သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ ဂျူနီယာဝင်း

သိပ္ပံပညာကမ္ဘာ  ဂျူနီယာဝင်း

အောင်ဆုလူငယ်ဂျာနယ်

၂ဝဝ၆၊ သြဂုတ်လ၊ ၁ ရက်)

သိပ္ပံပညာက ကမ္ဘာကို ကိုင်လှုပ်လိုက်သောအခါ အံ့သြစရာဖြစ်ရတာက လူတော်တော်များများ သိပ္ပံပညာဆိုတာ ဘာမှန်းနားမလည် ကြခြင်း ဖြစ်လေသည်။ ဒီတော့ ထိုအချက်ကို ဖြေရှင်းကြဖို့ သိပ္ပံပညာဆိုတာဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ဘာတွေလုပ်ကြသလဲဆိုတာပဲ ဆိုသည့် အချက်ကို လက်ခံဖို့ အကြံပေးရမည်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ဘာလုပ်ကြသလဲဆိုသည့် မေးခွန်း၏ အဖြေကိုရဖို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ၏ ဘဝတွေ နှင့် အလုပ်တွေကို လေ့လာကြမည်။

သိပ္ပံပညာရှင်ဆိုတဲ့ လူသားတွေဟာ အင်မတန်စူးစမ်းချင်၊ သိချင်၊ လေ့လာချင်ကြပြီး အရာရာကို စပ်စပ်စုစုနှင့် သံသယမျက်လုံးတွေ နှင့် အဖြေရှာနေကြသူတွေပဲ ဖြစ်လေသည်။ သူတို့က ခက်ခဲတဲ့မေးခွန်းတွေရဲ့ အဖြေတွေကို ရှာဖွေရာမှာ လွယ်လွယ်နှင့် နောက်ဆုတ်မဲ့သူ တွေ မဟုတ်ပါဘူး။ ပြောရရင်တော့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေအားလုံးဟာ 'ခေါင်း'သမားတွေဖြစ်ပါသည်။ သူတို့၏ ဦးခေါင်းကို အသုံးချနေသူ တွေ ဖြစ်ပါသည်။ သူတို့က စဉ်းစားသည်။ သက်သေတွေကို စုဆောင်းသည်။ ပြီးတော့ဒါကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသည်။ နည်းလမ်းပေါင်းများစွာ သုံးပြီး ဂရုတစိုက် ချိန်ကိုက်တတ်ကြသည်။ ပြဿနာကို အခြေခံပြီး စဉ်းစားရတာ ရှည်ကြာသည်။ ခက်ခဲမှုတွေ ရင်ဆိုင်ရသည်။ သိပ္ပံ ပညာရှင်တွေမှာ အဖြေတွေရှိရာကို ရှေ့ရှုတဲ့ ဦးနှောက်အစွမ်းတွေ ပိုင်ဆိုင်သည်။ ထိုစူးရှထက်မြက်သည့် ထိုးထွင်းညဏ်တို့ကို အစဉ်အမြဲ စမ်းသပ်လျက်ရှိကာ တခြားသော သိပ္ပံပညာရှင်တွေကိုလည်း ဒါကိုစမ်းသပ်ကြည့်ကြဖို့ အားပေးလျက်ရှိကြသည်။

သူတို့က အနာဂတ်ဟောကိန်းတွေလည်း ထုတ်တတ်ကြသည်။ အကယ်၍ သူတို့ရဲ့ ဟောကိန်းတွေ အလုပ်မဖြစ်သောအခါ နောက်ထပ် အကိုျးအကြောင်းသင့်လျော်စေမည့် ဟောကန်းတွေကို ရှာဖွေထုတ်ဖော်ကြသည်။ သူတို့က စိတ်ကူး စိတ်သန်း အသစ်တွေကို လက်ခံဖို့ အသင့်ရှိကြသည်။ အသစ်သစ်သော တွေ့ရှိချက်တွေ၊ ရရှိချက်တွေကို သူတို့၏ အယူအဆအဟောင်းတွေနှင့် ပြောင်းလဲရယူပစ်လိုက်ဖို့ လုံးဝ ဝန်မလေးသော သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ကျွနု်ပ်တို့၏ စကြဝဠာကြီးထဲက အဖြစ်အပျက်တွေ၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်များနှင့် ဖြေရှင်းချက်များကို တစ်ချိန်လုံး ကြိုးစားရှာဖွေလျက်ရှိနေကြသည်။ ထို့ကြောင့် သိပ္ပံပညာအသိသည် ကြီးထွားတိုးတက်လာရသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ အကြောင်း ကို ဖတ်ရှုခြင်းဖြင့် ကလေးငယ်တွေ၊ ကျောင်းသားကျောင်းသူတွေသည် သိပ္ပံပညာဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာ သိလာကြလိမ့်မည်။

