ဂျူနီယာဝင်း – ပြတုုိက်ပေါ်တင်လုုိက်တဲ့ အုုိလီဖင့်၏နုုိင်ငံရေးကာတွန်းများ

ဂျူနီယာဝင်း – ပြတုုိက်ပေါ်တင်လုုိက်တဲ့ အုုိလီဖင့်၏နုုိင်ငံရေးကာတွန်းများ 

(အတွေးအမြင်၊ စက်တင်ဘာ၊ ၂၀၁၇) မိုုးမခ၊ စက်တင်ဘာ ၁၁၊ ၂၀၁၇

ျ

ပတုုိက်တွေမှာ နုုိင်ငံရေး ကာတွန်းတွေကုုိ ပြသထားဖုုိ့ သဘောတူပါသလား တဲ့။ ဒီမေးခွန်းကုုိ စမေးသူကတော့ အုုိလီဖင့်ရဲ့ ကာရီကေးချားပုုံများ နှစ်အစိတ်ခရီးဆုုိပြီး ပြသခဲ့တဲ့ ၀ါရှင်တန်က အမျိူးသားပြတုုိက် – ခေါ် – ပုုံတူများပြသခန်း ဥက္ကဌတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

အဖြေကတော့ ဒီကာတွန်းတွေဟာတဲ့၊ လူတွေကုုိ စိတ်ပျော်ရွှင်စေတယ်။ နောက်တစ်ချက်က စာဖတ်သူတွေအတွက် သည်လုုိ နုုိင်ငံရေးကာတွန်းတွေ ကုုိဖတ်ပြီး သူတုုိ့ရင်ထဲက မကျေနပ်မူတွေကုုိ လက်စားခြေလုုိက်ရသလုုိ ခံစားမူတွေ ပေးပါသတဲ့။

ဒါပေမယ့် နုုိင်ငံရေးကာတွန်းတွေဟာ သည့်ထက်မကသော အခွင့်အရေးတွေကုုိ ပေးနေပါသေးတယ်။ တော်တော်လေး သေသပ်တဲ့ နုုိင်ငံရေးကာတွန်းများဟာ လူတွေရဲ့ နေပုုံထုုိင်ပုုံတွေရဲ့ အပြစ်အနာအဆာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း သင်ခန်းစာပေးတယ်။ လူတွေကိုုစဉ်းစားစရာ၊ တွေဝေစရာ၊ တွေးစရာတွေဟာ ရယ်စရာမောစရာတွေထဲ ရောနှောဝင်ရောက်နေဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သည်လုုိ နုုိင်ငံရေးကာတွန်းတွေကုုိ ပြတုုိက််မှာ ထားတာဟာ ပြတုုိက်ဆုုိတဲ့ အဆင့်အတန်းကုုိ မညှိုးနွမ်းစေပါဘူးလုုိ့ ဆုုိတယ်။ အဲဒီရဲ့ ဆန့်ကျင်ဖက်တောင် ဖြစ်လုုိက်ပါသေးတယ်။ အဲဒီကာတွန်းတွေကနေ ကျွနုု်ပ်တုုိ့ သတိမမူမိလုုိက်တာတွေကုုိ တွေ့မြင်သွားစေတယ်။ ဒီလုုိနဲ့ နုုိင်ငံရေးကာတွန်းဘဝဟာ သည့်ထက် အဒွန့်ရှည်သွားပါဦးမယ်။

၁၉၆၄ခုုနှစ်မှာ ပြခန်းဥက္ကဌများက ပက်ထရစ်အုုိလီဖင့်ကိုုယ်တုုိင် ရေးဆွဲခဲ့တဲ့ နုုိင်ငံရေးကာတွန်း ၄ဝကုုိ စုုစည်းခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီထဲမှာ သူ့လက်ရာ ပန်းပုု ရုုပ်တုုတွေပါတယ်။ အဲဒီပန်းပုုလက်ရာတွေဟာ သူရေးဆွဲတဲ့ နုုိင်ငံရေးပုုဂ္ဂိုလ်များရဲဲ့ ကယ်ရီကေးချားပုုံတွေကနေ ထွက်ပေါ်လာတာတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေကုုိ ကာတွန်းလက်ရာတွေနဲ့ ယှဉ်တွဲပြထားတာကုုိက သူဟာ အနုုပညာအလုုပ် ၂ခုုလုုပ်တယ်လုုိ့ ဖော်ညွှန်းရာရောက်နေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် သူ့ရဲ့တချိူ့သော မှတ်စုုတွေကုုိလည်း ပြသထားပါတယ်။

