သင်ကြားရခြင်း ဖြစ်သည်တဲ့။ သူက 'ငယ်ရွယ်စဉ်မှာ ဒီလို စာအုပ်မိုျးကို မသင်ယူခဲ့ဖူးရင် တွေးခေါ်ယူဆခြင်းကို အခြေခံသော စူးစမ်းရှာဖွေသူ ဖြစ်မလာနိုင်ပါဘူး'ဟု ဆိုပါ သည်။

အိုင်စတိုင်း အသက် (၁၅) နှစ်မှာ ဖခင်ဖြစ်သူက သူ့၏လျှပ်စစ်လုပ်ငန်းကို လုပ်ဖို့တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ အိုင်စတိုင်းက သူ၏ လေ့လာ စူးစမ်းမှုကို ရပ်မပစ်ချင်ပါ။ သူစိတ်ဝင်စားတာက သင်္ချာနှင့် ရူပဗေဒ၊ သူက ရူပဗေဒဆရာဖြစ်ချင်သည်ဟု အစီအစဉ်ဆွဲထားသည်။ ဖခင်ဖြစ် သူက သူ့အလုပ်ချဲ့ထွင်ရာ အီတလီရှိ Milan သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရာ အိုင်စတိုင်းက Munichမှာ ကျောင်းတက်ပြီးဒီပလိုမာ ရယူဖို့ နေခဲ့သည်။ သူ့ဦးနှောက်က သင်္ချာဘာသာရပ်မှာ တခြားသူတွေရှေ့က ရောက်သလောက် တခြားဘာသာရပ်တွေမှာ လေးလံထိုင်းမှိုင်းလွန်းလှသည်။ နောက် တော့ အိုင်စတိုင်းမှာ ကျောင်းမှထွက်ခဲ့ရပြီး ဖခင်ရှိရာ အီတလီသို့ ရောက်ခဲ့သည်။

အီတလီမှာနေသော ခေတ္တအချိန်ကာလလေးမှာ သူ့ဘဝရှေးရေးကို စဉ်းစားမိခဲ့သည်။ သူဆုံးဖြတ်ထားသည့် အတိုင်းပင် ဆွစ်ဇာလန်ရှိ Zurichကျောင်းမှာ ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲ ဝင်ဖြေသည်။ သူ့သင်္ချာအမှတ်က မြင့်သော်လည်း ဘာသာရပ်နှင့် ဇီဝဗေဒမှာ အားနည်းသောကြောင့် စာမေးပွဲကျသည်။ သို့ရာတွင် Zurichဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ကျောင်းမှ ဒါရိုက်တာက သူ၏ သင်္ချာစွမ်းရည်အပေါ် အံ့သြကျေနပ်သောကြောင့် ဆွစ်ဇာလန်တွင် လိုအပ်သောနေရာတစ်နေရာအတွက် ဝင်ခွင့်ကို ဖြည့်ပေးခဲ့သည်။ အိုင်စတိုင်းမှာ အလွန်ပျော်ရွှင်ခဲ့ရပြီး Munich နှင့် ဘာမှမဆိုင်သော ဆက်ဆံရေးတို့ကြောင့် ကျေနပ်ခဲ့ရသည်။ အဲဒီမှာ ကျောင်းသားတွေနှင့် ဆွေးနွေးဖို့ ဝန်မလေးချေ။ ဒါဟာသူ့ဘဝမှာ အလွန် နှစ်သက် သဘောကျသောကျောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းပါပဲ။ နောက်တော့အဲဒီမှာ ပြီးဆုံးအောင် တက်ခဲ့ပြီးနောက် သူအရင်က လျှောက်ခဲ့သော Zurich ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာကျောင်းမှာ ဝင်ခွင့်ရခဲ့လေတော့သည်။

အိုင်စတိုင်းဘယ်လောက်ပဲ တော်တော်၊ ပါမောက္ခတွေက သူ့အတွက်ဘယ်လိုပဲ ထောက်ခံသည်ဖြစ်စေ၊ နေရေး ထိုင်ရေး၊ စားသောက် ရေးအတွက် ငွေကြေးမပြည့်စုံမှုကြောင့် ဆွစ်ဇာလန်ရှိ ရုံးတစ်ရုံးမှာ စာရေးအလုပ်ကို ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်မှာ ဝင်လုပ်ခဲ့ရသည်။ ဆရာအလုပ်နှင့်တော့ ဝေးခဲ့ရသည်။ သို့သော် အိုင်စတိုင်းအတွက် အဆင်ပြေချင်တော့ သူ့မှာလစာလည်းရ၊ အလုပ်ကလည်း လွယ်ကူသက်သာကာ သူ့မှာ စဉ်းစားဖို့ အချိန်တွေ များစွာရခဲ့လေသည်။ စာရေး အလုပ်လုပ်နေစဉ် ၁၉ဝ၅ ခုနှစ်မှာ အဏုမြူဗုံးကို ဦးဆောင်ပေးမည့် သီအိုရီတစ်ခုကို အိုင်စတိုင်းက ဖော်ထုတ်ခဲ့မိလေတော့သည်။ စာအုပ်အမည်က Special Theory of Relative’ ဖြစ်သည်။ တခို့ျသော သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ထိုစာအုပ်ကို 'သမိုင်း၏အရေး အကြီးဆုံး အချက်အလက်များ'ဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။

သို့သော်လည်း အစပိုင်း ထိုစာအုပ်မှာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ၏ အားပေးမှုကိုမရခဲ့ပါဘူး။ အကြောင်းကတော့ အိုင်စတိုင်းက သူရဲ့စာအုပ်ထဲ မှာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ၏ အမှားတွေကို ထောက်ပြထားပြီး ပြန်စစ်ဆေးဖို့ တွန်းအားပေးထားလို့ဖြစ်လေသည်။ သို့သော် ၁၉၁၂ ခုနှစ်မှာ သူ့ကို ဆန့်ကျင်မှုတွေ ပျောက်ကွယ်ကုန်ကာ သိပ္ပံပညာ ကမ္ဘာကြီးကသူ့ကို အထင်ကရ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ ကြလေသည်။

မထင်မရှား စာရေးလေးဘဝကနေ ကမ္ဘာပေါ်မှာထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လာရသည်။ သူ့ကို ဥရောပ တက္ကသိုလ်တွေက ဟောပြော ပေးဖို့ သင်တန်းပို့ချဖို့ ဖိတ်ကြားခဲ့ကြသည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် ဘာလင်တက္ကသိုလ်မှာ ရူပဗေဒ ပါမောက္ခဖြစ်လာသည်။ အဲဒီမှာ ၁၉ နှစ်လောက် လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်မှာ နိုဘယ်ဆုရခဲ့သည်။

အိုင်စတိုင်း၏ ဘဝလုံးဝဥဿုံပြောင်းလဲခဲ့ရတာ ၁၉၃၃ ခုနှစ်မှာဖြစ်သည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ် Adolf Hitler အာဏာရှိချိန်မှာ အိုင်းစတိုင်းက Princetonတက္ကသိုလ်မှာ ဧည့်သည်ပါမောက္ခဖြစ်နေသည်။ ဒီရာထူးက ၁၉၃၂ ဒီဇင်ဘာမှာ ရယူခဲ့တာဖြစ်လေသည်။ ဟစ် တလာက ဂျာမဏီမှာ တန်ခိုးအာဏာကျယ်ပြန့်လာကာ ဂူျးတွေကို သုတ်သင်နေပြီး ဂူျးပေါင်းများစွာကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဟစ်တလာက ကမ္ဘာကြီးကို အုပ်စိုးမည်ဟု ေြွကးကြော်ခဲ့သည်။ သူက ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကို စတင်ခဲ့သူပါပဲ။