သိပ္ပံပညာရှင်တွေမှာ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ စွန့်စားခန်းတွေရှိကြသည်။ သူတို့အကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားဖို့ မျှော်လင့်သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် သိပ္ပံပညာရှင်ဟူသော လူသားတွေက ဘယ်လိုလူမိုျးတွေပါလိမ့်ဟု လေ့လာသိရှိကြခြင်းဖြင့် အသက်သည်လည်း ဤကမ္ဘာမြေကြီး၏ အမှန် တရား အသစ်များကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်လိုသော စိတ်ဆန္ဒများ ရှင်သန်လာစေချင်ပါသည်။

ပထမဦးစွာ သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သူ Johann Mendel (၁၈၂၂-၁၈၈၄) နှင့် မိတ်ဆက်ပေးမည်။ သူ့ဘဝ၊ သူ့အကြောင်းက စိတ် ဝင်စားစရာ ကောင်းသည်။

''မင်းမှာမင်းအမေရဲ့ နှာခေါင်းရှိတယ်''

''မင်းအဖေရဲ့မျက်လုံးတွေရထားတယ်''

ထိုစကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဟာ မင်းရဲ့ နှာခေါင်းက မင်းအမေနဲ့တူတယ်။ မင်းမျက်လုံးတွေက မင်းအဖေနဲ့တူတယ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ မိဘတွေ၊ ဘိုးဘွားတွေက ထိုရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာတွေကို သူတို့ကလေးတွေဆီ ဆက်လက်၍ လက်ဆင့်ကမ်းသွားကြသည်။ အမေ့ဆီက ဆံပင် ကောက်ကောက်တွေ၊ အဖေ့ဆီက မျက်လုံးညိုညိုတွေ စသည်၊ စသည်။ မျက်လုံးအရောင်၊ အရပ်အမောင်း၊ နှာခေါင်းပုံစံ၊ နားရွက်ပုံသဏ္ဌာန် တွေ လက်ဆင့်ကမ်းသွားသည့် ဖြစ်ရပ်ကို အမွေဆက်ခံခြင်းဟုခေါ်သည်။ အမွေဆက်ခံသော ပညာရပ်လေ့လာခြင်းကို မိုျးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ပြန့် ပွားပုံကို လေ့လာသည့် ပညာရပ်ဟု ခေါ်သည်။ ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီး Gregor Johann Mendal သည် ထိုပညာရပ်ကို စိတ်ဝင်စားခဲ့ပြီး မိုျးရိုးဗီဇလေ့လာသော ပညာရပ်ကို စတင် စူးစမ်းခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

သူက မျက်လုံးပြာပြာတွေ၊ နှာခေါင်း ရှည်ရှည်တွေ၊ ခြေထောက်ပုံစံတွေက မိုျးရိုးဗီဇကြောင့်ဟု ဆိုသည်။ ဒါကို သူဘယ်လိုစဉ်းစား မိသွားသလဲ။ Johann ၏ ဖခင်က ဆင်းရဲသော တောသူတောင်သား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ချက်ကိုစလိုဗားကီးယား၏ ဒေသနယ်ပယ်က Moravia တောရွာ တစ်ရွာက ဥယျာဉ်မှူး အလုပ်လုပ်သူ တစ်ဦးဖြစ်လေသည်။ သူငယ်ငယ်က မိသားစု ဥယျာဉ်ခြံထဲက သစ်ပင်တွေကို ကူညီလုပ်ကိုင် ပေးရတာနှစ်သက်သည်။

'ပန်းကလေးတွေရဲ့ အရောင်က ဘာဖြစ်လို့ မတူရသလဲ'

'ပန်းသီး အနီရောင်အပင်ရဲ့ အသီးတွေက ဘာကြောင့် အနီရောင်ဖြစ်ရသလဲ၊ ပန်းသီး အဝါရောင်အပင်ရဲ့ အသီးတွေက ဘာကြောင့် အဝါရောင်ဖြစ်ရသလဲ'

ဖခင်သည် Johann ၏ မေးခွန်းများကြောင့် အလွန်အံ့အားသင့်ရသည်။ မဖြေနိုင်သည့် အတွက်လည်း စိတ်မကောင်း ဖြစ်ရသည်။ ထိုအချိန်တုန်းက အဖြေကို ဘယ်သူမှ မသိကြပါ။