ဒီဆောင်းပါးကုုိ ရေးနေရင်းနဲ့ ၁၉ ရာစုု ပြင်သစ်ကာတွန်းဆရာ၊ ပန်းချီဆရာ အုုိနော်ရေး ဒုုိမီရေး ဆုုိတဲ့ နုုိင်ငံရေးသရော်တဲ့ကာတွန်းပညာရှင် တစ်ယောက်ကုုိ သတိရမိတယ်။ သူရဲ့ ပန်းချီလက်ရာ၊ ပန်းပုု၊ ပုုံဆွဲလက်ရာတွေတင်မက သူ့ရဲ့အနုုပညာတွေဟာ လေးနက်မူရှိတယ်ဆုုိသောလည်း အုုိလီဖင့် ရဲ့ လက်ရာတွေနဲ့နှိူင်းယှဉ်ကြည့်လုုိက်တော့ အုုိလီဖင့်ဖန်တီးထားတဲ့ သရုုပ်ဖော်ပုုံတွေက အတွေးပေါင်းစုုံနဲ့ လူတွေကုုိ စိတ်ကူးတွေအမျိူိးမျိူး ပုုိပြီး ပေးလုုိက်နုုိင်ပါတယ်တဲ့။

အုုိလီဖင့်ရဲ့ ကာတွန်းလက်ရာတွေဟာ ပြတုုိက်မှာ တင်လုုိက်ရင် လူတွေဟာ အဲသည် လက်ရာတွေကုုိ ဂရုုပြုမိလောက်အောင် ဆွဲဆောင်မူတွေရှိနေတယ်။ သူ့ကာတွန်းတွေက သတင်းစာတုုိ့ မဂ္ဂဇင်းတုုိ့မှာ တွေ့ရတဲ့အခါ ရေးဆွဲသူရဲ့စုုတ်ချက်လက်ရာတွေထက် အနုုပညာသမားတစ်ယောက်ရဲ့ လှူပ်ရှားမူ၊ ရွေ့လျားမူတွေဟာ စာမျက်နှာအပြည့်မှာ ဖြန့်ကျက်သက်ဝင်နေတာကုုိ သတိထားမိကြရတယ်။ အဲသည်စာမျက်နှာဟာ သာမန်မဟုုတ်တဲ့ ထူးခြားမူကုုိ ပြသသွားတယ်။ နုုိင်ငံရေးပုုဂ္ဂိုလ်များ (အထူးသဖြင့် အမေရိကန်သမ္မတများ) ရဲ့့အတွင်းအပြင်ကုုိ ထဲထဲဝင်ဝင် ရှူမြင်သွားအောင် သူ့စုုတ်ချက်ထဲ လှူပ်ရှားသက်ဝင်နေကြတာကိုုက လူတွေအတွက် ဖတ်မိကြည့်မိချင်စရာဖြစ်သွားတယ်။

အဲသည် အုုိလီဖင့်ရဲ့ လက်ရာမြောက်တဲ့ အရည်အသွေးတွေကုုိ ၀ါရှင်တန် ပြတုုိက်က ဆွဲယူ ပုုံဖော်ပေးသွားပါတယ်။ လူထုုကြားထင်ရှားတဲ့ ပုုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ အသွင်သဏာန်တွေကို ကလီဇာထဲအထိ အတွင်းထဲလှိူက်စားပြရုုံတင်မက အဓိပ္ဗါယ်တွေကုုိ အများကြီး ဖွဲ့ဆုုိသွားတာကုုိ တွေ့ြ့ကရတယ်။ သူ့ရဲ့လက်ရာများ လူရာဝင်သွားပုုံက ကမ္ဘာ့စာကြီးပေကြီးထဲမှာ အုုိလီဖင့်ရဲ့ စွယ်စုုံကျမ်းလိုု့တောင် ခေါ်ဝေါ်သုုံးစွဲနေခဲ့ရပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့သမုုိင်းမှာတော့ နုုိင်ငံရေးကာတွန်းဆုုိတဲ့ ဘာသာရပ်တစ်ခုုကုုိ သူက အရောင်တင်ပေးလုုိက်တာပဲလိုု့ ပြောစမတ်ပြုခဲ့ကြရပါတယ်။

သိပ်မကြာခင်က ပြုလုုပ်ခဲ့တဲ့ သူ့ရဲ့အင်တာဗျူးတစ်ခုုမှာ ပြောခဲ့တာက သူ့အတွက်တော့ ပန်းပုုထုုခြင်းနဲ့ ပုုံဆွဲခြင်းဟာ မတူညီတဲ့ အလုုပ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်တဲ့။ ဒါပေမယ့် သူရေးဆွဲတဲ့ ရုုပ်ပုုံတွေကုုိ ကြည့်လုုိက်ရင် ခွန်အားရှိတဲ့ သဘောတရားတွေ တွေ့မြင်နေရပြီး ဒါကုုိ ပန်းပုုတစ်ခုုအဖြစ် ဖန်တီးဖုုိ့ ကြိုးစားချင်တဲ့စိတ်တွေ သူ့မှာဖြစ်ပေါ်လာစေတယ် ဆိုုတာ လူတွေက သိမြင်နေကြရပါတယ်။