အိုင်စတိုင်းဟာ ဟစ်တလာရဲ့ နာဇီဝါဒရက်စက်ယုတ်မာမှုတွေကို ဆန့်ကျင်ပြောဆိုခဲ့မှုတွေကြောင့် ဟစ်တလာက သူ့အိမ်ကို ဖျက်ဆီး ပစ်ကာ သူပိုင်ဆိုင်သမျှတွေ သိမ်းယူခဲ့လေသည်။ သူ့ကိုဖမ်းမိရင် ငွေကြေးမြောက်များစွာပေးမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အတော် ဆုံး သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး အိုင်းစတိုင်းဟာ အိမ်ခြေယာမဲ့ဘဝကို ရောက်ရှိခဲ့ရလေသည်။ သို့သော် အိုင်စတိုင်းက New Jersey ရှိ Princetonတက္ကသိုလ်မှ Institute for Advanced Study ကျောင်းမှဖိတ်ကြားမှုဖြင့် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ကာ အမေရိကသို့ ရောက်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်မှ သည် ၂၂ နှစ်တိုင် အလုပ်လုပ်ရင်း အသက်ရှင်ခဲ့ကာ တက္ကသိုလ်ပရဝုဏ်မှာ လူသေးသေးလေး အဖြူရောင်ဆံပင်ဘုတ်သိုက်နှင့် အိမ်မှရုံးသို့ ရာသီဥတုကိုမမှုဘဲ နေ့စဉ်လမ်းလျှောက်သွား သူအဖြစ် လူသိများခဲ့ပါသည်။ ၁၉၄ဝ မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။

၁၉၄၅ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်က ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကို အဏုမြူဗုံးနှင့် ပွဲသိမ်းလိုက်လေသည်။ အဲဒီအဏုမြူဗုံး၏ အခြေခံသဘောတရား က အိုင်စတိုင်း၏ ၁၉ဝ၅ ခုနှစ် အယူအဆ သီအိုရီကို အခြေပြုထားသည်။ အဲဒီမှာ 'အစိုင်အခဲကို စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းနိုင်သည်။ စွမ်းအင် ကနေ အစိုင်အခဲအဖြစ် ပြောင်းနိုင်သည်'ဟူသော သီအိုရီကို အိုင်စတိုင်းက ချပြထားသည်။ ဒီအရင်သိပ္ပံပညာရှင်တွေအားလုံးကို ဆန့်ကျင်ထား သော အဆိုတစ်ခု ဖြစ်သည်။

၁၉၃၉ ခုနှစ်မှာ အိုင်စတိုင်းက သမ္မတ Franklin Rosevelt ထံ စာတစ်စောင် ရေးသားခဲ့သည်။ စာထဲမှာ သူ့ဖော်မြူလာကို အခြေခံကာ သာမန်ဗုံးကို စမ်းသပ်မှု အစီအစဉ်လုပ်နေသောင် E Fermi နှင့် L Azilard တို့နှင့် ပတ်သက်လျက်ရှိပါသည်။ သူလုပ်ခဲ့သော အလုပ်ဟာ ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် သေကြပျက်စီးမှုကို ဦးဆောင်ဖို့အတွက် မရည်ရွယ်ခဲ့ပါဘူးတဲ့။ သူ့ဘဝမှာ အကြီးအကျယ်နောင်တရခဲ့မိတာဟာ သိပ္ပံပညာဟာ လူသားတွေ အကိုျးပြုရမည့် အစားလက်နက်သဖွယ် အသုံးချခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်လေသည်။ အိုင်စတိုင်းဟာ အဏုမြူဗုံးနှင့်တကွ ဆိုးရွားတဲ့ ထိခိုက်မှုတွေကို ကာကွယ်ဖို့ ကမ္ဘာကြီးငြိမ်းချမ်းဖို့ စည်းလုံးကြပါစို့ဟု နိုင်ငံတကာကို တိုက်တွန်းခဲ့ပါသည်။

အိုင်စတိုင်းကတော့ စကြဝဠာရဲ့ လှို့ျဝှက်ချက်အဖြေကို ရှာဖွေခဲ့သူပါ။ သူ့ကို ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့နူးညံ့သော၊ သိက္ခာရှိသော၊ ရိုးသား သော လူသားတစ်ယောက်အဖြစ် အမှတ်ရနေကြပါသည်။ အိုင်စတိုင်းဟာ ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၈ ရက် အသက် (၇၆) နှစ် အရွယ်မှာ ကွယ်လွန်ခဲ့ပါသည်။ ကမ္ဘာကြီးအား အသိပညာတံခါးကို ဖွင့်ပေးခဲ့သူ သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သမိုင်းမှာ စဉ်းစားတွေးခေါ် ပညာရှင်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ သူ့အမည်ထင်ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါသည်။

Read More

သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ ဂျူနီယာဝင်း

သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ  ဂျူနီယာဝင်း

အောင်ဆုလူငယ်ဂျာနယ်

၂ဝဝ၆၊ သြဂုတ်လ၊ ၁ ရက်)

သိပ္ပံပညာက ကမ္ဘာကို ကိုင်လှုပ်လိုက်သောအခါ အံ့သြစရာဖြစ်ရတာက လူတော်တော်များများ သိပ္ပံပညာဆိုတာ ဘာမှန်းနားမလည် ကြခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ဒီတော့ ထိုအချက်ကို ဖြေရှင်းကြဖို့ သိပ္ပံပညာဆိုတာဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ဘာတွေလုပ်ကြသလဲဆိုတာပဲ ဆိုသည့် အချက်ကို လက်ခံဖို့ အကြံပေးရမည်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ဘာလုပ်ကြသလဲဆိုသည့် မေးခွန်း၏ အဖြေကိုရဖို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ၏ ဘဝတွေ နှင့် အလုပ်တွေကို လေ့လာကြမည်။