ဆင်းရဲသော မိသားစုက အခြေအနေကြောင့် Johann မှာ (၄) နှစ်တာ ကောလိပ်တက်ရသည့် ကာလတစ်လျှောက်လုံးမှာ ခို့ျတဲ့စွာ ချွေတာပြီး ပညာသင်ခဲ့ရသည်။ သူ့အသက် (၂၁) နှစ်မှာ ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကာသူတော်စင် ွမနါသမပ အမည်ကို အမှတ်တရ ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် သူ့ဘာသာရေး အမည် Brother Gregorဘဝကို ခံယူခဲ့သည်။ ဘာသာရေး ဘုန်းကြီးဘဝ ဖြင့် စိုက်ပိုျးရေး ခြံမြေကွက်တစ်ခုကို ဦးစီးခဲ့ရပြီး သူစိတ်ဝင်စားသော လေ့လာမှုတွေကို လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၄၇-ခုနှစ်မှာ ခရစ်ယာန် ဘုန်းတော်ကြီး ဖြစ်လာသည်။

သိပ္ပံပညာကို စိတ်ဝင်စားသော Brother Gregor ကို ခရစ်ယာန် ဘုန်းကြီးကျောင်းက ဗင်းနစ်တက္ကသိုလ်သို့ ရူပဗေဒ ပညာသင် ကြားဖို့ ၂ နှစ်ပညာသင်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သူပြန်လာချိန်တွင် Altbrun ကျေးလက် ဒေသန္တရဆိုင်ရာကျောင်းတွင် ရူပဗေဒဆရာဖြစ်လာသည်။ ဘာသာရေး အလုပ်များနှင့် မရောယှက်စေဘဲ သူ့ဆရာဘဝကို ကုန်လွန်စေသည်။ ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ ဆက်နေကာ နေ့စဉ်ပန်းခြံ ထဲမှာ အချိန်ကုန်ခဲ့သည်။

သူ့ဖခင်နှင့် နေ့စဉ်တုန်းကလို မေးခွန်းတွေမေးသည်။ သူသိချင်စိတ်ကို အဖြေရှာဖို့ စမ်းသပ်မှုတွေလုပ်သည်။ ထင်မြင်ယူဆနေရတာ ထက် အဖြေကို စူးစမ်းရှာဖွေကာ သေသေချာချာ ရေးချမှတ်သားသည်။ ပဲစေ့ပင်တွေ ကြီးထားလာပုံအကြောင်းကို အသေးစိတ် လေ့လာခဲ့ သည်။ ၁၈၅၆-ခုနှစ်မှ ၁၈၆၄-ခုနှစ် (၈) နှစ်တာကာလမှာ မတူညီသော ပဲမိုျးစေ့ပင် ပေါင်း (၁) သောင်းကို လေ့လာကာ စိုက်ပိုျးခဲ့လေ သည်။ စမ်းသပ်မှုတွေ ရာနှင့်ချီပြီး လုပ်သည်။ အဝါရောင်ပဲစေ့ပင်၊ အစိမ်းရောင် ပဲစေ့ပင်၊ ပဲချောစေ့ပင်၊ ပဲရှုံ့တွစေ့ပင်... စသည်၊ စသည် ပဲမိုျးတွေနှင့် အစေ့မှ စိုက်သော အပင်မိုျးနွယ်တို့အကြောင်းကို ရှစ်နှစ်တာ ကြိုးစားရှာဖွေသုတေသနတွေလုပ်ခဲ့သည်။ သူက မိုျးရိုးဗီဇအမွေ ဆက်ခံခြင်း ဥပဒေရှိနေသည်ဟု တစ်ထစ်ချ ယုံကြည်သည်။ အဲဒီလိုပဲ လူတွေမှာလည်း ဒီလိုဥပဒေသတွေရှိတယ်။ သို့သော် လူသားတွေ၏ မိုျးရိုးဗီဇ စမ်းသပ်မှုကိုတော့ မလုပ်နိုင်ခဲ့ချေ။