သူရေးဆွဲလုုိက်တဲ့ ရုုပ်ပုုံတွေက တကယ့်ကုုိ အပြင်ကုုိ ထွက်လာတော့မယ့် ပန်းပုုလက်ရာတွေအဖြစ် အသွင်ဆောင်နေပါတယ်။ ကာတွန်းထဲမှာ အလင်းနဲ့အမှောင်ဆုုိတဲ့ ဆန့်ကျင်ဖက်နှစ်ခုုကိုု ထူးထူးခြားခြား ရေးဆွဲပြထားတာကိုုက သူ့စိတ်တုုိင်းကျ ရုုပ်တုုတစ်ခုုကိုု ထုုဖိုု့ရည်ရွယ်နေသလိုုပါပဲတဲ့။ သူဟာ အဖြူနဲ့အမဲအရောင်၂ခုုကုုိ ကျွမ်းကျင်စွာ ပုုိင်နုုိင်မူရှိတယ်။ သူ့ရဲ့ခဲခြစ်ရာတွေဟာ သာမန်မဟုုတ်ဘူး။ ဆံပင်၊ အသားအရည်၊ အမွှေးအမြှင်များနဲ့ မျက်နှာပေါ်ကအရေးအကြောင်းတွေကုုိ အသေးစိတ်ပုုံဖော်ထားပုုံဟာ သူ့ရင်ထဲက အနုုပညာကုုိ လေးစားမူ၊ စာဖတ်သူအပေါ်တန်ဖုုိးထားမူတွေ ပေါ်လွင်နေပါတယ်။

ထူးခြားတဲ့ လုုပ်ရပ်တစ်ခုုကတော့ အမေရိကန်သမတ ဂျယ်ရယ်ဖုုိ့ရဲ့ဦးခေါင်းပုုံကုုိ ခဲတံတစ်ချောင်း၊ ခဲဖျက်တစ်ခုုနဲ့ ရုုတ်တရက် ရေးဆွဲဖြစ်တဲ့အခုုိက် ရုုပ်တုုတစ်ခုု ထုုဖုုိ့ စိတ်ကူးတွေ ရလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။ ရုုပ်ပုုံတစ်ခုုလုုံး ပြီးသွားတော့ မကြာမှီမှာ ရုုပ်တုုတစ်ခုု ထုုလုုပ်ဖြစ်ဖုုိ့ ဖြစ်လာတယ်လုုိ့ ဆုုိရမှာပါ။ ဒါနဲ့ပဲ သူဟာ ပန်းပုုပညာရှင်တစ်ယောက်အဖြစ် ကာတွန်းပညာရှင်ဆုုိတဲ့ နဘေးမှာ ကပ်ပြီး ပါလာတော့တာပါပဲ။

Patrick Oliphant (ပက်ထရစ်အုုိလီဖင့်) (၁၉၃၅ခုုနှစ် ဂျူလုုိင် ၂၄ ရက်တွင်မွေးဖွားသူ) ကအမေရိကန် သြစတေးလျ နုုိင်ငံသား ဖြစ်ပြီး ကာတွန်းဆရာတစ်ယောက်ဘဝအဖြစ် နေထုုိင်လာတာ နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကြာပီဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၅၂ခုုနှစ်လောက်ကစလုုိ့ အနုုပညာအလုုပ်တွေ စလုုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အခုုအခါ အသက် ၈၁ နှစ်အရွယ်ရောက်ရှိနေပြီး ကာတွန်းများရေးသားနေဆဲ လုုိ့ယူဆရမှာဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ကုုိ အယ်ဒီတာ့အာဘော် ဆုုိင်ရာ နိုုင်ငံရေးကာတွန်းသမားလုုိ့ လူတုုိင်း သိကြပါတယ်။ သရော်တော်တော်နဲ့ သူ့ရဲ့စတုုိင်ရေးဆွဲမူတွေက စာရေးဆရာ၊ အနုုပညာသမား အဖြစ်လူတုုိင်းက တံဆိပ်ကပ်ပေးလုုိက်တာကုုိ ခံရသူဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့အမှတ်အသားက Punk ပင်ကွင်းငှက်ကလေးပါ။ တခါတလေ သူ့လက်ရာတချိူု့မှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ၁၉၉ဝခုုနှစ် နယူးယောက်တုုိင်းသတင်းစာရဲ့ အယ်ဒီတာ့အာဘော်မှာ သူ့ကုုိ “ကမ္ဘာပေါ်မှာ သြဇာအရှိဆုုံး သတင်းကာတွန်းသမား ရောက်လာပါပီ“ လုုိ့ရေးသားထားပါတယ်။ ၁၉၆၇ ခုုနှစ်မှာ ၁၉၆၆ခုုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ အယ်ဒီတာ့အာဘော်ဆုုိင်ရာ ကာတွန်းဆုု အဖြစ် Pultizer Prizeရခဲ့ပါတယ်။