သိပ္ပံပညာရှင်ဆိုတဲ့ လူသားတွေဟာ အင်မတန်စူးစမ်းချင်၊ သိချင်၊ လေ့လာချင်ကြပြီး အရာရာကို စပ်စပ်စုစုနှင့် သံသယမျက်လုံးတွေ နှင့် အဖြေရှာနေကြသူတွေပဲ ဖြစ်လေသည်။ သူတို့က ခက်ခဲတဲ့မေးခွန်းတွေရဲ့ အဖြေတွေကို ရှာဖွေရာမှာ လွယ်လွယ်နှင့် နောက်ဆုတ်မဲ့သူ တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ ပြောရရင်တော့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေအားလုံးဟာ 'ခေါင်း'သမားတွေဖြစ်ပါသည်။ သူတို့၏ ဦးခေါင်းကို အသုံးချနေသူ တွေ ဖြစ်ပါသည်။ သူတို့က စဉ်းစားသည်။ သက်သေတွေကို စုဆောင်းသည်။ ပြီးတော့ဒါကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသည်။ နည်းလမ်းပေါင်းများစွာ သုံးပြီး ဂရုတစိုက် ချိန်ကိုက်တတ်ကြသည်။ ပြဿနာကို အခြေခံပြီး စဉ်းစားရတာ ရှည်ကြာသည်။ ခက်ခဲမှုတွေ ရင်ဆိုင်ရသည်။ သိပ္ပံ ပညာရှင်တွေမှာ အဖြေတွေရှိရာကို ရှေ့ရှုတဲ့ ဦးနှောက်အစွမ်းတွေ ပိုင်ဆိုင်သည်။ ထိုစူးရှထက်မြက်သည့် ထိုးထွင်းညဏ်တို့ကို အစဉ်အမြဲ စမ်းသပ်လျက်ရှိကာ တခြားသော သိပ္ပံပညာရှင်တွေကိုလည်း ဒါကိုစမ်းသပ်ကြည့်ကြဖို့ အားပေးလျက်ရှိကြသည်။

သူတို့က အနာဂတ်ဟောကိန်းတွေလည်း ထုတ်တတ်ကြသည်။ အကယ်၍ သူတို့ရဲ့ ဟောကိန်းတွေ အလုပ်မဖြစ်သောအခါ နောက်ထပ် အကိုျးအကြောင်းသင့်လျော်စေမည့် ဟောကန်းတွေကို ရှာဖွေထုတ်ဖော်ကြသည်။ သူတို့က စိတ်ကူး စိတ်သန်း အသစ်တွေကို လက်ခံဖို့ အသင့်ရှိကြသည်။ အသစ်သစ်သော တွေ့ရှိချက်တွေ၊ ရရှိချက်တွေကို သူတို့၏ အယူအဆအဟောင်းတွေနှင့် ပြောင်းလဲရယူပစ်လိုက်ဖို့ လုံးဝ ဝန်မလေးသော သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ကျွနု်ပ်တို့၏ စကြဝဠာကြီးထဲက အဖြစ်အပျက်တွေ၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်များနှင့် ဖြေရှင်းချက်များကို တစ်ချိန်လုံး ကြိုးစားရှာဖွေလျက်ရှိနေကြသည်။ ထို့ကြောင့် သိပ္ပံပညာအသိသည် ကြီးထွားတိုးတက်လာရသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ အကြောင်း ကို ဖတ်ရှုခြင်းဖြင့် ကလေးငယ်တွေ၊ ကျောင်းသားကျောင်းသူတွေသည် သိပ္ပံပညာဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာ သိလာကြလိမ့်မည်။

သိပ္ပံပညာရှင်တွေမှာ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ စွန့်စားခန်းတွေရှိကြသည်။ သူတို့အကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားဖို့ မျှော်လင့်သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် သိပ္ပံပညာရှင်ဟူသော လူသားတွေက ဘယ်လိုလူမိုျးတွေပါလိမ့်ဟု လေ့လာသိရှိကြခြင်းဖြင့် အသက်သည်လည်း ဤကမ္ဘာမြေကြီး၏ အမှန် တရား အသစ်များကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်လိုသော စိတ်ဆန္ဒများ ရှင်သန်လာစေချင်ပါသည်။

ပထမဦးစွာ သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သူ Johann Mendel (၁၈၂၂-၁၈၈၄) နှင့် မိတ်ဆက်ပေးမည်။ သူ့ဘဝ၊ သူ့အကြောင်းက စိတ် ဝင်စားစရာ ကောင်းသည်။

''မင်းမှာမင်းအမေရဲ့ နှာခေါင်းရှိတယ်''

''မင်းအဖေရဲ့မျက်လုံးတွေရထားတယ်''

ထိုစကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဟာ မင်းရဲ့ နှာခေါင်းက မင်းအမေနဲ့တူတယ်။ မင်းမျက်လုံးတွေက မင်းအဖေနဲ့တူတယ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ မိဘတွေ၊ ဘိုးဘွားတွေက ထိုရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွေကို သူတို့ကလေးတွေဆီ ဆက်လက်၍ လက်ဆင့်ကမ်းသွားကြသည်။ အမေ့ဆီက ဆံပင် ကောက်ကောက်တွေ၊ အဖေ့ဆီက မျက်လုံးညိုညိုတွေ စသည်၊ စသည်။ မျက်လုံးအရောင်၊ အရပ်အမောင်း၊ နှာခေါင်းပုံစံ၊ နားရွက်ပုံသဏ္ဌာန် တွေ လက်ဆင့်ကမ်းသွားသည့် ဖြစ်ရပ်ကို အမွေဆက်ခံခြင်းဟုခေါ်သည်။ အမွေဆက်ခံသော ပညာရပ်လေ့လာခြင်းကို မိုျးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ပြန့် ပွားပုံကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်ဟု ခေါ်သည်။ ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီး Gregor Johann Mendal သည် ထိုပညာရပ်ကို စိတ်ဝင်စားခဲ့ပြီး မိုျးရိုးဗီဇလေ့လာသော ပညာရပ်ကို စတင် စူးစမ်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

သူက မျက်လုံးပြာပြာတွေ၊ နှာခေါင်း ရှည်ရှည်တွေ၊ ခြေထောက်ပုံစံတွေက မိုျးရိုးဗီဇကြောင့်ဟု ဆိုသည်။ ဒါကို သူဘယ်လိုစဉ်းစား မိသွားသလဲ။ Johann ၏ ဖခင်က ဆင်းရဲသော တောသူတောင်သား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ချက်ကိုစလိုဗားကီးယား၏ ဒေသနယ်ပယ်က Moravia တောရွာ တစ်ရွာက ဥယျာဉ်မှူး အလုပ်လုပ်သူ တစ်ဦးဖြစ်လေသည်။ သူငယ်ငယ်က မိသားစု ဥယျာဉ်ခြံထဲက သစ်ပင်တွေကို ကူညီလုပ်ကိုင် ပေးရတာနှစ်သက်သည်။

'ပန်းကလေးတွေရဲ့ အရောင်က ဘာဖြစ်လို့ မတူရသလဲ'

'ပန်းသီး အနီရောင်အပင်ရဲ့ အသီးတွေက ဘာကြောင့် အနီရောင်ဖြစ်ရသလဲ၊ ပန်းသီး အဝါရောင်အပင်ရဲ့ အသီးတွေက ဘာကြောင့် အဝါရောင်ဖြစ်ရသလဲ'

ဖခင်သည် Johann ၏ မေးခွန်းများကြောင့် အလွန်အံ့အားသင့်ရသည်။ မဖြေနိုင်သည့် အတွက်လည်း စိတ်မကောင်း ဖြစ်ရသည်။ ထိုအချိန်တုန်းက အဖြေကို ဘယ်သူမှ မသိကြပါ။