သူ၏ သီအိုရီအသစ်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး စိတ်လှုပ်ရှားမိသည်။ ဒါကို ကမ္ဘာကိုချပြဖို့ အချိန်ရောက်ပြီ။ ၁၈၆၅-ခုနှစ်တွင် စာတမ်းတစ် စောင် ရေးပြီး မြို့ကလေး၏ Science Society မှာ ဖတ်ပြခဲ့သည်။ သို့သော် သူ ပြောနေတာတွေကို ဘာတွေမှန်းပင် သိပုံမရကြချေ။ လက်ခုပ်သံတွေကတော့ ယဉ်ကျေးမှုအရတော့ တီးကြပါသည်။ ဒါပေမဲ့ သိပ်မကြာခင်မှာ သူပြောခဲ့တာတွေ မေ့သွားကြသည်။ သူရှင်းတာ မကောင်းလို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ သူအိမ်ပြန်လာပြီး သူစာတမ်းကိုဆက်ရေးသည်။ နောက်တစ်ကြိမ် အစည်းအဝေးမှာ ထပ်ဖတ်ပြပြန်သည်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူမှ စိတ်မဝင်စားကြ။ ပဲစေ့မိုျးပင်တွေကိစ္စမို့ ဘယ်သူမှ စိတ်မဝင်စားကြတာ ဖြစ်နိုင်သည်။ သူ့မိန့်ခွန်းကို သိပ္ပံမဂ္ဂဇင်းလေးတစ်ခုမှာ ထည့်သည်။ သို့သော် ထိုစာတမ်းမှာ စာကြည့်တိုက်မှာ ဘယ်သူမှ မဖတ်၊ စိတ်မဝင်စားသောကြောင့် ဖုန်ပဲ တက်သွားချေပြီ။

သို့သော်လည်း Gregor က စိတ်မပျက်ပါ။ သူက ပျော်ပျော်နေတတ်သူဖြစ်၏။ တစ်ချိန်ချိန်တော့ ဖြစ်လာမှာပါ'ဟု သူ့မိတ်ဆွေ ဘုန်းကြီးများကို ပြောခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်မှာ ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးကျောင်း၏ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်အဖြစ် အရွေးခံရသည်။ အဲဒီနောက်မှာ တော့ ဘာသာရေးကိစ္စထဲ လုံးထွေးနေခဲ့ရာ သုတေသနဘက်မလှည့်နိုင်တော့ပေ။ ၁၈၈၄-ခုနှစ် သူကွယ်လွန််ချိန်ထိ (၈) နှစ်တာ ပဲစေ့များဖြင့် ရူးသွပ်ခဲ့သူတစ်ဦး၏ 'မန်ဒဲလ်၏ မိုျးရိုးဗီဇ ဥပဒေသများ’ Mendal’s Laws of Heredity ကို ဘယ်သူမှ မသိကြသေးပါ။

သူကွယ်လွန်ပြီး (၁၆) နှစ်ကြာမှ သူ့အမည်ကို သိပ္ပံပညာရှင်ကြီးအဖြစ် ကမ္ဘာက အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉ဝဝ-ပြည့်နှစ်မှာ ဥရောပ တိုက်သား သိပ္ပံပညာရှင် (၃) ဦးကMendal ၏ လွန်ခဲ့သောနှစ် (၃ဝ) က စာမူကို တွေ့ခဲ့ကြလေသည်။ သူတို့က ဤမျှအရေးပါကာ အရေးကြီးလှသည့် အကြောင်းအရာကို ကမ္ဘာအနှံ့ကို ဖြန့်ပေးခဲ့ကြလေတော့သည်။

Mendal ၏ ဥပဒေသမှန်ကန်သည်မှာ သစ်ပင်၊ သစ်ဥတွေမှာသာမက တိရစ္ဆာန်တွေ၊ လူတွေမှာပင် တိကျမှန်ကန် ကိုက်ညီနေလေ သည်။ သူ့သီအိုရီများမှာ လယ်သမားကြီးများ၏ ဂုံျ၊ စပါး၊ ပြောင်း၊ အသီးအနှံစိုက်ပိုျးရေးတွင် အကူအညီပေးကာ နွား၊ ကျွဲမွေးမြူရေးတွေမှာ လည်း အသုံးကျလှ၏။ ထိုဥပဒေသများသည် ယခုအခါ လူ့မိုျးရိုးဗီဇ ဆိုင်ရာကုထုံးသစ်များကို ဦးဆောင်လမ်းပြလျက်ရှိလေသည်။ သြစတြေး လျားလူမိုျး၊ ရုက္ခဗေဒပညာရှင် Mendal အား မိုျးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာရပ်အား အဦးဆုံးလမ်းညွှန်ပေးသူအဖြစ် ယနေ့တိုင် အမှတ်ရလျက် ရှိနေကြလေတော့သတည်း။

Ref 1.Giant of Science – Philip Cane ‘ The World of Sciene’

2.Famous Scientists (1967) London