သူ့လက်ရာတွေ လူကြိုက်များသလိုု အဝေဖန်ခံခဲ့ရတာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ သူ့ရဲ့ကယ်ရီကေးချားလက်ရာ များကုုိ “စည်းကျော်တဲ့ လက်ရာတွေ“ လုုိ့အမေရိကန်-အာရှဆုုိင်ရာ ဂျာနယ်လစ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုုက စွပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်-အာရပ် ဆုုိင်ရာ တန်းတူညီမျမူကုုိ ဖော်ဆောင်သော ကော်မတီတစ်ခုုကဆုုိရင် အုုိလီဖင့်ရဲ့ ကယ်ရီကေးချားများဟာ အယူသည်းတယ်၊ အမြင်စောင်းတယ် လိုု့ဖော်ပြထားကြတယ်။ ဒါ့အပြင် လူတွေကုုိ တလွဲဦးဆောင်နေတယ်လုုိ့တောင် ပြောကြပါတယ်။ သူဟာအစ္စရေးတုုိ့ ဂါဇာတုုိက်ပွဲကုုိ ကာတွန်းဆွဲပြီးသရော်ခဲ့သေးတယ်။ အဲသည်ကာတွန်းဟာ အမေရိကန်ဂျူးလူမျိူးတွေကြား မီးပွားစင်သွားတဲ့အထိ ထိရောက်ခဲ့ပါတယ်။ လော့အိန်ဂျယ်လစ်မှာ အခြေစုုိက်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆုုိင်ရာ ဂျူးလူမျိူးများရဲ့လူ့အခွင့်အရေုးဆုုိင်ရာ အဖွဲ့အစည်းဗဟုုိဌာနချူပ်တစ်ခုု ကပြောရာမှာ သူ့ကာတွန်းဟာဆုုိရင် အစ္စရေးကုုိ မကောင်းဆုုိးဝါးတွေအဖြစ် သိက္ခာချထားပြီး နာဇီတွေရဲ့လုုပ်ပုုံလုုပ်နည်းတွေကုုိ အတုုခုုိးထားတဲ့သူတွေအဖြစ် ရေးဆွဲထားတယ် လိုု့ဆုုိတယ်။ အဲဒီတုုန်းကဆုုိ နယူးယောက်တုုိင်းသတင်းစာနဲ့ မီဒီယာအုုပ်စုုများကုုိ သူတုုိ့ရဲ့ဝက်ဆုုိက်တွေထဲကနေ အဲသည်ကာတွန်းကုုိ ထုုတ်ပစ်ဖုုိ့ သတိပေးခံခဲ့ရပါတယ်။

သူက အမေရိကန်သမ္မတများကုုိ ကယ်ရီကေးချားအဖြစ် အသက်သွင်းခဲ့တာ ၁၉၆၄ခုုနှစ်က စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ၀ါရှင်တန်ပြတုုိက်ကနေ တလေးတစားနဲ့ အုုိလီဖင့် လက်ရာများကုုိ လူထုုကုုိ စုုစည်း ပြသပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်နုုိင်ငံရေးဆုုိင်ရာ ကာတွန်းဆရာ ပက်ထရစ်အုုိလီဖင့်တစ်ယောက် အမေရိကန်သားအဖြစ်နဲ့ မွေးဖွားလာကာ အမေရိကန်သမ္မတများကုုိ သူ့လက်ခုုတ်ထဲက ဇာတ်ကောင်တွေအဖြစ် ဖန်တီးနေခြင်းဟာ အမေရိကန်အတွက် ကံဆုုိးတာလား၊ ကံကောင်းတာလားဆုုိတာ ကာယကံရှင်သမ္မတများပဲ ဖြေနုုိင်လိမ့်မယ်လုုိ့ ထင်ပါတယ်။

(Ref: Cartoons as teachers; By Eric Gibson (American Weekly Newsletter, 1991) ကုုိ မှီငြမ်း ဘာသာပြန်ထားပြီး Pat Oliphant (2017 American-Australian Editorial Cartoonist Wiki) ကနေဖြည့်စွက်ထားပါတယ်။)

ဂျူနီယာဝင်း