ဆင်းရဲသော မိသားစုက အခြေအနေကြောင့် Johann မှာ (၄) နှစ်တာ ကောလိပ်တက်ရသည့် ကာလတစ်လျှောက်လုံးမှာ ခို့ျတဲ့စွာ ချွေတာပြီး ပညာသင်ခဲ့ရသည်။ သူ့အသက် (၂၁) နှစ်မှာ ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကာသူတော်စင် ွမနါသမပ အမည်ကို အမှတ်တရ ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် သူ့ဘာသာရေး အမည် Brother Gregorဘဝကို ခံယူခဲ့သည်။ ဘာသာရေး ဘုန်းကြီးဘဝ ဖြင့် စိုက်ပိုျးရေး ခြံမြေကွက်တစ်ခုကို ဦးစီးခဲ့ရပြီး သူစိတ်ဝင်စားသော လေ့လာမှုတွေကို လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၄၇-ခုနှစ်မှာ ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီး ဖြစ်လာသည်။

သိပ္ပံပညာကို စိတ်ဝင်စားသော Brother Gregor ကို ခရစ်ယာန် ဘုန်းကြီးကျောင်းက ဗင်းနစ်တက္ကသိုလ်သို့ ရူပဗေဒ ပညာသင် ကြားဖို့ ၂ နှစ်ပညာသင်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သူပြန်လာချိန်တွင် Altbrun ကျေးလက် ဒေသန္တရဆိုင်ရာကျောင်းတွင် ရူပဗေဒဆရာဖြစ်လာသည်။ ဘာသာရေး အလုပ်များနှင့် မရောယှက်စေဘဲ သူ့ဆရာဘဝကို ကုန်လွန်စေသည်။ ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ ဆက်နေကာ နေ့စဉ်ပန်းခြံ ထဲမှာ အချိန်ကုန်ခဲ့သည်။

သူ့ဖခင်နှင့် နေ့စဉ်တုန်းကလို မေးခွန်းတွေမေးသည်။ သူသိချင်စိတ်ကို အဖြေရှာဖို့ စမ်းသပ်မှုတွေလုပ်သည်။ ထင်မြင်ယူဆနေရတာ ထက် အဖြေကို စူးစမ်းရှာဖွေကာ သေသေချာချာ ရေးချမှတ်သားသည်။ ပဲစေ့ပင်တွေ ကြီးထားလာပုံအကြောင်းကို အသေးစိတ် လေ့လာခဲ့ သည်။ ၁၈၅၆-ခုနှစ်မှ ၁၈၆၄-ခုနှစ် (၈) နှစ်တာကာလမှာ မတူညီသော ပဲမိုျးစေ့ပင် ပေါင်း (၁) သောင်းကို လေ့လာကာ စိုက်ပိုျးခဲ့လေ သည်။ စမ်းသပ်မှုတွေ ရာနှင့်ချီပြီး လုပ်သည်။ အဝါရောင်ပဲစေ့ပင်၊ အစိမ်းရောင် ပဲစေ့ပင်၊ ပဲချောစေ့ပင်၊ ပဲရှုံ့တွစေ့ပင်... စသည်၊ စသည် ပဲမိုျးတွေနှင့် အစေ့မှ စိုက်သော အပင်မိုျးနွယ်တို့အကြောင်းကို ရှစ်နှစ်တာ ကြိုးစားရှာဖွေသုတေသနတွေလုပ်ခဲ့သည်။ သူက မိုျးရိုးဗီဇအမွေ ဆက်ခံခြင်း ဥပဒေရှိနေသည်ဟု တစ်ထစ်ချ ယုံကြည်သည်။ အဲဒီလိုပဲ လူတွေမှာလည်း ဒီလိုဥပဒေသတွေရှိတယ်။ သို့သော် လူသားတွေ၏ မိုျးရိုးဗီဇ စမ်းသပ်မှုကိုတော့ မလုပ်နိုင်ခဲ့ချေ။

သူ၏ သီအိုရီအသစ်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး စိတ်လှုပ်ရှားမိသည်။ ဒါကို ကမ္ဘာကိုချပြဖို့ အချိန်ရောက်ပြီ။ ၁၈၆၅-ခုနှစ်တွင် စာတမ်းတစ် စောင် ရေးပြီး မြို့ကလေး၏ Science Society မှာ ဖတ်ပြခဲ့သည်။ သို့သော် သူ ပြောနေတာတွေကို ဘာတွေမှန်းပင် သိပုံမရကြချေ။ လက်ခုပ်သံတွေကတော့ ယဉ်ကျေးမှုအရတော့ တီးကြပါသည်။ ဒါပေမဲ့ သိပ်မကြာခင်မှာ သူပြောခဲ့တာတွေ မေ့သွားကြသည်။ သူရှင်းတာ မကောင်းလို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ သူအိမ်ပြန်လာပြီး သူစာတမ်းကိုဆက်ရေးသည်။ နောက်တစ်ကြိမ် အစည်းအဝေးမှာ ထပ်ဖတ်ပြပြန်သည်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူမှ စိတ်မဝင်စားကြ။ ပဲစေ့မိုျးပင်တွေကိစ္စမို့ ဘယ်သူမှ စိတ်မဝင်စားကြတာ ဖြစ်နိုင်သည်။ သူ့မိန့်ခွန်းကို သိပ္ပံမဂ္ဂဇင်းလေးတစ်ခုမှာ ထည့်သည်။ သို့သော် ထိုစာတမ်းမှာ စာကြည့်တိုက်မှာ ဘယ်သူမှ မဖတ်၊ စိတ်မဝင်စားသောကြောင့် ဖုန်ပဲ တက်သွားချေပြီ။

သို့သော်လည်း Gregor က စိတ်မပျက်ပါ။ သူက ပျော်ပျော်နေတတ်သူဖြစ်၏။ တစ်ချိန်ချိန်တော့ ဖြစ်လာမှာပါ'ဟု သူ့မိတ်ဆွေ ဘုန်းကြီးများကို ပြောခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှာ ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်း၏ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အဖြစ် အရွေးခံရသည်။ အဲဒီနောက်မှာ တော့ ဘာသာရေးကိစ္စထဲ လုံးထွေးနေခဲ့ရာ သုတေသနဘက်မလှည့်နိုင်တော့ပေ။ ၁၈၈၄-ခုနှစ် သူကွယ်လွန််ချိန်ထိ (၈) နှစ်တာ ပဲစေ့များဖြင့် ရူးသွပ်ခဲ့သူတစ်ဦး၏ 'မန်ဒဲလ်၏ မိုျးရိုးဗီဇ ဥပဒေသများ’ Mendal’s Laws of Heredity ကို ဘယ်သူမှ မသိကြသေးပါ။

သူကွယ်လွန်ပြီး (၁၆) နှစ်ကြာမှ သူ့အမည်ကို သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးအဖြစ် ကမ္ဘာက အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉ဝဝ-ပြည့်နှစ်မှာ ဥရောပ တိုက်သား သိပ္ပံပညာရှင် (၃) ဦးကMendal ၏ လွန်ခဲ့သောနှစ် (၃ဝ) က စာမူကို တွေ့ခဲ့ကြလေသည်။ သူတို့က ဤမျှအရေးပါကာ အရေးကြီးလှသည့် အကြောင်းအရာကို ကမ္ဘာအနှံ့ကို ဖြန့်ပေးခဲ့ကြလေတော့သည်။

Mendal ၏ ဥပဒေသမှန်ကန်သည်မှာ သစ်ပင်၊ သစ်ဥတွေမှာသာမက တိရစ္ဆာန်တွေ၊ လူတွေမှာပင် တိကျမှန်ကန် ကိုက်ညီနေလေ သည်။ သူ့သီအိုရီများမှာ လယ်သမားကြီးများ၏ ဂုံျ၊ စပါး၊ ပြောင်း၊ အသီးအနှံစိုက်ပိုျးရေးတွင် အကူအညီပေးကာ နွား၊ ကျွဲမွေးမြူရေးတွေမှာ လည်း အသုံးကျလှ၏။ ထိုဥပဒေသများသည် ယခုအခါ လူ့မိုျးရိုးဗီဇ ဆိုင်ရာကုထုံးသစ်များကို ဦးဆောင်လမ်းပြလျက်ရှိလေသည်။ သြစတြေး လျားလူမိုျး၊ ရုက္ခဗေဒပညာရှင် Mendal အား မိုျးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရပ်အား အဦးဆုံးလမ်းညွှန်ပေးသူအဖြစ် ယနေ့တိုင် အမှတ်ရလျက် ရှိနေကြလေတော့သတည်း။

Ref 1.Giant of Science – Philip Cane ‘ The World of Sciene’

2.Famous Scientists (1967) London

Read More

သိပ်ပံပညာကမ်ဘာ ဂျူနီယာဝင်း

သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ

ဂျူနီယာဝင်း

(စိတ်ကူးခိုျခိုျ ၁၁ နှစ်ပြည့်

၂ဝ၁ဝ၊ သိပ္ပံပညာစာအုပ်မှ)

သိပ္ပံပညာက ကမ္ဘာကို ကိုင်လှုပ်လိုက်လေပြီဟု ဆိုကြပါသည်။ သို့သော် လူတော်တော်များများက သိပ္ပံပညာဆိုတာ ဘာမှန်းမသိကြ ပေ။ သည်တော့် ထိုအချက်ကို ဖြေရှင်းကြဖို့ သိပ္ပံပညာဆိုသည်မှာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ဘာတွေလုပ်ကြသလဲဟူသည်ကို လေ့လာခြင်းပင်ဖြစ် သည်ဟု ဆိုရပေမည်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ဘာလုပ်ကြသလဲဆိုသည့် မေးခွန်း၏ အဖြေကိုရဖို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ၏ ဘဝတွေနှင့် အလုပ်တွေကို လေ့လာကြရလေသည်။

သိပ္ပံပညာရှင်ဟူသော လူသားများသည် အင်မတန်စူးစမ်းချင်၊ သိချင်၊ လေ့လာချင်ကြပြီး အရာရာကို စပ်စပ်စုစုနှင့် သံသယမျက်လုံး များနှင့် အဖြေရှာနေကြသူတွေပဲ ဖြစ်လေသည်။ ၄င်းတို့သည် အဖြေရရှိဖို့ ကြိုးပမ်းရာတွင် လွယ်လွယ်ကူကူနှင့် နောက်ဆုတ်မည့်သူများ မဟုတ်ကြချေ။ သိပ္ပံပညာရှင်များအားလုံးသည် သူတို့၏ ဦးနှောက်ကို အသုံးချနေသူတွေဖြစ်လေသည်။ သူတို့က စဉ်းစားသည်။ သက်သေတွေ ကို စုဆောင်းသည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသည်။ နည်းလမ်းပေါင်းများစွာသုံးပြီး ဂရုတစိုက်ချိန်ကိုက်တွက်ချက်တတ်ကြသည်။ ပြဿနာများကို အခြေခံပြီး အချိန်ကာလရှည်စွာ စဉ်းစားတွေးတောတတ်ကြသည်။ အခက်အခဲများကို ရင်ဆိုင်ရသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များကား အဖြေတွေရှိရာ ကို ရှေးရှုသော ဦးနှောက်အစွမ်းကို ပိုင်ဆိုင်သူများ ဖြစ်လေသည်။ ထိုစူးရှထက်မြက်သည့် ထိုးထွင်းညဏ်တို့ကို အလကားမထားဘဲ အစဉ် အမြဲ စမ်းသပ်လျက်ရှိကာ တခြားသော သိပ္ပံပညာရှင်များကိုလည်း အမြဲမပြတ် စူးစမ်းလေ့လာဖို့ အားပေးကြသည်။

သိပ္ပံပညာရှင်များသည် အနာဂတ်ဟောကိန်းများကိုလည်း ထုတ်တတ်ကြသည်။ ဘယ်နှခုနှစ်မှာ လကြတ်မည်၊ နေကြတ်မည်၊ ကမ္ဘာနှင့် ဘယ်တော့ဘယ်ဂြိုဟ်က တစ်တန်းတည်းဖြစ်မည်၊ အနီးကပ်ဆုံးရှိမည်... စသည်ဖြင့် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ၄င်းတို့၏ ဟောကိန်းများ မပြည့်စုံ ဘူးဟု ယူဆသောအခါ နောက်ထပ်အကိုျးအကြောင်း သင့်လျော်စေသော ဟောကိန်းများကို ရှာဖွေထုတ်ဖော်ကြပြန်သည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များ သည် စိတ်ကူးစိတ်သန်း အသစ်များ၊ အသစ်အသစ်သော တွေ့ရှိချက်များကို အမြဲတစေ ရှာဖွေနေကြသူများဖြစ်ကာ ၄င်းတို့၏ အယူအဆ ဟောင်းများကိုလည်း အသစ်များနှင့် လဲလှယ်ပစ်လိုက်ဖို့ကို ဝန်မလေးကြချေ။

ကျွနု်ပ်တို့၏ စကြဝဠာကြီးထဲက အဖြစ်အပျက်တွေ၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်များနှင့် ဖြေရှင်းချက်များကို တစ်ချိန်လုံး ကြိုးစားရှာဖွေလျက် ရှိနေကြသည်။ ထို့ကြောင့် သိပ္ပံပညာသည် ကြီးထွားတိုးတက်လာရသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေအကြောင်းကို ဖတ်ရှုခြင်းဖြင့် ကလေးငယ်တွေ၊ ကျောင်းသား ကျောင်းသူတွေသည် သိပ္ပံပညာဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာ သိလာကြလိမ့်မည်။

သိပ္ပံပညာရှင်တွေမှာ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ စွန့်စားခန်းတွေ ရှိကြသည်။ သူတို့အကြောင်းများသည် စိတ်ဝင်စားစရာဖြစ်သည်။ သိပ္ပံပညာရှင် တွေ အကြောင်း လေ့လာသိရှိခြင်းသည်ပင် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ အမှန်တရားများကို ရရှိခြင်းဖြစ်ပေသည်။ နေသည် တကယ်ပဲ ရွေ့လျား နေသလား၊ အရှေ့ဘက်ထွက်ကာ အနောက်ဘက်ကို ဝင်တယ်ဆိုတာ ဟုတ်သလား၊ သင်တို့ ဒီကနေ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ဘယ်နှစ်ကြိမ်သုံးခဲ့ပြီ လဲ၊ ကမ္ဘာ့ဆွဲအားဆိုတာ တကယ်ရှိသလား၊ သိပ္ပံပညာရပ်အားလုံး၏ ဘာသာစကားသည် သင်္ချာဖြစ်သည်ဆိုတာ ဟုတ်လား စသည် စသည် ဖြင့် ကမ္ဘာကြီးအကြောင်း အမှန်တရားများသည် သိပ္ပံပညာကသာ အဖြေပေးနိုင်သော ဘာသာရပ်ဖြစ်လေသည်။ သည်တော့ သိပ္ပံပညာရပ် သည် လူငယ်လူရွယ်များအတွက် အသိပညာ ဗဟုသုတ တိုးပွားစေသော ဘာသာရပ်တစ်ခုဟု ထင်မှတ်ဖွယ် ဖြစ်ရလေသည်။

အရာရာတွင် အကောင်းနှင့်အဆိုး၊ အမှားနှင့်အမှန်ဟူ၍ ဒွန်တွဲလျက်ရှိရာ သိပ္ပံပညာရပ်သည်လည်း အကောင်းအဆိုးရှိနေသည်။ သိပ္ပံပညာသည် လူသားများကို အကောင်းထက်အဆိုးသာပေးသည်ဟု ယုံကြည်နေကြသူများ ရှိသည်။ ကမ္ဘာကြီးသည် သိပ္ပံပညာ၏ တိုးတက် မှုများကြောင့် ပျက်စီးယိုယွင်းလာရသည်ဟု ထောက်ပြခြင်းခံရပါသည်။ ဥပမာ တစ်ခုပြရသော် ကမ္ဘာကျော် သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး အယ်ဘတ် အိုင်စတိုင်း (Albert Einstein) သည် စကြဝဠာ၏ လှို့ျဝှက်ချက်အဖြေကို ရှာဖွေပေးခဲ့သူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ သူ၏ နာမည်ကျော် သီအိုရီ တစ်ခုဖြစ်သော E=mc2 (E သည် စွမ်းအင်၊ m သည် အစိုင်အခဲ၊ c သည် အလင်း၏ အလျင်) သည် အဏုမြူဗုံး၏ အခြေခံသဘောတရား ဖြစ်နေသည်။ ၁၉၄၅ တွင် အမေရိကန်သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကို အဏုမြူဗုံးနှင့် ပွဲသိမ်းလိုက်သည်။ လူပေါင်းမြောက်မြားစွာ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ ရသည်။ အိုင်စတိုင်းသည် ထိုသီအိုရီကို တီထွင်ခဲ့စဉ်က ထိုကဲ့သို့သော ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် သေကြေပျက်စီးမှုကို ဦးဆောင်ဖို့ မရည်ရွယ်ခဲ့ ကြောင်း သူကိုယ်တိုင်ရေးသားသော စာတစ်စောင်ကို အမေရိကန်သမ္မတ ဖရင်ကလင်ရို့စ်ဘက် (Franklin Rosevelt) ထံ ပေးပို့ခဲ့ သည်။ သို့သော် အဏုမြူဗုံးသည် ယနေ့တိုင် ကမ္ဘာကြီး၏ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ခြောက်လှန့်နေဆဲဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာကြီး၏ အသိပညာတံခါးကို ဖွင့်ပေးခဲ့သော သိပ္ပံပညာကို လေ့လာသင်ယူ၍ သမိုင်းတွင် စဉ်းစားတွေးခေါ်ပညာရှင် များ ဖြစ်လာအောင် ကြိုးစားကာ သိပ္ပံပညာရပ်၏ ဆိုးကိုျးများကိုလည်း သိမြင်၍ သင်ခန်းစာယူကာ လှပသော ကမ္ဘာကြီးကို တည်ဆောက် ကြရပေမည်။

(စိတ်ကူးခိုျခိုျ ၁၁ နှစ်ပြည့်

၂ဝ၁ဝ၊ သိပ္ပံပညာစာအုပ်မှ)

Read More

သတ္တိရှိခြင်း ဂျူနီယာဝင်း

သတ္တိရှိခြင်း ဂျူနီယာဝင်း

(စိတ်ကူးခိုျခိုျ

၂ဝ၁ဝ၊ သတ္တိစာအုပ်မှ)

သတ္တိရှိခြင်း မရှိခြင်းကို အမိုျးမိုျးအဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်ကြသည်။ သို့သော် ကျွနု်ပ်တို့သည် သတ္တိရှိသောသေူတစ်ယောက်ယာ ဖြစ်ချင် ကြသည်။ ကလေးဘဝက ဆရာစာမေးလျှင် ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ထဖြေရဲတာ၊ ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးအခန်းကို ကိစ္စရှိလို့ သွားရမည်ဆိုလျှင် သတ္တိရှိသော သူကိုပဲ ရွေးချယ်သွားခိုင်းသည်ကအစ သတ္တိက တော်တော်အရေးပါနေသည်။ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် ရန်ဖြစ်ကြသည့်အခါ ဗလကောင်း သည့် ကလေးက အနိုင်ရသွားလျှင် ဒါကိုပဲ သတ္တိဟု ခေါ်ဝေါ်သလားဟု ထင်ခဲ့ကြသည်။ ရှုံးမယ်မှန်းသိရက်နှင့် ကိုယ့်ထက် အင်အားများသူ များကို အသေခံပြီး မိုက်ရူးရဲဆန်စွာ တိုက်ခိုက်ခြင်းကရော သတ္တိရှိတာပဲလား။ တွေးစရာပါ။

သတ္တိဟူသည် သဘောတရား၊ အတွေးအခေါ်၊ ခံစားမှုစသည်တို့ကို ပြသောနာမ် ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လက်ဖြင့် ကိုင်တွယ်ပြလို့ မရသော အရာဖြစ်သည်။ သတ္တိသည် စိတ်၏ ခံစားမှု၊ ရင်ထဲကခံစားချက်ဖြစ်သည်။ လူတစ်ယောက်တွင် သတ္တိဟူသော ခံစားချက်သည် တခြားသောအရာများအားလုံးထက် ပိုသာသော အရည်အချင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥပမာ- လူတစ်ယောက်၏ စိတ်ခံစားချက်များဖြစ်သော ယုံကြည်မှု၊ မျှော်လင့်ချက်၊ သနားကြင်နာမှုအစရှိသည်တို့သည် သတ္တိဟူသော အရာကသာ လေ့ကျင့်မပေးလျှင် ထက်မြက်သော အရည်အချင်း များ ဖြစ်မလာနိုင်ပါ။ သင်သည် သတ္တိရှိသော လူဆိုးတစ်ယောက်ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ သင်သည် သတ္တိမရှိဘဲနှင့် လူကောင်းတစ်ယောက် ဖြစ်မလာနိုင်ပါ။

သတ္တိသည် စိတ်နှင့်သက်ဆိုင်သည်။ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ညဏ်ပညာတို့က သတ္တိကို အင်အားများမွေးပေးလိုက်ကြသည်။ ထိုကိုယ် ကျင့်တရားနှင့် ညဏ်ပညာတို့ကို ရောစပ်နေလိုက်သောအခါ သတ္တိအမိုျးအစားနှစ်မိုျးဖြစ်လာသည်။ ပထမတစ်မိုျးမှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ သို့ မဟုတ် အသက်ဆုံးရှုံးရသည်အထိ စွန့်စားလိုစိတ်ဖြစ်ပေါ်လာအောင် တွန်းအားပေး ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိဟုခေါ်သည်။ ဒုတိယ အမိုျးအစားမှာ အမှန်နှင့်အမှားကို စဉ်းစားဆင်ခြင်ဆုံးဖြတ်၍ မိမိ၏ဘဝ၊ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် အနာဂတ်တစ်ခုလုံး၊ ရင်းနှီးကာ စွန့်စားသော စိတ်ဓာတ်ဖြစ်သည်။ ယင်းကို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိဟုခေါ်သည်။

သည်တော့ အခုဆိုရင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သတ္တိကို ထင်ထင်ရှားရှား မြင်ကြပြီပေါ့။ တခို့ျသော လူများမှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သတ္တိအပြည့်ရှိသော်လည်း စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သတ္တိခို့ျတဲ့ကြသည်။ ဥပမာ ပြရသော် ဂျပန်စစ်သားများသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သတ္တိ အပြည့်ရှိသည်။ သို့သော် ၄င်းတို့၏ စစ်ရှုံးမှု၊ ၄င်းတို့၏ အစီအစဉ်များ ကျဆုံးမှုများကို ရင်ဆိုင်ရဲသော သတ္တိမရှိသဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် သတ်သေခြင်းဖြင့် ဘဝကို အရှုံးပေးသွားကြသည်။ ယင်းသည် ၄င်းတို့တွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိမရှိဟူသည်ကို ပြသရာရောက်သည်။ မိမိ၏ ကျရှုံးမှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိသောသတ္တိသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိဖြစ်သည်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သတ္တိရှိသူများသည် မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာထိခိုက်မှု၊ အန္တရာယ်ရှိမှုတို့ကို အလွန်သတိထားရှောင်ရှားတတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိထက်ပို၍ ရှားပါးပြီး မြင့်မားသော အရည်အချင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

လူတိုင်းလူတိုင်းတွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိ အနည်းအများစီရှိကြသည်။ သို့သော် ဘယ်လောက်ရှိသည်ဆိုသည့် အချက်ကတော့ စိတ်ဝင် စားစရာဖြစ်ပါသည်။ သတ္တိဟူသော အရာကို ဘဏ်တိုက်ထဲတွင် စုဆောင်းထားသော ငွေကြေးပိုက်ဆံများအဖြစ် ယူဆကြည့်ရအောင်။ သည်တော့ စတင်၍ စုဆောင်းချိန်တွင် များချင်လည်းများမည်။ နည်းချင်လည်းနည်းမည်။ ကျွနု်ပ်တို့က ဒါကို ချိန်ဆ၍ မျှမျှတတ သုံးစွဲနေကြ ရ၏။ အကယ်၍ အသုံးအစွဲကြီးစွာ အရမ်းကာရောသုံးစွဲလိုက်လျှင် တစ်ချိန်တွင် အရင်းပါပြုတ်ကာ ဒေဝါလီခံသွားရမည်။ အချိန်တိုင်း နေရာတိုင်းတွင် မျှမျှတတ သုံးစွဲကြရသည်။ လုံးဝမသုံးဘဲထားလျှင် ဘဏ်တိုက်တွင် ပိုက်ဆံများပိုလျှံလာကာ ဒုက္ခတွေ့ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် လိုအပ်သလို ထုတ်သုံးကြရသည်။ ဤကားဘဝတွင် သတ္တိကို သင့်လျော်သလို သုံးစွဲတတ်ဖို့ ဥပမာပေး၍ တင်ပြရခြင်းဖြစ်ပါ သည်။

သတ္တိရှိအောင် သင်ပေးလို့ရသလားဟူသော မေးခွန်းကို ဖြေရသည်ဆိုသော် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သတ္တိကိုတော့ သင်ယူ၍ရနိုင်သည်ဟု ဖြေရမည် ဖြစ်ပါသည်။ လူတစ်ယောက်ကို ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်မှုများပေး၍ တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ရှိအောင် လေ့ကျင့်ပေးကာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သတ္တိရှိအောင် ထိရောက်စွာသင်ပေးလို့ရသည်။ ရန်သူများ၊ မိမိကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်သူများနှင့် ရင်ဆိုင်တွေ့သည့်အခါ မကြောက်မရွံ့ တိုက်ပွဲဝင်ရဲသော သတ္တိမိုျးကို မွေးပေးနိုင်သည်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိကိုရော...။ ဤကား အနည်းငယ်မျှသာ သင်ပေးလို့ရနိုင်သည်။ ယင်း သည် မိမိစိတ်တွင်းက သဘာဝကျသော ခံစားမှုဖြစ်သည်။ လူငယ်လူရွယ်များသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိကို မိမိ၏ မိဘ၊ အတူနေသော မိသားစု၊ မိမိတက်သော ကျောင်းများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ ဘာသာရေးယုံကြည်မှုများနှင့် တခြားသော အလုပ်ခွင်ပတ်ဝန်းကျင်တို့မှ ရရှိနိုင်သည်။ သို့သော် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာခံစားချက်မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော သတ္တိဟူသော အရာသည် မိမိရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့လိုက်ရသော အတွေ့အကြုံ၊ အဖြစ်အပျက်များမှ ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ထိုအချိန်အခါတွင် အသုံးပြုလိုက်ရသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိသည် အလွန် တရာမှ ရှားပါးကာ သိရှိဖို့လည်း ခက်ခဲလှသည်။ ယင်းကို ငယ်ရွယ်စဉ်မှအစပြု၍ အတွေ့အကြုံများကို ရင်းနှီးကာ လေ့လာသင်ယူသွားရမည် ဖြစ်ပါသည်။

နိဂုံးခုျပ်ဆိုရသော် သတ္တိအမိုျးအစားနှစ်မိုျးရှိသည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိတို့ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိ သည် အန္တရာယ်ကို မိမိကိုယ်ခန္ဓာကို ရင်း၍ ရင်ဆိုင်ရဲခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းကို ကောင်းစွာမထိန်းသိမ်းနိုင်လျှင် မိုက်ရူးရဲသတ္တိဖြစ်သွားတတ် သည်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိသည် အသိညဏ်၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့်ယှဉ်၍ အန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ မိမိ၏ အရှုံးကို ရင်ဆိုင်ရဲ သော၊ သူတစ်ပါး၏ နိုင်ထက်စီးနင်းပြုမူမှုကို မတုံ့ပြန်ဘဲ ခံနိုင်ရည်ရှိသော သတ္တိသည်ပင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိရှိခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိထက် ပို၍ အင်အားရှိသည်။ စိတ်ပညာရှင်များက ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်းသည် သတ္တိ၏ အခြေခံဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည့်အတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသတ္တိကို မွေးယူသင်ယူဖို့ လိုအပ်လှပါသည်။

(စိတ်ကူးခိုျခိုျ

၂ဝ၁ဝ၊ သတ္တိစာအုပ်မှ)



Read More

နှစ်သစ်ဆုတောင်း ဂျူနီယာဝင်း

နှစ်သစ်ဆုတောင်း

နှစ်သစ်ဆုတောင်း  ဂျူနီယာဝင်း

ချယ်ရီရသစုံမဂ္ဂဇင်း

ဇွန်လ၊ ၂ဝဝ၆ ခုနှစ်။

တစ်နှစ်ကနေ နောက်တစ်နှစ်ကို ကူးပြောင်းတဲ့ကာလတွေမှာ အမှတ်တရ ဆုတောင်းတွေကြတယ်။ နှစ်ဟောင်းက အမှတ်တရတွေ၊ ခါးသီးစရာတွေ၊ ပျော်ရွှင်စရာတွေကို သိမ်းဆည်းထားရင်းနှင့် နှစ်သစ်ကာလကို ကြိုဆိုကြတယ်။ မြန်မာပြက္ခဒိန်မှာ နှစ်သစ်ကူးတဲ့ သင်္ကြန် ကာလမှာလည်း နှစ်ဟောင်းက အညစ်အကြေးတွေကို သင်္ကြန်ရေနှင့်ဆေးကြောကာ မြန်မာနှစ်သစ်ကို ကြိုကြရတယ်။ ယခုလအတွက် စဉ်းစား ထားတဲ့ အကြောင်းအရာကနှစ်သစ်ကို အတွေးတစ်ခုပါပဲ။ အဲဒီအတွေးတစ်ခုက ၂ဝဝ၅ ခုနှစ် ခရစ်စမတ်ကာလမှာ ပေါ်လာပုံရပါတယ်။ ခံစားကြည့်ရအောင်။

''၂ဝဝ၅ ခုနှစ်၊ ဒီနှစ်ခရစ်စမတ်မှာတော့ ကိုယ့်အသည်းနှလုံးမှာ ခရစ်စမတ်သစ်ပင်တစ်ပင် စိုက်ချင်ပါတယ်။

အဲဒီသစ်ပင်ပေါ်မှာ ခရစ်စမတ်လက်ဆောင်တွေ ချိတ်ဆွဲထားမယ့်အစား ကိုယ့်ရဲ့သူငယ်ချင်းတွေအားလုံးရဲ့ အမည်တွေကို ချိတ်ဆွဲထားချင်တယ်။ ကိုယ်နဲ့အလွန် ရင်းနှီးတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ကိုယ်နဲ့သိပ်မရင်းနှီးတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ အမည်တွေပါမယ်။ သူငယ်ချင်းအဟောင်းတွေနဲ့ သူငယ်ချင်းအသစ် တွေ၊ နေ့စဉ်နဲ့အမျှတွေ့မြင်နေရတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ကိုယ်တစ်ခါတစ်ရံ မေ့လျော့နေမိတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ ကိုယ့်နဘေးမှာ အမြဲတမ်းရှိနေတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ဘယ်တော့မှမရှိတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ၊ ကိုယ်နဲ့အတူ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းတဲ့ အချိန်အခါတွေမှာ မျှဝေခံစားပေး တဲ့ သူငယ်ချင်း တွေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ပျော်စရာအချိန်တွေမှာ ကိုယ်နဲ့အတူပျော်ရွှင်ပေးတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ၊ ကိုယ်ကမရည်ရွယ်ဘဲနဲ့ နာကျည်အောင်လုပ်မိတဲ့ သူငယ် ချင်းတွေနဲ့ မရည်ရွယ်ဘဲနဲ့ ကိုယ့်ကို နာကျင်အောင်လုပ်ခဲ့တဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ၊ ကိုယ်က သေသေချာချာသိထားတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ အမည် လောက်သာ သိတော့တဲ့သူငယ်ချင်းတွေ၊ ကိုယ့်ကို ဘာအေြွကးမှမရှိသူတွေနဲ့ ကိုယ်က အများကြီးရယူထားမိတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ၊ ကိုယ့်အပေါ် သစ္စာရှိတဲ့သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ကိုယ်ရဲ့အရေးပါတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ၊ ကိုယ့်ဘ0xJudု ဘယ်လိုတိုတောင်းစွာပဲဖြစ်ဖြစ် ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်သွား တဲ့ သူငယ်ချင်းတွေအားလုံးရဲ့ အမည်တွေကို ကိုယ့်ရဲ့ ခရစ်စမတ်ပင်မှာ ချိတ်ဆွဲထားလိုက်မယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ သစ်ပင်မှာ ခိုင်မြဲတဲ့ အမြစ်တွေ ရှိပြီး၊ ရှည်လျားပြီး ခွန်အားရှိတဲ့ အကိုင်းအလက်တွေရှိနေတာကြောင့် သူတို့ရဲ့ အမည်တွေကို ကိုယ်အသည်းနှလုံးသားထဲကနေ ဘယ်တော့မှ ခူးဆွတ်သွားလို့မရဘူးလေ။ ပြီးတော့ အသစ်၊ အသစ်သောအမည်တွေကလည်း ရှိနေပြီးသား အမည်တွေနှင့်အတူ တွေ့ဆုံကြလိမ့်ဦးမယ်။ သစ် တစ်ပင်ရဲ့ အေးမြတဲ့ အရိပ်အာဝါသကြောင့် ကိုယ်တို့တစ်တွေရဲ့ သူငယ်ချင်းအဖြစ်ဟာ ဘဝ၏ ရုန်းကန်ခြင်းဆိုတဲ့ လှိုင်းဂယက်အောက်မှာ နားခိုရာ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ 'ခရစ်စမတ်ကာလ၏ ပျော်စရာအချိန်ကာလလေးသည် နှစ်သစ်၏ နေ့ရက်တိုင်းကို ထွန်းလင်းတောက်ပသွားပါစေ လေ သတည်း' ဤကား ကိုယ့်ရင်ထဲက ဖြူစင်ရိုးသားသော ဆုတောင်းဖြစ်လေတော့သည်''

အတွေးသစ်၊ အမြင်သစ်၊ စိတ်ကူးသစ်တွေနဲ့ နှစ်သစ်ကို ပုံဖော်ကြတယ်။ အမိုျးမိုျးပေါ့။ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် အမြင်ချင်း တူချင်မှလည်း တူလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အမှတ်တရတော့ ဖြစ်ချင်ပါတယ်။ အဲဒီ ခရစ်စမတ်သစ်ပင်စိုက်တဲ့သူက တော်တော်သဘောထားကြီးပါ တယ်။ ကိုယ့်ကိုနာကျင်အောင်လုပ်ခဲ့တဲ့ သူတွေရဲ့ အမည်တွေကိုတောင် ကိုယ်ချစ်တဲ့သူတွေရဲ့ အမည်တွေနဲ့ တန်းတူသူ့အသည်းနှလုံးထဲမှာ စိုက်ထူထားပါသတဲ့။ ကိုယ့်ရဲ့အမည်က ဘယ်လိုနေရာ၊ အဆင့်မှာရှိနေသလဲဆိုတာကိုတော့ ပေးပို့သူမှ တစ်ပါးသိနိုင်မည်မထင်ပါ။

Ref: www.zazuze.pt.vu

(၂ဝဝ၅ ခုနှစ် ခရစ်စမတ်ကာလတုန်းက ထိုအမှတ်တရကဒ်ကို ပေးပို့ခဲ့သော သူငယ်ချင်းဝင်းထွန်းသို့)

ချယ်ရီရသစုံမဂ္ဂဇင်း

ဇွန်လ၊ ၂ဝဝ၆ ခုနှစ်။

Read More